Trwa ładowanie...

Koronawirus. Zmiany skórne u pacjentów z COVID-19. Problem jest większy niż wskazywały wcześniejsze badania

Coraz częściej słychać głosy mówiące o tym, że zmiany skórne mogą być jednym z objawów lub nawet jedynym symptomem zakażenia koronawirusem. Co ciekawe mogą przybierać różną postać - od wysypki przypominającej pokrzywkę po zmiany na palcach wyglądające jak odmrożenie. Dermatolog prof. Irena Walecka wyjaśnia, jak rozpoznać zmiany skórne spowodowane przez koronawirusa.

Zobacz film: "Koronawirus. Prof. Krzysztof Simon o rozporządzeniu ministra zdrowia z 28 kwietnia 2020 r. (Dz.U. poz. 775)"

1. Objawy koronawirusa na skórze

Prof. dr hab. n. med. Irena Walecka, Kierownik Kliniki Dermatologii CMKP Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA przyznaje, że zmiany skórne dotyczą dużo większej grupy zakażonych koronawirusem niż wcześniej przypuszczano. Dane mogą być niedoszacowane, bo wysypka na skórze może być jedynym objawem SARS-CoV-2, który nieświadomi pacjenci najczęściej ignorują, nie wiążąc ich z zakażeniem.

- Pierwsze doniesienia z Chin mówiły o częstości występowania zmian skórnych u ok. 2 na 1000 przypadków, ale już w późniejszych pracach grupa ta wynosiła 2 proc. Ostatnie doniesienia grupy dermatologów z Lombardii we Włoszech podają występowanie zmian skórnych u ok. 20 proc. zakażonych osób. U pacjentów COVID(+) przebywających w CSK MSWiA, który obecnie jest szpitalem jednoimiennym, również obserwujemy różne zmiany skórne, które ewidentnie związane są z infekcją SARS-CoV-2 - mówi prof. Irena Walecka.

Prof. dr hab. n. med. Irena Walecka
Prof. dr hab. n. med. Irena Walecka (arch. prywatne)

Objawy dermatologiczne mogą pojawić się na różnym etapie choroby. Mogą również wystąpić u pacjentów bezobjawowych lub skąpoobjawowych. Dodatkową trudność w rozpoznaniu covidowych zmian skórnych stanowi fakt, że u części pacjentów wysypka może się pojawić w reakcji na działanie leków, które przyjmują w trakcie terapii.

- W celu weryfikacji rozpoznania, żeby wykluczyć zmiany polekowe u wszystkich pacjentów, którzy są w trakcie leczenia z powodu infekcji koronawirusem i mają zmiany skórne, wykonujemy badanie histopatologiczne - przyznaje lekarka.

2. Jakie zmiany na skórze wywołuje koronawirus?

W przypadku większości chorób wirusowych, którym towarzyszy wysypka czy rumień, zmiany skórne są charakterystyczne i typowe dla danej jednostki. Tak jest m.in. w przypadku odry, różyczki czy ospy.

Jednak koronawirus po raz kolejny pokazuje swoją nieprzewidywalność również w zakresie problemów dermatologicznych, które może powodować. Lista zmian skórnych, które zaobserwowano dotychczas u pacjentów zakażonych koronawiusem jest dość długa. Co ciekawe - rodzaj tych zmian z reguły ma związek z wiekiem danej osoby.

- Z dotychczasowych obserwacji wynika, że u zakażonych koronawirusem najczęściej występują zmiany plamisto-grudkowe i rumieniowo-grudkowe (ponad 40 proc. wszystkich przypadków). Kolejną grupę stanowią zmiany pseudoodmrozinowe, czyli tzw. palce covidowe (ok. 20 proc. przypadków) oraz zmiany pokrzywkowe (ok. 10 proc.), a także zmiany pęcherzykowe, które są dość charakterystyczne dla wszystkich infekcji wirusowych. Inną manifestacją, która dotyczy niewielkiej grupy pacjentów jest przemijająca siność siateczkowata - najczęściej towarzyszy chorobom układowym lub zapaleniu naczyń - wymienia prof. Walecka.

