Anemia w ciąży

Anemia kobiet w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem – dotyczy około 40% kobiet. Ze względu na zmiany fizjologiczne, jakie zachodzą w ciąży, definicja anemii jest nieco inna niż standardowo określana w normach laboratoryjnych.

Spis treści:
  1. 1. Anemia a ciąża
  2. 2. Przyczyny anemii
  3. 3. Objawy anemii
  4. 4. Wpływ anemii na przebieg ciąży 
  5. 5. Diagnostyka anemii
  6. 6. Leczenie anemii
  7. 7. Profilaktyka anemii w ciąży

1. Anemia a ciąża

Żelazo w ciąży Odtwórz wideo
Żelazo w ciąży W ciąży trzeba szczególnie dbać o zdrową dietę, która...

Podczas ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi i jej rozcieńczenia, co sprawia, że liczba czerwonych krwinek, zawartość hemoglobiny oraz hematokryt (stosunek procentowy zawartości krwinek czerwonych we krwi do surowicy) są obniżone. Prawdziwa anemia rozpoczyna się w przypadku niedoborów pierwiastków i witamin niezbędnych w procesie krwiotworzenia. 

O anemii w ciąży mówimy w sytuacji, kiedy dochodzi do spadku poziomu hemoglobiny (nośnika tlenu w czerwonych krwinkach) poniżej 10 g/dl lub hematokrytu poniżej 30%.

2. Przyczyny anemii

Najczęstszą przyczyną anemii (95%) jest niedobór żelaza, który może być wynikiem zbyt małej podaży tego pierwiastka w diecie w stosunku do zwiększonego zapotrzebowania (dostarczanie żelaza do rozwijającego się płodu) lub zaburzeń czynności przewodu pokarmowego i zmniejszonego wchłaniania żelaza.

W ciąży, zwłaszcza zaawansowanej, nierzadko pojawiają się problemy z żylakami odbytu, zwanymi popularnie hemoroidami. Krwawienie z hemoroidów może przyczyniać się do wtórnej utraty żelaza z organizmu.

Anemia może być także spowodowana niedoborem kwasu foliowego lub witaminy B12. Jest to związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na te witaminy przez rozwijający się płód.

3. Objawy anemii

Wczesne objawy anemii mogą być niezauważalne albo mało specyficzne: 

Objawy ciężkiej anemii to: 

4. Wpływ anemii na przebieg ciąży 

W przypadku ciężkiej anemii istnieją zagrożenia dla rozwijającego się płodu. W pierwszym trymestrze ciąży może ona powodować zaburzenia zagnieżdżania się jaja płodowego oraz powstanie wad rozwojowych u płodu, a nawet poronienie. W drugim trymestrze ciąży anemia może zaburzać wzrost płodu, a w trzecim trymestrze – być przyczyną przedwczesnego porodu.

Choć anemia jest bardzo częstym zjawiskiem w ciąży, zwykle ma jednak łagodny przebieg. Czynnikami ryzyka ciężkiej anemii mogą być: 

5. Diagnostyka anemii

Anemię rozpoznaje się na podstawie morfologii krwi obwodowej. Jest to badanie łatwo dostępne i powinno być często wykonywane w czasie ciąży (co 4–6 tygodni). W przypadku niskich wartości hemoglobiny i hematokrytu (określonych w definicji) lekarz zwraca uwagę na pozostałe parametry morfologii, takie jak MCV, czyli objętość krwinki czerwonej, co może być pomocne w rozpoznaniu przyczyny anemii.  

  • W przypadku anemii mikrocytarnej (MCV < 79 fl – mała objętość krwinki) zleca się badania w kierunku niedoboru żelaza we krwi (poziom żelaza jest obniżony, a poziom TIBC – białka przenoszącego żelazo we krwi – podwyższony).
  • W przypadku anemii makrocytarnej (MCV > 98 fl – duża objętość krwinki) podejrzewa się niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (obniżenie poziomu B12 lub kwasu foliowego we krwi).

6. Leczenie anemii

Jest uzależnione od stopnia ciężkości anemii oraz jej przyczyny. W przypadku anemii z niedoboru żelaza, o łagodnym nasileniu stosuje się preparaty żelaza doustnie (najczęściej w dawce 120 mg na dzień). Należy pamiętać, aby preparaty zawierające żelazo przyjmować najlepiej 30–60 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm zmniejsza wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego. Tabletki najlepiej popijać niegazowaną wodą mineralną.

W przypadku umiarkowanej niedokrwistości lekarz może zlecić podanie żelaza dożylnie lub doustnie. Podanie żelaza dożylnie pozwala na szybsze uzupełnienie jego niedoboru, co jest ważne szczególnie w przypadku niskich wartości hemoglobiny oraz nasilonych objawów anemii. Niekiedy konieczna jest transfuzja krwi, ale zdarza się to stosunkowo rzadko i zwykle wtedy, kiedy anemia jest wynikiem szybkiej utraty krwi (np. krwawienie z odklejonego łożyska).

Należy wspomnieć  także o ewentualnych skutkach ubocznych stosowania preparatów żelaza. Nie zdarzają się one często i zwykle pojawiają  się przy stosowaniu dużych dawek żelaza. Skutki uboczne najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Należą do nich:  

  • zgaga,
  • biegunki,
  • wymioty,
  • zaparcia,
  • nudności,
  • bóle w nadbrzuszu,
  • ciemne zabarwienie stolca.

