Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Anemia w ciąży

Anemia kobiet w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem – dotyczy około 40% kobiet. Ze względu na zmiany fizjologiczne, jakie zachodzą w ciąży, definicja anemii jest nieco inna niż standardowo określana w normach laboratoryjnych.

1. Anemia a ciąża

Żelazo w ciąży

W ciąży trzeba szczególnie dbać o zdrową dietę, która wpływa na zdrowie nie tylko matki, ale i dziecka. Dieta powinna więc zawierać wszystkie składniki potrzebne matce i dziecku. Wśród nich bardzo istotne jest żelazo. Dlaczego jest ono takie ważne?

Główną funkcją żelaza w or...

Podczas ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi i jej rozcieńczenia, co sprawia, że liczba czerwonych krwinek, zawartość hemoglobiny oraz hematokryt (stosunek procentowy zawartości krwinek czerwonych we krwi do surowicy) są obniżone. Prawdziwa anemia rozpoczyna się w przypadku niedoborów pierwiastków i witamin niezbędnych w procesie krwiotworzenia. 

O anemii w ciąży mówimy w sytuacji, kiedy dochodzi do spadku poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach) poniżej 10 g/dl lub hematokrytu poniżej 30%.

2. Przyczyny anemii

Najczęstszą przyczyną anemii (95%) jest niedobór żelaza, który może być wynikiem zbyt małej podaży tego pierwiastka w diecie w stosunku do zwiększonego zapotrzebowania (dostarczanie żelaza do rozwijającego się płodu) lub zaburzeń czynności przewodu pokarmowego i zmniejszonego wchłaniania żelaza.

W ciąży, zwłaszcza zaawansowanej, nierzadko pojawiają się problemy z żylakami odbytu, zwanymi popularnie hemoroidami. Krwawienie z hemoroidów może przyczyniać się do wtórnej utraty żelaza z organizmu.

Anemia może być także spowodowana niedoborem kwasu foliowego lub witaminy B12. Jest to związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te witaminy przez rozwijający się płód.

3. Objawy anemii

Wczesne objawy anemii mogą być niezauważalne albo mało specyficzne: 

Objawy ciężkiej anemii to: 

4. Wpływ anemii na przebieg ciąży 

W przypadku ciężkiej anemii istnieją zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W pierwszym trymestrze ciąży może ona powodować zaburzenia zagnieżdżania się jaja płodowego oraz powstanie wad rozwojowych u płodu, a nawet poronienie. W drugim trymestrze ciąży anemia może zaburzać wzrost płodu, a w trzecim trymestrze – być przyczyną przedwczesnego porodu.

Choć anemia jest bardzo częstym zjawiskiem w ciąży, zwykle ma jednak łagodny przebieg. Czynnikami ryzyka ciężkiej anemii mogą być: 

5. Diagnostyka anemii

Anemię rozpoznaje się na podstawie morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie łatwo dostępne i powinno być często wykonywane w czasie ciąży (co 4–6 tygodni). W przypadku niskich wartości hemoglobiny i hematokrytu (określonych w definicji) lekarz zwraca uwagę na pozostałe parametry morfologii, takie jak MCV, czyli objętość krwinki czerwonej, co może być pomocne w rozpoznaniu przyczyny anemii.  

  • W przypadku anemii mikrocytarnej (MCV < 79 fl – mała objętość krwinki) zleca się badania w kierunku niedoboru żelaza we krwi (poziom żelaza jest obniżony, a poziom TIBC – białka przenoszącego żelazo we krwi – podwyższony).
  • W przypadku anemii makrocytarnej (MCV > 98 fl – duża objętość krwinki) podejrzewa się niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (obniżenie poziomu B12 lub kwasu foliowego we krwi).

6. Leczenie anemii

Jest uzależnione od stopnia ciężkości anemii oraz jej przyczyny. W przypadku anemii z niedoboru żelaza, o łagodnym nasileniu stosuje się preparaty żelaza doustnie (najczęściej w dawce 120 mg na dzień). Należy pamiętać, aby preparaty zawierające żelazo przyjmować najlepiej 30–60 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm zmniejsza wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Tabletki najlepiej popijać niegazowaną wodą mineralną.

W przypadku umiarkowanej niedokrwistości lekarz może zlecić podanie żelaza dożylnie lub doustnie. Podanie żelaza dożylnie pozwala na szybsze uzupełnienie jego niedoboru, co jest ważne szczególnie w przypadku niskich wartości hemoglobiny oraz nasilonych objawów anemii. Niekiedy konieczna jest transfuzja krwi, ale zdarza się to stosunkowo rzadko i zwykle wtedy, kiedy anemia jest wynikiem szybkiej utraty krwi (np. krwawienie z odklejonego łożyska).

