Zielarstwo, studia zielarskie i podręczniki

Zielarstwo to dział wiedzy zajmujący się identyfikacją, hodowlą, uprawą, zbiorem i badaniem roślin, które mają zastosowanie w profilaktyce, lecznictwie, kosmetyce czy dietetyce.

Ziołolecznictwo jest głównym komponentem wszystkich tradycyjnych systemów medycznych, a terapie roślinne znajdują zastosowanie w leczeniu wielu przewlekłych schorzeń, działaniach profilaktycznych i kosmetycznych.

Stanowi jedną z gałęzi rolnictwa, także ogrodnictwa. Zielarstwo jest alternatywną praktyką medyczną wykorzystującą środki roślinne w celu zapobiegania i leczenia chorób.

Obejmuje zagadnienia związane z przygotowaniem leczniczych surowców roślinnych pochodzących ze stanowisk naturalnych oraz z uprawy, a także ich przetwórstwem i przechowywaniem.

Dostarcza roślinnych surowców leczniczych dla ziołolecznictwa. Zioła pozyskiwane są z całych roślin lub ich części, na przykład z korzeni, łodyg, nasion, liści czy kwiatów.

Uprawa roślin zielarskich jest jedną z najmłodszych gałęzi produkcji rolniczej, choć ich użytkowanie sięga najdawniejszych czasów. Ponieważ leki i kosmetyki naturalne, zawierające różne substancje pochodzenia roślinnego, to w ostatnich latach bardzo dynamicznie rozwijająca się grupa produktów, rynek zielarski przeżywa swój rozkwit.

To dlatego popularnością cieszą się magisterskie studia zielarskie. Możliwe jest również podjęcie studiów podyplomowych, na przykład na kierunku Zielarstwo i fitoterapia czy Zielarstwo i terapie roślinne.

Studia podyplomowe podjąć mogą osoby z wykształceniem wyższym (studia I lub II stopnia). Pojawiają się również kursy i możliwości nauki w innych trybach. Zielarstwo w Polsce studiuje się na uniwersytetach przyrodniczych.

To w większości dawne uczelnie rolnicze. W ramach kierunku można wybierać różne specjalizacje, na przykład takie jak: produkcja surowców zielarskich lub rośliny zielarskie w produkcji kosmetyków, suplementów diety i żywności funkcjonalnej.

Podczas studiów miłośnicy zielarstwa zgłębiają podstawowy chemii, mikrobiologii, botaniki, farmakologii, anatomii i fizjologii człowieka oraz genetyki roślin, a także takie zagadnienia jak przygotowywanie receptur oraz przechowywanie produktów zielarskich, prawne normy hodowli i produkcji obowiązujących w zielarstwie.

Celem studiów zielarskich jest przekazanie praktycznej wiedzy w zakresie zielarstwa i fitoterapii oraz uzyskanie umiejętności i kompetencji w zakresie:

• stosowania ziół w celach terapeutycznych i profilaktycznych,
• terapii naturalnych,
• fitoterapii i medycyny naturalnej,
• samodzielnego doboru i wykorzystania ziół do celów zdrowotnych, kosmetycznych i spożywczych,
• bezpiecznego stosowania ziół i preparatów zielarskich,
• zdrowej żywności funkcjonalnej i suplementów diety,
• towaroznawstwa zielarskiego i kosmetycznego,
• materiałoznawstwa medycznego,
• apiterapii, aromaterapii i mykologii,
• uwarunkowań prawnych dotyczących obrotu ziołami,
• prowadzenia sklepu zielarsko-medycznego.

Po studiach zielarskich można zaleźć zatrudnienie w firmach zajmujących się produkcją i obrotem produktów leczniczych, suplementów diety czy naturalnych leków, a także w branży kosmetycznej, w zielarniach, sklepach zielarskich i żywnością ekologiczną, w gabinetach fitoterapeutycznych. Można zajmować się produkcją, kontrolą jakości, przetwórstwem, doradztwem, popularyzacją, nauczaniem, pracą badawczą w dziedzinie zielarstwa.

Swoją wiedzę z zakresu zielarstwa można też pogłębiać, czytając podręczniki, poradniki oraz książki. Na ryku jest ich wiele. Najpopularniejsze pozycje to:

• „Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa”, Halina Strzelecka, Jozef Kowalski,
• „Leksykon naturalnych surowców leczniczych”, Ilona Kaczmarczyk-Sedlak, Zbigniew Skotnicki,
• „Domowe receptury na naturalne kosmetyki”, Stephanie Tourles,
• „Księga kwiatów jadalnych. 300 przepisów, historia roślin”, Mireille Gayet,
• „Zioła. Jak zbierać, przetwarzać, stosować”, Magdalena Gorzkowska,
• „Fitoterapia i leki roślinne”, opracowanie zbiorowe,
• „Magia polskich ziół”, Patrycja Machałek,
• „Naturalna księga zdrowia”, Marta Szydłowska,
• „Wielki zielnik roślin leczniczych”, François Couplan, Gérard Debuigne.