Zatrucie chromem - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, powikłania

Chrom to pierwiastek niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, choć potrzebujemy go w śladowych ilościach. Ten mikroelement odpowiada za regulację poziomu glukozy we krwi, uczestniczy w metabolizmie lipidów i syntezie cholesterolu.

Jednocześnie chrom wspomaga odbudowę tkanek, prawidłowe funkcjonowanie mięśni, a także dzięki niemu organizm jest w stanie kontrolować apetyt i uczucie sytości.

Zatrucie chromem to stan, w którym organizm przyswoił zbyt dużą ilość pierwiastka, przekraczającą bezpieczne dla zdrowia normy. Chrom występuje w różnych postaciach chemicznych, ale najbardziej toksyczną formą jest chrom VI (chrom sześciowartościowy), który jest używany w wielu procesach przemysłowych. Chrom VI w organizmie może prowadzić do uszkodzenia narządów, układu oddechowego, skóry i wątroby.

Zatrucie chromem może wystąpić z przyczyn, takich jak:

• narażenie zawodowe (przemysł metalurgiczny, hutniczy, chemiczny i drukarski),
• spożycie skażonych produktów (np. rosnących w glebach zanieczyszczonych chromem),
• kontakt ze skażoną wodą (picie lub mycie się w zanieczyszczonej wodzie),
• niewłaściwe stosowanie leków lub suplementów zawierających chrom,
• awaria lub wycieki substancji zawierających chrom.

Objawy zatrucia chromem mogą różnić się w zależności od dawki pierwiastka w organizmie i przyczyny wystąpienia tego stanu. Najczęstsze symptomy zatrucia to:

• osłabienie,
• utrata apetytu,
• nudności i wymioty,
• biegunka,
• ból brzucha,
• odwodnienie,
• drgawki,
• kaszel,
• duszności,
• świąd,
• zaczerwienienie,
• wysypka,
• zawroty głowy,
• skaza krwotoczna,
• sinica,
• wyciek śluzowo-ropny z nosa,
• krwawienie z nosa,
• wrzody na skórze, tzw. dziury chromowe,
• krwiomocz,
• bezmocz.

Diagnostyka zatrucia chromem opiera się na wywiadzie medycznym, badaniu fizykalnym oraz analizie wyników oznaczenia poziomu chromu (Cr) we krwi oraz moczu. Wskazane mogą być również badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny (MRI) w celu oceny uszkodzeń narządów.

Leczenie zatrucia chromem polega na usunięciu z organizmu nadmiaru tego pierwiastka i łagodzeniu objawów. Pacjentowi podaje się leki chelatujące, takie jak EDTA lub DMSA, które wiążą jony chromu i przyspieszają ich wydalanie z organizmu. Leczenie objawowe może obejmować leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, preparaty na biegunkę oraz uzupełnianie elektrolitów.

Nieleczone zatrucie chromem może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie narządów (wątroby, nerek czy układu oddechowego). Możliwy jest również związek między zatruciem chromem VI a zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka płuc i nosogardzieli. Nadmiar chromu w organizmie może wpływać także na równowagę metaboliczną organizmu, a także rozwój chorób takich jak zapalenie płuc czy astma.