Należy wspomnieć  także o ewentualnych skutkach ubocznych stosowania preparatów żelaza. Nie zdarzają się one często i zwykle pojawiają  się przy stosowaniu dużych dawek żelaza. Skutki uboczne najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Należą do nich:  

  • zgaga,
  • biegunki,
  • wymioty,
  • zaparcia,
  • nudności,
  • bóle w nadbrzuszu,
  • ciemne zabarwienie stolca.

Trzeba pamiętać jednak, żeby samowolnie nie odstawiać leczenia, tylko zgłosić się do lekarza, który może zalecić stosowanie innego preparatu doustnego lub podawanie dożylne. W przypadku anemii z niedoboru kwasu foliowego zaleca się doustne uzupełnienie tej witaminy w zwiększonych dawkach.

Anemia z niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko i w zależności od przyczyny wymaga uzupełniania doustnego lub przy obecności zaburzeń – domięśniowego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.  

7. Profilaktyka anemii w ciąży

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim stosowanie prawidłowo skomponowanej diety dostarczającej odpowiedniej dawki żelaza oraz kwasu foliowego. 

Produkty żywnościowe bogate w żelazo:

Produkty żywnościowe bogate w kwas foliowy:

  • warzywa o ciemnozielonym kolorze/liściaste,
  • fasola, groch,
  • soki z owoców cytrusowych,
  • pieczywo pełnoziarniste.  

Aktualnie zaleca się stosowanie preparatów kwasu foliowego już na 6–12 miesięcy przed planowaną ciążą i w jej trakcie. Kobiety w ciąży powinny także przyjmować dodatkowo żelazo w postaci suplementów diety.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rozpoznanie i leczenie anemii w ciąży ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i zapobiegania powikłaniom.

Lekarz Agnieszka Barchnicka,
Komentarze (2)
~winry
~winry

Kwas foliowy jest niezwykle ważny we właściwym rozwoju płodu, każda kobieta starająca się o dziecko powinna go przyjmować przez min. 3 miesiące przed poczęciem.

Odpowiedz
~tekla
~tekla

Ja Folik zaczęłam łykać kilka miesięcy przed poczęciem, no i przyjmowałam go również w ciąży.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Anemia w ciąży - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Anemia w ciąży
Dieta przyszłej mamy

Anemia w ciąży

Żelazo jest niezwykle ważnym składnikiem w naszym organizmie. Jednak szczególną uwagę na prawidłowy poziom tego pierwiastka powinny zwrócić kobiety w ciąży lub planuj

Wpływ wegetarianizmu na zdrowie

Wegetarianizm a anemia

Wegetarianizm a anemia – czy bycie wegetarianinem musi się wiązać z niedokrwistością, spowodowaną niedoborem żelaza lub witaminy B12? Wegetarianizm kojarzy się głównie

Anemia (niedokrwistość)

Anemia sierpowata

Anemia sierpowata to wrodzona choroba krwi. Powoduje ona mutację czerwonych krwinek i zmianę ich kształtu z okrągłego na charakterystycznie "sierpowaty". Choroba ta jest bardzo rzadka u rasy białej, pojawia się niemal wyłącznie u rasy czarnej w krajach...

Przyczyny anemii

Anemia a stres

Stres może być pozytywny lub negatywny. Ten pierwszy rodzaj pomaga nam w sytuacjach wymagających koncentracji, mobilizuje organizm do działania, poprawia myślenie itd. Stres negaty

Krew i naczynia krwionośne

Anemia (niedokrwistość)

Niedokrwistość (potocznie nazywana anemią) jest patologicznym stanem, o którym mówimy, kiedy dochodzi do zmniejszenia liczby erytrocytów (czerwonych krwinek), poziomu hemoglobiny (barwnika erytrocytów odpowiedzialnego za transport...

Anemia (niedokrwistość)

Anemia a dieta

Anemia a dieta są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ nieprawidłowy sposób odżywiania może wpłynąć na rozwój choroby. Z drugiej strony leczenie anemii może być prowadz

Skutki anemii

Anemia a miesiączka

Anemia (niedokrwistość) jest stanem, w którym dochodzi do obniżenia poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach), co niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie org

Rodzaje anemii

Anemia aplastyczna

Anemia aplastyczna to choroba, która objawia się produkowaniem przez szpik kostny niewystarczającej ilości czerwonych i białych krwinek, a także płytek krwi. Niedokrwistość

Białaczka

Anemia a białaczka

Anemia i białaczka bardzo często współistnieją ze sobą. Można wręcz stwierdzić, że objawy niedokrwistości wpisują się w pełen obraz dolegliwości u chorych na białaczkę. Nale

Anemia (niedokrwistość)

Anemia u dzieci

Anemię czyli niedokrwistość u dzieci zwykle rozpoznaje się przy okazji okresowych wizyt mających na celu ocenę stanu zdrowia dziecka (tzw. bilanse). Należy podkreślić, że normy dotyczące wyników krwi u dzieci są inne niż u dorosłych i wyniki należy...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500