Trzeba pamiętać jednak, żeby samowolnie nie odstawiać leczenia, tylko zgłosić się do lekarza, który może zalecić stosowanie innego preparatu doustnego lub podawanie dożylne. W przypadku anemii z niedoboru kwasu foliowego zaleca się doustne uzupełnienie tej witaminy w zwiększonych dawkach.

Anemia z niedoboru witaminy B12 zdarza się bardzo rzadko i w zależności od przyczyny wymaga uzupełniania doustnego lub przy obecności zaburzeń – domięśniowego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.  

7. Profilaktyka anemii w ciąży

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim stosowanie prawidłowo skomponowanej diety dostarczającej odpowiedniej dawki żelaza oraz kwasu foliowego. 

Produkty żywnościowe bogate w żelazo:

Produkty żywnościowe bogate w kwas foliowy:

  • warzywa o ciemnozielonym kolorze/liściaste,
  • fasola, groch,
  • soki z owoców cytrusowych,
  • pieczywo pełnoziarniste.  

Aktualnie zaleca się stosowanie preparatów kwasu foliowego już na 6–12 miesięcy przed planowaną ciążą i w jej trakcie. Kobiety w ciąży powinny także przyjmować dodatkowo żelazo w postaci suplementów diety.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rozpoznanie i leczenie anemii w ciąży ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka i zapobiegania powikłaniom.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (2)

Wyloguj
~winry
~winry

Kwas foliowy jest niezwykle ważny we właściwym rozwoju płodu, każda kobieta starająca się o dziecko powinna go przyjmować przez min. 3 miesiące przed poczęciem.

Odpowiedz
~tekla
~tekla

Ja Folik zaczęłam łykać kilka miesięcy przed poczęciem, no i przyjmowałam go również w ciąży.

Odpowiedz

Porady ekspertów

Czy moje wyniki w ciąży są prawidłowe?

Jestem w szóstym miesiącu ciąży i zrobiłam sobie morfologię krwi i niektóre wyniki...

lek. Izabela Brym Porady udziela lek. Izabela Brym lekarz na Oddziale I wewnętrznym i nefrologii w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym w Warszawie.
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Anemia w czasie ciąży ~:

Witam mam pytanie do pana/ni czy w ciazy często zdarza sie anemia w 21tyg ciazy I czy duzo...

Artykuły Anemia w ciąży

Anemia w ciąży
Dieta przyszłej mamy Anemia w ciąży

Żelazo jest niezwykle ważnym składnikiem w naszym organizmie. Jednak szczególną uwagę...

Anemia a dieta
Anemia (niedokrwistość) Anemia a dieta

Anemia a dieta są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ nieprawidłowy sposób odżywiania...

Przyczyny anemii Anemia a stres

Stres może być pozytywny lub negatywny. Ten pierwszy rodzaj pomaga nam w sytuacjach wymagających...

Anemia aplastyczna
Rodzaje anemii Anemia aplastyczna

Anemia aplastyczna to choroba, która objawia się produkowaniem przez szpik kostny niewystarczającej...

Anemia a miesiączka
Skutki anemii Anemia a miesiączka

Anemia (niedokrwistość) jest stanem, w którym dochodzi do obniżenia poziomu hemoglobiny...

Anemia a białaczka
Białaczka Anemia a białaczka

Anemia i białaczka bardzo często współistnieją ze sobą. Można wręcz stwierdzić, że objawy...

Anemia (niedokrwistość)
Krew i naczynia krwionośne Anemia (niedokrwistość)

Niedokrwistość (potocznie nazywana anemią) jest patologicznym stanem, o którym mówimy,...

Anemia (niedokrwistość) Anemia u dzieci

Anemię czyli niedokrwistość u dzieci zwykle rozpoznaje się przy okazji okresowych wizyt mających...

Anemia (niedokrwistość) Anemia sierpowata

Anemia sierpowata to wrodzona choroba krwi. Powoduje ona mutację czerwonych krwinek i zmianę ich...

Anemia górników
Choroby zakaźne i pasożytnicze Anemia górników

Anemia górników wywołana jest przez zarażenie nicieniem. Jest to tęgoryjec dwunastnicy...

Wpływ wegetarianizmu na zdrowie Wegetarianizm a anemia

Wegetarianizm a anemia – czy bycie wegetarianinem musi się wiązać z niedokrwistością,...

Anemia (niedokrwistość) Anemia a inne choroby

Niedokrwistość (anemia) to zaburzenie polegające na patologii dotykającej czerwonych krwinek...

Anemia (niedokrwistość) Anemia a kwas foliowy

Ten typ niedokrwistości dotyczy około 5-10 proc. populacji po 65. roku życia. Niejednokrotnie...

Anemia a inne choroby Anemia a choroby nerek

Anemia (inaczej niedokrwistość) jest stanem, w którym dochodzi do obniżenia poziomu...

Seks po ciążyOdtwórz wideo
Seks po porodzie Seks po ciąży

Ciało kobiety po ciąży diametralnie się zmienia. Metamorfozie ulega także jej seksualność,...

Prawdopodobieństwo ciąży
Ciąża Prawdopodobieństwo ciąży

Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę przy stosowaniu danej metody antykoncepcyjnej określa tzw....

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij