Jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia rogówki?

Zapalenia rogówki cechują się całym szeregiem objawów, z czego część nie jest oczywiście specyficzna wyłącznie dla tego schorzenia. Objawami tymi są:

• światłowstręt,
• łzawienie,
• kurcz powiek,
• spadek ostrości wzroku,
• ból,
• „czerwone oko”.

Zatrzymując się chwilę przy ostatnim objawie, należy zwrócić uwagę na cechy przekrwienia oka w zapaleniu rogówki, gdyż zdecydowanie różni się ono od tego występującego przykładowo w zapaleniu spojówek.

Przede wszystkim w pierwszym przypadku „czerwone oko” jest widoczne wokółrogówkowo (czyli bardziej centralnie), natomiast w drugim najsilniej poszerzone naczynia widoczne są na obwodzie worka spojówkowego. Poza tym w zapaleniu spojówek naczynia przesuwają się przy ruchach powieką – ruszają się wraz ze spojówką. Nie dzieje się tak natomiast przy zapaleniu rogówki.

Dodatkowo, w zapaleniu rogówki w obrębie zaczerwienienia nie widać tak zwanego rysunku naczyniowego – ma on raczej charakter jednolitego, sinawego zabarwienia.

Zapalenia rogówki najczęściej mają charakter infekcyjny. Są wywoływane bakteriami, wirusami, grzybami oraz pierwotniakami. Jednakże występują także stany zapalne na tle autoimmunologicznym (z autoagresji) bądź jako element chorób układowych (ogólnoustrojowych).

Bakteryjne zapalenie, a w zasadzie owrzodzenie rogówki (jest to jednoznaczne, gdyż bakterie nie są zdolne przeniknąć w głąb rogówki przez nieuszkodzony nabłonek), jest wywoływane przez gronkowce, paciorkowce oraz pałeczkę ropy błękitnej.

Zapalenie to przedstawia się często jako szarobiałe/szarożółte zagłębienie w rogówce. Ze względu na schodzenie „głębiej” w zdrową strukturę, zmiany są nazywane „wrzodem pełzającym”.

Bakterie nie mają zdolności penetracji nieuszkodzonej rogówki, tak więc, aby doszło do jej zakażenia, musi dość do uszkodzenia mechanicznego. Mogą to być tak banalne urazy, jak podrażnienie przez ciało obce, nieumiejętne stosowanie soczewek kontaktowych lub np. zespół suchego oka, gdzie narząd wzroku jest częściowo pozbawiony ochronnego działania filmu łzowego.

Leczenie bakteryjnego zapalenia rogówki powinno być niezwłoczne. Lekarz okulista po postawieniu diagnozy z reguły zastosuje maść i krople łączące w swoim składzie różne antybiotyki.

Do zapaleń grzybiczych rogówki doprowadzają najczęściej patogeny z gatunków: Candida, Aspergillus czy Fusarium, które powodują uszkodzenie rogówki. Do zakażeń wymienionymi grzybami może dojść w przeróżny sposób: poprzez uraz spowodowany gałązką drzewa, trawą, drzazgą czy przez niewłaściwe odkażanie soczewek kontaktowych.

Zakażenia te zdarzają się także u osób długotrwale stosujących sterydy do oczu (są to jednak krople stosowane pod ścisłą kontrolą lekarza, więc sytuacje takie należą do wyjątkowych).

Na uwagę zasługuje także zapalenie rogówki przez pierwotniaka – Acanthoamoebę. Tworzy ona zmiany w centrum oka w postaci szaro-białych nieropnych nacieków, które rozszerzają się pierścieniowato.

Acanthoamoeba charakteryzuje się tym, że bytuje w środowiskach wodnych, w tym także w basenach z wodą chlorowaną czy w wodzie wodociągowej. Powoduje ona głównie zakażenia oczu osób niewłaściwie używających soczewek kontaktowych, dopuszczając do ich kontaktu z wodą, np. w basenach.

Zapalenie rogówki każdorazowo wymaga konsultacji lekarskiej i odpowiedniej terapii. Nieleczone prowadzić może do jaskry wtórnej lub zaćmy.