Zamiast kolonoskopii. Nowa metoda wykrywania raka jelita

Nowe podejście opiera się na analizie mikrobioty jelitowej, czyli zbioru bakterii zamieszkujących przewód pokarmowy. Badacze stworzyli szczegółowy katalog mikroorganizmów, skupiając się na poziomie podgatunków, co pozwala uchwycić istotne różnice, a jednocześnie umożliwia porównywanie wyników między pacjentami.

- Zamiast analizować gatunki - co nie oddaje wszystkich istotnych różnic, albo szczepy - które bardzo różnią się między poszczególnymi osobami, skupiliśmy się na poziomie pośrednim, a więc podgatunkach. Pozwala to lepiej zrozumieć, jak konkretne bakterie wpływają na rozwój chorób, a jednocześnie umożliwia porównania między różnymi populacjami ludzi - wyjaśnił prof. Mirko Trajkovski.

Kolejnym krokiem było wykorzystanie algorytmów uczenia maszynowego. Połączenie danych o mikrobiocie z informacjami klinicznymi pozwoliło stworzyć narzędzie, które analizuje próbkę kału i ocenia ryzyko obecności nowotworu. Efekty okazały się bardzo obiecujące.

- Wyniki były imponujące. Nasza metoda wykryła 90 proc. przypadków raka, co jest wynikiem bardzo zbliżonym do 94 proc. wskaźnika wykrywalności osiąganego przy kolonoskopii. To najlepszy wynik spośród wszystkich nieinwazyjnych testów - podkreślił współautor badania Matija Trickovic.

Choć kolonoskopia pozostaje standardem diagnostycznym, dla wielu pacjentów jest badaniem niekomfortowym i kosztownym. To sprawia, że część osób odkłada diagnostykę, co może opóźniać wykrycie choroby. Nowa metoda mogłaby pełnić rolę badania przesiewowego. W praktyce oznaczałoby to, że mniej inwazyjne testy wykonywano by na szeroką skalę, a kolonoskopię stosowano głównie u pacjentów z nieprawidłowym wynikiem.

Naukowcy przygotowują obecnie badania kliniczne, które mają dokładniej określić skuteczność metody na różnych etapach choroby. Ich zdaniem wraz z rozwojem technologii i dostępem do większej liczby danych dokładność testu może jeszcze wzrosnąć.

Rak jelita grubego pozostaje jedną z najczęstszych przyczyn zgonów onkologicznych na świecie. Dlatego rozwój prostszych i bardziej dostępnych metod diagnostycznych może mieć kluczowe znaczenie dla poprawy wykrywalności i skuteczności leczenia.

Źródło: PAP