Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Alkoholizm w rodzinie

Alkoholizm w rodzinie to choroba wszystkich jej członków. Może pić jedna osoba, a cierpi każdy domownik. Najczęściej uzależnieni od alkoholu są mężczyźni – mężowie i ojcowie. Coraz częściej jednak, pod wpływem licznych stresów i frustracji, do kieliszka zaglądają kobiety i młodzież. Dramat zwykle zaczyna się od niewinnego piwka albo lampki wina na rozluźnienie przed snem. Czasem trudno uchwycić moment, w którym straciło się kontrolę nad piciem i popadło w nałóg. Kiedy uzależnienie od alkoholu zaczyna degradować życie rodzinne? Jak choroba alkoholowa rodziców wpływa na psychikę dzieci? Jak wygląda życie z alkoholikiem?

1. Problem alkoholowy w rodzinie

Alkoholizm to choroba, która polega na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. Szacuje się, że ryzykownie nadużywa alkoholu około 16% polskiego społeczeństwa. Życie z alkoholikiem wiąże się ze stanem permanentnego napięcia i przeciążenia emocjonalnego. Alkohol w rodzinie pociąga za sobą inne formy patologii, np. pojawia się przemoc seksualna, przemoc fizyczna, agresja, problemy finansowe, przemoc psychiczna w domu, problemy w kontaktach z ludźmi, problemy z prawem itp.

Nadużywanie alkoholu przez jednego z domowników wywołuje u pozostałych członków rodziny strach, lęk, gniew, smutek, napięcie, wstyd, upokorzenie. Strach i lęk wynikają nie tylko z konkretnych i powtarzających się zagrożeń, ale wiążą się też z rozpadem systemu więzi i oparcia, który powinien istnieć w domu rodzinnym i dawać członkom rodziny poczucie bezpieczeństwa. Nierzadko rysowane na sesjach terapeutycznych genogramy ukazują, że alkoholizm pojawia się cyklicznie w każdym pokoleniu w rodzinie. Schemat patologii picia powiela dziadek, ojciec, wujek, a potem dzieci. Synowie alkoholików na zasadzie modelowania sami uczą się pijaństwa, a córki wychowane w rodzinach, gdzie dominował alkohol, wykazują tendencję do wiązania się z mężczyznami ze skłonnością do alkoholizmu.

Nastawienie lękowe i ogólny kryzys zaufania często są przenoszone do kontaktów ze światem zewnętrznym. Alkoholizm w rodzinie wywołuje przede wszystkim gniew, wyrażany w bezpośrednich kontaktach lub tłumiony. Gniew jest pierwotnie adresowany do osoby uzależnionej od alkoholu, ale ponieważ wyrażenie go wobec niej jest z różnych powodów zablokowane, członkowie rodziny obdarzają nim siebie nawzajem lub skierowują przeciw światu zewnętrznemu.

Czasami gniew zostaje przekierowany na samego siebie i może pojawić się autoagresja, negatywny stosunek do siebie, dręczenie i deprecjonowanie siebie. Choroba alkoholowa to także smutek, przygnębienie i rozpacz w wyniku wielu strat emocjonalnych i poczucia bezradności wobec rozpadu życia rodzinnego. Często pojawia się też wstyd przed tym, co dzieje się w „czterech ścianach” własnego domu. Wstyd skłania do czujnej obserwacji innych i samego siebie.

Rodzina z problemem alkoholowym czuje się napiętnowana, co wzbudza tendencję do unikania ludzi lub do sprawowania nieustannej kontroli nad sytuacjami, w których się znajduje. U wielu domowników pojawia się też poczucie krzywdy, które powstaje, gdy członek rodziny pod wpływem sytuacji domowych przeżywa dotkliwe cierpienia, poczucie bezsilności, bezradności, niesprawiedliwości i burzenia porządku osobistego. Poczucie krzywdy może trwale zapisać się w psychice i wywierać negatywny wpływ na całe życie skrzywdzonej osoby, np. powodując zaburzenia emocjonalne, stałe obciążenie emocjonalne, depresję, zespół stresu pourazowego PTSD, nerwice, dolegliwości somatyczne itp.

