Zwiększona dawka hormonów po zażyciu pigułki PO

Współżycie płciowe niesie ze sobą „ryzyko” ewentualnej ciąży. Pamiętajmy, że żadna metoda antykoncepcyjna nie daje 100% pewności. W życiu zdarzają się nieprzewidziane sytuacje, jak przypadkowy stosunek seksualny bez żadnego zabezpieczenia, zawodność środków dotychczas stosowanych, jak: pęknięta lub zsunięta prezerwatywa, a także nieudany (opóźniony) stosunek przerywany. Takich sytuacji, w których kobieta może zajść w niechcianą ciążę można wymieniać wiele. Jednym z możliwych, dostępnych rozwiązań w takiej sytuacji jest zastosowanie antykoncepcji awaryjnej - „ratunkowej”. Polega ona na przyjęciu zapisanych przez lekarza preparatów hormonalnych. Najczęściej stosowane są preparaty zawierające zwiększoną dawkę (750 mikrogramów) lewonorgestrelu. Należy jednak mieć na uwadze metodę, w której stosuje się zwykłe tabletki antykoncepcyjne, tylko, że w większej dawce. Antykoncepcja awaryjna powinna być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Zobacz film: "Osobowość seksualna"

Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne

Tabletki hormonalne w antykoncepcji

Antykoncepcja hormonalna blokuje wytwarzanie hormonów kierujących dojrzewaniem komórki jajowej.

Metoda ta, została opisana po raz pierwszy w 1974 r. przez kanadyjskiego profesora ginekologii Alberta Yuzpe i zakłada ona dwukrotne przyjęcie przez kobietę w 12-godzinnym odstępie czasu dwuskładnikowej

tabletki antykoncepcyjnej zawierającej estrogen i progesteron. Skuteczność terapii jest tym większa im wcześniej przyjęta została pierwsza dawka hormonów. Efekt znacznie spada po 72 h od stosunku.

Jak wspomniano, tabletka antykoncepcyjna, powinna być przyjęta najszybciej jak to tylko możliwe. Odpowiednia, skuteczna dawka zależy od rodzaju przyjmowanego preparatu - najczęściej kobieta przyjmuje około 2-5 tabletek jednorazowo. Ważne są także inne leki przyjmowane przez pacjentkę (przeciwpadaczkowe, ryfampicyna, niektóre antybiotyki), gdyż mogą wchodzić w interakcję z podawanymi hormonami (zmniejszać lub zwiększać ich skuteczność). Dostępne tabletki należy przyjąć dwukrotnie w odstępie 12-godzinnym jak najszybciej po stosunku, najpóźniej do 72 godzin.

Mechanizm działania tabletek antykoncepcyjnych

Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem działania dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej, jako metody „awaryjnej” jest hamowanie lub opóźnianie owulacji. Ostatnie badania przedstawiają dość silne argumenty potwierdzające to założenie. Wynika z nich także, że antykoncepcja „awaryjna” jest nieskuteczna po owulacji. Podkreśla się także dość kontrowersyjny fakt, że ten rodzaj antykoncepcji nie ma nic wspólnego z wywołaniem wczesnego poronienia, chociaż w 100% nie można tego wykluczyć.

Działanie dużych dawek hormonów (estrogen, progesteron), zawartych w przyjętych tabletkach uniemożliwia powstanie ciąży poprzez:

  • zahamowanie uwalniania komórki jajowej, poprzez supresyjnie działanie na hormony przysadki,
  • wpływ na zagęszczenie śluzu szykowego, co znacznie utrudnia ruch plemników,
  • wysokie dawki progesteronu powodują zmiany w endometrium utrudniając implantację zarodka w błonie śluzowej macicy-teza ta obecnie zastała podważona licznymi badaniami naukowymi.

Działania niepożądane antykoncepcji hormonalnej

Występują dość powszechnie, jednak nie są groźne dla kobiety. Obejmują przede wszystkim:

Pojawienie się wymiotów w ciągu trzech godzin od spożycia tabletek może stwarzać ryzyko niecałkowitego wchłonięcia się preparatu. Skutkować to może zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. W takim przypadku należy rozważyć przyjęcia dodatkowej dawki leku.

