Ziołowe herbatki na cenzurowanym. Wchodzą w interakcje z lekami, powodują wahania glikemii

Aloes coraz częściej trafia do saszetek z herbatkami "na odporność" czy "na trawienie". Badania sugerują, że może obniżać stężenie glukozy, co brzmi jak zaleta, ale u pacjentów przyjmujących metforminę, pochodne sulfonylomocznika, insulinę lub analogi inkretynowe takie działanie bywa niebezpieczne. Dowodzi tego jedna z analiz, która ukazała się na łamach "Nutrients". Badacze zaobserwowali, że u osób ze stanem przedcukrzycowym i wczesną cukrzycą typu 2 aloes znacząco obniżał stężenie glukozy we krwi.

- Spożywanie aloesu może drastycznie obniżyć poziom glukozy, co w połączeniu z lekami przeciwcukrzycowymi zwiększa ryzyko epizodów hipoglikemii - ostrzega Erin Palinski-Wade, dietetyczka specjalizująca się w pracy z pacjentami z cukrzycą, cytowana przez portal Eating Well.

U osób na wielolekowej terapii dodatkowym problemem jest wpływ aloesu na ciśnienie i profil lipidowy. Te zmiany – choć pozornie korzystne – w połączeniu z farmakoterapią mogą nasilać niestabilność parametrów i utrudniać kontrolę chorób przewlekłych.

Rumianek kojarzy się z naparem na sen i wzdęcia. Dla większości zdrowych dorosłych to wybór bezpieczny, ale w cukrzycy typu 2 często stosowana jest dodatkowo terapia przeciwzakrzepowa (np. po incydentach sercowo-naczyniowych). W tej grupie rumianku nie należy traktować jak niewinnej herbatki: - Rumianek może zwiększać ryzyko krwawienia u pacjentów stosujących leki takie jak warfaryna - wyjaśnia Palinski-Wade.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli rumianek nie wpływa na glikemię, to może pośrednio zwiększyć ryzyko powikłań (krwawienia), które wymagają modyfikacji leczenia. To z kolei może rozchwiać glikemię.

Kozieradka bywa polecana jako wsparcie kontroli glikemii, bo obniża glukozę, cholesterol i trójglicerydy. Metaanaliza oparta na 10 próbach klinicznych wykazała istotne obniżenie glikemii na czczo (−0,96 mmol/l), glikemii po dwóćh godzinach (−2,19 mmol/l) oraz HbA1c o −0,85 p.p. Efekt silniejszy przy dawkach ≥5 g/d i u osób z cukrzycą.

Właśnie dlatego u osób leczonych przeciwcukrzycowo należy zachować ostrożność przy naparach z kozieradką. - Kozieradka może prowadzić do niebezpiecznie niskiego poziomu cukru we krwi i wchodzić w interakcje z lekami rozrzedzającymi krew - ostrzega Lorena Drago, specjalistka ds. cukrzycy, cytowana przez "Eating Well".

Skutek? Hipoglikemia po włączeniu naparu do stałej farmakoterapii oraz większe ryzyko krwawień u osób na antykoagulantach.

Choć aloes i kozieradka zwykle obniżają glikemię, w praktyce klinicznej problemem jest rozchwianie: nieprzewidywalne epizody hipoglikemii prowokują reakcje kontrregulacyjne, a pacjent, by przerwać objawy, dosładza napoje lub zwiększa podaż węglowodanów. W efekcie dobowy profil glikemii staje się wyższy, a HbA1c może rosnąć. Dodatkowo gotowe mieszanki ziołowe bywają aromatyzowane i dosładzane (syropy, suszone owoce), co realnie zwiększa ładunek cukru w filiżance - zwłaszcza przy kilku kubkach dziennie.

Jak pić napary ziołowe bez ryzyka wahań glikemii?

• Sprawdź skład: wybieraj jednoskładnikowe napary bez dodatku cukru, syropów i słodkich owoców.
• Nie łącz "cukrzycowych" ziół z nowymi lekami bez konsultacji. Zmiany wprowadzaj pojedynczo i monitoruj glukozę (glukometr/CGM) przez 7–14 dni.
• Zwróć uwagę na leki stosowane przy chorobach współistniejących z cukrzcą: przeciwzakrzepowe, hipotensyjne, hipolipemizujące - zioła mogą nasilać ich działanie.
• Reaguj na sygnały ostrzegawcze: kołatanie serca, zawroty głowy, drżenia, poty, senność po herbatkach "na trawienie" to powód do niezwłocznego kontaktu z lekarzem.

Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Nutrition Journal, 2014
2. Zhang Y. i in. Nutrients 2016
3. Akhgarjand C. i in. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders 2023/2024