Najczęściej obserwowana u zakażonych wysypka
Najczęściej obserwowana u zakażonych wysypka (Badanie COVID-PIEL)

Kierownik Kliniki Dermatologii CMKP, Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA, w którym od początku pandemii leczeni są pacjenci z infekcją COVID-19, zwraca uwagę na to, że rodzaj i morfologia zmian skórnych często mają związek z wiekiem danej osoby i ciężkością przebiegu samego zakażenia.

- Zmiany plamisto-grudkowe najczęściej pojawiają się wraz z pozostałymi typowymi objawami infekcji koronawirusem u chorych z ciężkim przebiegiem COVID-19 - zauważa profesor.

Covidowe palce mogą być jednym z objawów koronawirusa
Covidowe palce mogą być jednym z objawów koronawirusa (Northwestern University)

Bardzo nietypowymi zmianami skórnymi związanymi z SARS-CoV-2, z którymi wcześniej lekarze praktycznie nie mieli do czynienia, są tzw. palce covidowe - sine zabarwienie, które występuje asymetrycznie na palcach rąk lub stóp, powodując, że kończyny wyglądają jak odmrożone.

- Początkowo jest to siny rumień, następnie pojawiają się pęcherze, owrzodzenia, suche nadżerki. Te problemy obserwujemy przede wszystkim u osób młodych i z reguły związane są z łagodniejszym przebiegiem choroby podstawowej. Może się zdarzyć też tak, że jest to jedyny objaw zakażenia koronawirusem - przyznaje dermatolog.

Zmiany skórne u pacjenta z COVID-19
Zmiany skórne u pacjenta z COVID-19 (MDEdge / Randy Jacobs)

Lekarka wyjaśnia, że część zmian na skórze towarzyszących chorobie, prawdopodobnie ma związek z zaburzeniami krzepnięcia i zapaleniem naczyń. U zakażonych na palcach mogą również występować zmiany niedokrwienne z tendencją do martwicy, ale dotyczy to raczej starszych pacjentów i osób z chorobami współistniejącymi. Z reguły w takich przypadkach przebieg COVID-19 jest ciężki i w tej grupie odnotowywana jest duża śmiertelność.

- Natomiast jeśli chodzi o występowanie siności siateczkowatej, to również uważa się, że ma ona związek z zaburzeniami w układzie krzepnięcia i zmniejszeniem przepływu krwi w drobnych splotach naczyniowych. Z reguły zmiany te występują u osób w wieku 40-60 lat. Inną manifestacją zakażenia wirusem SARS-CoV-2 są zmiany pokrzywkowe, które mogą pojawić się na tułowiu i kończynach. Dotyczą one głównie nastolatków oraz młodych dorosłych i wiążą się z łagodnym przebiegiem infekcji - dodaje ekspert.

3. Czy zmiany dermatologiczne spowodowane przez COVID-19 są groźne?

Lekarka przyznaje, że same zmiany skórne nie są groźne, natomiast na pewno sprawiają trudności diagnostyczne, gdyż są bardzo zróżnicowane, imitują różne inne choroby i ciężko jest je przypisać konkretnej jednostce dermatologicznej. Może to uśpić czujność zarówno lekarza, jak i pacjenta, by w porę zareagować.

- Zmiany skórne często są takim sygnałem ostrzegawczym, bo dotyczą w zdecydowanej większości osób bezobjawowych, które nieświadomie mogą zarażać innych. W związku z tym, jeśli pojawią się jakieś zmiany na skórze u osób, które wcześniej nie miały problemów dermatologicznych i mogły mieć kontakt z zakażonym SARS-CoV-2, to bezwzględnie powinny one wykonać badanie - wymaz w kierunku koronawiusa - podkreśla prof. Irena Walecka.

Co ważne - zmiany na skórze nie utrzymują się długo. Średnio znikają w ciągu 5 do maksymalnie 14 dni.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.