Aby zapobiec wymiotom można:

  • spożywać tabletki z pokarmem,
  • osoby wrażliwe powinny otrzymać typowy lek przeciwwymiotny,
  • rozłożyć spożywanie tabletek, aby jedną z dawek przyjąć przed snem.

Skuteczność antykoncepcji hormonalnej

Jak wspomniano skuteczność jest tym większa im wcześniej zostały przyjęte tabletki i dramatycznie spada po 72 godzinach od niezabezpieczonego stosunku. Wskaźnik Pearla (liczba ciąż w ciągu roku u 100 kobiet stosujących daną metodę) jest różny w zależności od momentu przyjęcia pierwszej dawki hormonów. Wynosi on odpowiednio:

  • 2,0% jeśli pierwsza dawka została przyjęta w ciągu 24h,
  • 4,1% jeśli pierwsza dawka została przyjęta w ciągu 48h,
  • 4,7% jeśli pierwsza dawka została przyjęta w ciągu 72h.

Antykoncepcji awaryjna wykorzystująca tak powszechnie stosowane w Polsce dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, powinna być wykorzystywana tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Podanie dużych dawek hormonów nie pozostaje bez wpływu na organizm kobiety. Metoda antykoncepcji, jak każda inna, nie daje 100% gwarancji skuteczności zapobiegania ciąży. Jeśli miesiączka opóźnia się o przynajmniej 3 dni należy mimo wszystko wykonać test ciążowy.

Lekarz Monika Szafarowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Herman Z., Kostowski W. Farmakologia - podstawy farmakoterapii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 978-83-200-4164-4
  • Orzechowska-Juzwenko K. Farmakologia kliniczna - znaczenie w praktyce medycznej, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-43-9
  • Darney D.P., Speroff L. Antykoncepcja, Medycyna Praktyczna, Kraków 2007, ISBN 83-7430-102-2
  • Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2

Antykoncepcja awaryjna

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antykoncepcja awaryjna
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Antykoncepcja awaryjna
Antykoncepcja awaryjna

Co to jest antykoncepcja "po"? (WIDEO)

Co to jest antykoncepcja "po"? (WIDEO) Odtwórz wideo

niespodzianką w postaci odmowy. Po zastosowaniu antykoncepcji awaryjnej może pojawić się obfite krwawienie z dróg rodnych i ból brzucha. O tabletce "72 h po" opowie lek. med. Katarzyna Pietuch, ginekolog. (...) Co...

Antykoncepcja awaryjna

Antykoncepcja postkoitalna

. Oczywiście antykoncepcja postkoitalna nie może być stawiana na równi ze „zwykłą" antykoncepcją. Stosuje się ją w sytuacjach awaryjnych, np. gdy zawiodły (...) się w inny sposób. Antykoncepcja...

Antykoncepcja awaryjna

Antykoncepcja po (WIDEO)

Antykoncepcja po (WIDEO) Odtwórz wideo

, może dojść do pęknięcia prezerwatywy lub kobieta zapomni o tabletce antykoncepcyjnej. Coraz częściej mówi się o antykoncepcji awaryjnej, która jest określana również jako antykoncepcja „po" czy antykoncepcja...

Antykoncepcja awaryjna

Pigułka "awaryjna"

Pigułka "awaryjna"

Według WHO w Polsce tabletki "awaryjne" dostępne są wyłącznie na receptę.

Antykoncepcja awaryjna

Tabletka "po" - charakterystyka, działanie

Tabletka "po" - charakterystyka, działanie

w tzw. sytuacjach awaryjnych pęknięcie prezerwatywy czy gwałt Rolę antykoncepcji po stosunku, podobnie jak tabletka "po", może pełnić również wkładka (...) spowodował, że nie użyto żadnej z metod antykoncepcji,...

Antykoncepcja awaryjna

Pigułka 72h po stosunku

metoda antykoncepcji, tak zwana antykoncepcja awaryjna, którą stosuje się po niezabezpieczonym stosunku, w celu zapobiegnięcia niechcianej ciąży. W jaki (...) być stosowana jedynie w naprawdę nagłych...