Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Antygen nowotworowy CA 15-3

Antygen nowotworowy CA 15-3 należy do grupy, tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których obecność we krwi w podwyższonych stężeniach może świadczyć o wystąpieniu określonego rodzaju nowotworu. CA 15-3 jest to cząsteczka, która wchodzi w skład komórek gruczołu piersiowego i w pewnych ilościach jest z niego uwalniana do krwioobiegu. Antygen ten występuje prawidłowo również w zdrowym gruczole, jednak w przypadku raka piersi jest on wytwarzany i uwalniany w znacznie większych ilościach niż normalnie i z tego względu jest wykorzystywany zarówno w diagnostyce, jak i monitorowaniu leczenia raka piersi.

1. Wskazania do badania antygenu CA 15-3

Badanie poziomu markera CA 15-3 we krwi wykonywane jest w celu monitorowania leczenia raka piersi, a także w celu wykrycia, czy nie doszło do nawrotu raka piersi czy pojawienia się przerzutów raka piersi, głównie w wątrobie lub do kości. Nie zaleca się wykonywania oznaczenia markera CA 15-3 w celu wykrywania raka piersi, ponieważ jego podwyższony poziom może być spowodowany innymi czynnikami. W diagnozowaniu raka piersi zaleca się wykonanie innych badań piersi, np. badania USG, mammografii. Oznaczenie markera CA 15-3 powinno zostać wykonane przed rozpoczęciem leczenia. Wysoki poziom CA 15-3 może wskazywać na zaawansowaną postać raka piersi. Należy jednak pamiętać, że badanie to nie jest tak do końca skuteczne i może dawać wiele wyników fałszywie dodatnich, a także w wielu przypadkach nie wykryć rozwijającego się nowotworu piersi.

Najbardziej skuteczny okazuje się w wykrywaniu nowotworów znacznie zaawansowanych, zwłaszcza gdy istnieją odległe przerzuty. Użyteczny jest także w monitorowaniu, czy leczenie raka piersi za pomocą chemioterapii lub hormonoterapii przynosi oczekiwany efekt. W takich sytuacjach oznacza się poziom antygenu przed zastosowaniem leczenia, a następnie kontroluje się co jakiś czas jego poziom w trakcie trwania terapii. Jeśli w kolejnych oznaczeniach ilość wykrywanego antygenu obniża się, to możemy stwierdzić, że zastosowane leczenie jest efektywne. Również po zakończeniu chemioterapii lub hormonoterapii należy co pewien czas badać stężenie CA 15-3, ponieważ nagły wzrost jego ilości może świadczyć o miejscowej wznowie lub o ujawnieniu się przerzutów do odległych narządów.

Znacznie mniejsza jest skuteczność badania antygenu CA 15-3 w wykrywaniu wczesnych postaci raka piersi oraz w monitorowaniu po leczeniu chirurgicznym.

Dla zwiększenia czułości badania tego antygenu niektórzy zalecają jednoczesne oznaczanie innych antygenów nowotworowych takich jak CEA, MCA, CA 27.29, CA 549, jednak nie wydaje się to w istotny sposób poprawiać skuteczności tego oznaczenia.

2. Sposób oznaczania i interpretacja wyników badania antygenu CA 15-3

Do badania poziomu antygenu CA 15-3 pobiera się próbkę krwi najczęściej z żyły łokciowej. Ilość antygenu w zależności od laboratorium oznacza się różnymi metodami immunologicznymi. Z tego względu, że istnieje wiele form tego antygenu, trudno jest ściśle wyznaczyć zakres wartości prawidłowych. Na ogół przyjmuje się za normę poziom od 15 do 30 U/ml.

Im poziom CA 15-3 jest wyższy, tym bardziej prawdopodobne jest wystąpienie raka piersi u badanej pacjentki, a także prawdopodobnie wyższy stopień jego zaawansowania. Należy jednak pamiętać, że podwyższony i to nawet dość znacznie poziom tego antygenu występuje także u kobiet chorych na raka jajnika, szyjki macicy, endometrium oraz u chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca. Ponadto może on także wzrastać, gdy występują niezłośliwe zmiany w piersiach, jajnikach, przewodzie pokarmowym i płucach, a także w przypadkach zapalenia lub marskości wątroby oraz u kobiet w trzecim trymestrze ciąży.

Nie ma prostego sposobu na obniżenie poziomu CA 15-3. Jego poziom może zmniejszyć się w wyniku zastosowanego leczenia raka. Czasami jednak może utrzymywać się na pewnym poziomie, szczególnie w przypadku zmian o charakterze niezłośliwym.

Oznaczenie markera CA 15-3 zaleca się przeprowadzić także z innymi badaniami, do których zaliczamy:

  • receptory estrogenowe;
  • receptory progesteronowe;
  • badania genetyczne Her2/neu;
  • badania genetyczne BRCA1 i BRCA2.

Badanie poziomu markera Ca 15-3 chociaż nie jest badaniem bardzo czułym i specyficznym, warto je wykonać po zdiagnozowaniu raka piersi. Ułatwi ono określić typ zmian nowotworowych w piersi, stopień jego zaawansowania i dostarczy informacji, czy obecne są przerzuty do innych narządów. Oznaczenia CA 15-3 należy wykonać powtórnie także w trakcie chemioterapii i hormonoterapii oraz po zakończeniu leczenia raka piersi.

Bibliografia

  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4

Źródła zewnętrzne

Magdalena Pikul,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antygen nowotworowy CA 15-3 - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Antygen nowotworowy CA 15-3
Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA-125

Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia różnych rodzajów nowotworów. Antygen CA-125 jest glikoproteiną błon...

Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 19-9

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka trzustki, ale jego znacznie podwyższony poziom stwierdza się również w nowotworach złośliwych pęcherzyka...

Normy laboratoryjne

Antygen specyficzny gruczołu krokowego (PSA)

PSA (ang. Prostate-Specific Antigen) to antygen swoisty dla prostaty. Jest on użytecznym narzędziem dla wczesnego wykrywania raka gruczołu krokowego. PSA jest substancją produkowaną przez komórki gruczołowe stercza (prostaty), która została...

Normy laboratoryjne

Antygen rakowo-płodowy (CEA)

Według Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej, wśród markerów charakteryzujących stadium rozwoju guza, najczęściej badanym wskaźnikiem nowotworowym jest antygen karcinoembrionalny (ang. carcinoembrionic antigen–CEA). Antygen...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500