2. Alkoholizm i współuzależnienie

Małżonkowie i dzieci osoby uzależnionej od alkoholu albo rozpaczliwie próbują powstrzymać jej picie, albo rezygnują z nadziei na lepsze życie. Oznacza to często uwikłanie się w chorobę alkoholową małżonka lub rodzica, które określa się jako współuzależnienie. Towarzyszą mu postawy autodestrukcyjne, poczucie konieczności kontroli, nadodpowiedzialność, negowanie własnych potrzeb, lęk przed zmianą i samotnością.

Istotą współuzależnienia jest patologiczny wzorzec funkcjonowania, który podtrzymuje dysfunkcyjny system życia rodzinnego. Czym charakteryzuje się osoba współuzależniona?

  • Uporczywie koncentruje swoje myśli, uczucia, zachowania wokół picia współmałżonka lub rodzica.
  • Odczuwa konieczność kontrolowania zachowań alkoholowych męża i odciągania od alkoholu oraz bierze odpowiedzialność za niewłaściwe postępowanie męża po wypiciu.
  • Utrwala sztywny schemat kontaktów z mężem, obejmujący okresy picia i chwilowej abstynencji.
  • Nie potrafi się bawić ani odprężyć, bezustannie odczuwa napięcie.
  • Źle myśli o sobie, czuje się winna za alkoholizm w rodzinie.
  • Wstydzi się przed ludźmi tego, co dzieje się w domu i skrzętnie to ukrywa.
  • Coraz więcej energii i czasu zabiera jej ratowanie osoby pijącej oraz rodziny przed negatywnymi skutkami picia.
  • Ignoruje swoje potrzeby i ma często obniżony nastrój.
  • Cierpi na bezsenność, coraz częściej sięga po leki uspokajające.
  • Odczuwa lęk przed porzuceniem oraz niemożność rozstania się z partnerem z jednoczesnym zamartwianiem się o przyszłe wydarzenia i użalaniem się nad sobą.

Uzależnienie od alkoholu i współuzależnienie to dwie pułapki psychologiczne. Typowy stan wewnętrzny osoby współuzależnionej to chaos i zamęt uczuciowy, ostre zmiany emocji, zagubienie, niepewność, bezradność, zaprzeczanie oczywistym faktom problemu alkoholowego. Towarzyszy temu łagodzenie skutków picia, ukrywanie przed otoczeniem incydentów alkoholowych oraz brak zdolności do obrony swoich praw i interesów dzieci.

3. Etapy choroby alkoholowej

Alkoholizm, czyli toksykomania alkoholowa lub choroba alkoholowa, rozwija się zwykle etapowo w czterech fazach:

  • faza wstępna prealkoholowa – trwa od kilku miesięcy do kilku lat, zaczyna się od konwencjonalnego stylu picia. Stopniowo wzrasta tolerancja na alkohol, który stanowi źródło przyjemnych doznań, jak i łagodzi przykre stany emocjonalne;
  • faza ostrzegawcza – zaczyna się w momencie pojawienia się luk pamięciowych;
  • faza krytyczna – utrata kontroli nad piciem;
  • faza przewlekła – wielodniowe ciągi alkoholowe.

4. Skutki alkoholizmu w rodzinie

Skutki choroby alkoholowej dotykają nie tylko samego nałogowca, ale całą rodzinę. Oprócz ciężkich schorzeń wątroby, nerek, żołądka, serca czy zespołu Korsakowa u alkoholika, pojawiają się poważne konsekwencje dla psychiki domowników. Chcąc pomóc osobie uzależnionej od alkoholu, należy zdać sobie sprawę, że nie jest się odpowiedzialnym za jej alkoholizm i nie ma się realnego wpływu na jej trzeźwość czy pijaństwo. Aby wyjść z matni i współuzależnienia, które utrwala patologię rodzinną, trzeba pozwolić sobie na zdrowy egoizm. Trzeba zacząć zmieniać własne zachowanie i zadbać o siebie. Pomocy można szukać w Poradniach Terapii Uzależnień i Współuzależnienia. Należy ratować siebie i dzieci, zacząć budować i chronić własne terytorium życiowe. Zamiast kontrolować picie alkoholika i usprawiedliwiać jego wyczyny, lepiej skoncentrować się na jego potrzebie leczenia. Zamiast przychodzić z pomocą pijanemu mężowi, lepiej pozwolić mu na cierpienie i ponoszenie odpowiedzialności za własne pijaństwo. Zamiast chronić jego, zacznij chronić siebie i dzieci, może to stanie się motywacją dla alkoholika, by przestać pić.

Komentarze (7)
~MATI
~MATI

witam!
Mam właśnie problem z mężem który pije co weekend, przy tym mi bardzo ubliża od jakich się da. Mamy syna który ma 4,5 roku i patrzy na to wszystko. Mąż mu każe mówić brzydko do mnie a on nieświadomy powtarza słowa brzydkie. Maz jest na tyle nieodpowiedzialny że pije przy dziecku gdy ja jestem w pracy - (w pracy nie mogę się skoncentrować nad praca bo myślę co jest w domu),parę razy wróciłam do domu i był pijany a dziecko siedziała przed telewizorem w piżamie ,głodne smutne. O piciu męża poinformowałam teściów - tłumaczyli mu ale to nic nie dało... pije w obecności dziecka gdy ja jestem w pracy - ale nie dociera do niego że tak się nie robi, że krzywda się może stać dziecku.
Teście juz nie chcą słyszeć ze ich syn pije i robi awantury przy dziecku. Mój tato tez próbował przemówić do rozumu- ale było to krótkotrwałe...Wyprowadzka też nie pomogła....
Mój maz ma 40 lat ,a ja 30 i widzę ze szuka pretekstu żeby sie pokłócić żeby sie napić i wine zgonić na mnie. Wczoraj mi zrobił awanturę bo krzywo zaparkowałam samochód na parkingu (i nie chciałam go przestawić już....bo na pewno go uszkodzą). 1 tyg temu bo ktoś mi na parkingu obił drzwi samochodu, powinnam samochód zabrać do domu żeby go nie obito (obicie 3 milimetry) jak ktoś drzwi otwierał. Samochód to tylko wymówka zawsze się coś znajduje.
Proszę o pomoc

Odpowiedz
~Jola
~Jola

@~MATI: Ja przeszłam wszystkie etapy uzależnienia i miałam identyczne sytuacje do Twoich...teraz mam sprawę o rozwód, po 20-stu latach małżeństwa, w końcu dotarło do mnie, że wszystkie próby ratowania męża okazały się bezskuteczne, trzeba zatroszczyć się o siebie i dzieci - mam 4-kę. Jak najszybciej musisz podjąć poważną decyzję co dalej, bo na zmiany nie licz...oni nigdy się nie zmieniają, mają tylko dłuższe lub krótsze przerwy w piciu...

Odpowiedz
~gabi
~gabi

kochani mam 52lata jestem zmęczona życiem z alkoholikiem ale ciągle myślę ze się to poprawi o żadnej terapia niema mowy bo maż twierdzi ze mu to nie potrzebne nie mam siły z tym walczyć zastanawiam jak ja to wszystko wytrzymuje ,mam chęć z kimś o tym porozmawiać ale strasznie sie wstydzę bo wydaje mi się ze tak trzeba ???????????pozdrawiam

Odpowiedz
~kasia
~kasia

@~gabi: witam jestem dużo młodsza od pani ale również mój mąż nadużywa alkoholu i naprawde też mam dość tak słaba jestem psychicznie nie radze sobie z sobą.Jak pani tyle lat przetrwała

Odpowiedz
~wanda
~wanda

@~MATI: uciekaj odniego bo marnujesz zycie i sobie i dziecku,niech zdycha jak ma na to ochote a ty ratuj sie...ja tak zrobilam i wreszcie mam swiety spokoj...

Odpowiedz
~wanda
~wanda

@~gabi: ja mam 51 lat i wlasnie niedawno wyrzucilam mojego meza na zbity pysk,i wreszciemam swiety spokoj a on niech sie dalej upadla...nie rozumiem dlaczego ty sie wstydzisz,przeciez on pije i jest alkoholikiem,nie wstydz sie za doroslego faceta bo to nie twoje dziecko,pogon szmaciarza w diably i odzyjesz..

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Przemoc domowa - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Mowa ciała

~abejotdeef • ostatni post 1 godzinę temu

2
Artykuły Przemoc domowa
Przemoc domowa

Znęcanie się psychiczne i fizyczne

Znęcanie psychiczne i fizyczne to problem wszechobecny. Najczęściej mówi się o nim w kontekście przemocy w rodzinie, ale zdarzają się również przypadki znęcania się dzieci nad rówieśnikami w szkole, a także znęcania się nad osobami dorosłymi, w tym...

Przemoc domowa

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie

(...) ? Przemoc domowa to specyficzny rodzaj patologii życia rodzinnego, który może trwać bardzo długo, bowiem rodzina jako system broni ... w rodzinie Przemoc domowa to przestępstwo. Zapobieganie przemocy w rodzinie powinno koncentrować się na trzech grupach osób:...

Przemoc domowa

Znęcanie się nad rodziną

(...) prokuratorskiego czy nawet zaraz po interwencji policji. Trzeba pamiętać, że przemoc domowa, według artykułu 207 Kodeksu karnego ... . „dobrych domach”. Przemoc domowa nie ogranicza się jedynie do nadużyć fizycznych wobec żony ze strony męża. Coraz ... „przepracowanie problemu”. Przemoc domowa może wyrządzić dziecku poważne szkody: fizyczne – jąkanie...

Przemoc domowa

Mąż bije żonę

(...) ? Przemoc domowa Rodzina powinna być oazą spokoju, stabilizacji, bezpieczeństwa i miłości. Niestety, jak wskazują dane CBOS z 2002 ... partnera. Według Amnesty International, przemoc domowa wobec kobiet to najczęściej zgłaszane przestępstwo. Mężczyźni wykorzystują ... psychologicznych. Znęcanie się nad żoną Przemoc domowa to niestety coraz bardziej powszechne zjawisko w postępowym i...

Przemoc domowa

Dehumanizacja

Dehumanizacja w dosłownym znaczeniu to odczłowieczenie, uprzedmiotowienie, pozbawianie kogoś cech typowo ludzkich. W skrajnych przypadkach dehumanizacja może prowadzić do bestialstwa i okrucieństwa, stanowiąc usprawiedliwienie dla agresywnych zachowań...

Przemoc domowa

Syndrom maltretowanego dziecka

Syndrom maltretowanego dziecka

(...) 87957-92-5., Herzberger S.D., Przemoc domowa. Perspektywa psychologii społecznej, PARPA, Warszawa 2002, ISBN 83-88075-32-2., Łopatkowa...

Przemoc domowa

Przemoc w rodzinie wobec dzieci

Przemoc w rodzinie wobec dzieci

(...) zazwyczaj są również pośrednimi ofiarami przemocy domowej, będąc świadkami agresji między rodzicami. Przemoc domowa może...

Przemoc domowa

Przemoc domowa a depresja

(...) Edukacja oraz samoświadomość kobiet pozwalają im na samodzielność oraz decydowanie o swoim życiu. Przemoc domowa większości kojarzy ... nad samooceną pozwolą na powrót do życia w społeczeństwie i nawiązywania zdrowych relacji z innymi osobami. Przemoc domowa jest...

Przemoc domowa

Przemoc w domu a depresja

Słowa „dom” czy „rodzina” powinny kojarzyć się przyjemnie – z poczuciem bezpieczeństwa, spokoju i miłości. Rodzina jest fundamentem potrzebnym do rozwoju zdrowej osobowości. Kiedy jednak w domu pojawia się przemoc, zatraca on...

Przemoc domowa

Przemoc psychiczna w rodzinie

Przemoc psychiczna w rodzinie

(...) partnerów i dają upust frustracjom, wyżywając się na dzieciach. Kiedy agresję można uznać za przemoc domową? Jakie mechanizmy ... przed przemocą domową? Co to jest przemoc w rodzinie? Przemoc domową definiuje się jako działania lub rażące zaniedbania dokonywane ... widzenia prawa, przemoc domowa to przestępstwo ścigane z urzędu, co oznacza, że ofiara nie musi zgłaszać swojego problemu, a policja ... , wtórnych zranień czy współuzależnienia ofiary od kata. Rodzaje przemocy w rodzinie Przemoc domowa jest intencjonalna,...