Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badania w ciąży

Badanie prenatalne to badanie przeprowadzane w okresie rozwoju wewnątrzmacicznego (w czasie ciąży), przed urodzeniem dziecka – po to, by wykryć choroby lub wady wrodzone płodu. Dzięki badaniom można rozpocząć leczenie już w łonie matki – tzw. leczenie in utero (np. w przypadku zaburzeń rytmu serca, małopłytkowości, konfliktu serologicznego, a także niektórych wad układu nerwowego i serca – tu możliwa jest wewnątrzmaciczna chirurgia płodu lub zaraz po przyjściu dziecka na świat. Poza tym badania prenatalne dają rodzicom możliwość zdecydowania, czy chcą oni kontynuować ciążę w przypadku ciężkich wad.

1. Nieinwazyjne badania prenatalne

Diagnostyka prenatalna może mieć charakter nieinwazyjny (USG, badanie surowicy matki) bądź inwazyjny (amniopunkcja, biopsja kosmówki, kordocenteza). Badania prenatalnenieinwazyjne są całkowicie bezpieczne dla dziecka i matki. Jednak ich wynik pozwala tylko na oszacowanie możliwości wystąpienia choroby, tzn. np. jeśli wynik był nieprawidłowy, nie przesądza to o wystąpieniu wady, jeśli zaś prawidłowy – też nie ma 100% pewności, że dziecko będzie zdrowe.

  • Badanie ultrasonograficzne (USG)

Wykonuje się je między 11. a 14., 18. a 22. i 28. a 32. tygodniem ciąży. Najważniejsze jest badanie w I trymestrze, ponieważ pozwala uwidocznić niektóre wady (defekt cewy nerwowej, wady serca, bezmózgowie) oraz zaburzenia strukturalne (zwiększona przezierność karku, brak kości nosowej, zniekształcenie stóp), mogące wskazywać na zespół wad, np. zespół Downa, zespół Edwardsa czy Turnera.

  • Badanie surowicy matki

Wykonuje się w I lub II trymestrze. W teście potrójnym bada się stężenia α-fetoproteiny (AFP – białko wytwarzane przez płód we wczesnej ciąży), ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) oraz estriolu. Ich nieprawidłowe ilości zwiększają ryzyko wystąpienia wymienionych wyżej chorób. Test podwójny wykonuje się w 11.-14. tygodniu ciąży, oznaczając stężenie β-hCG i białka PAPP-A (białko powstające w trofoblaście – część zarodka, która później będzie tworzyć kosmówkę). Nieprawidłowe stężenie parametrów zwiększa możliwość pojawienia się chorób genetycznych.

2. Inwazyjne badania prenatalne

Badania inwazyjne zalecane są tylko w uzasadnionych przypadkach, ponieważ mogą pojawić się powikłania, z utratą ciąży włącznie. Ryzyko jest niewielkie – w zależności od rodzaju zabiegu wynosi 0,5-2% (1-4 poronienia na 200 przeprowadzonych badań). Tego typu badania pozwalają określić, czy występują zaburzenia chromosomowe i otwarte wady ośrodkowego układu nerwowego (mózg, rdzeń kręgowy). Uzyskany materiał można wykorzystać do badania kariotypu płodu (ocena wyglądu i liczby chromosomów), aktywności enzymów oraz wykonania analizy DNA.

  • Amniopunkcja(amniocenteza)

Wykonywana jest po ukończonym 14. tygodniu ciąży (amniopunkcja wczesna – metoda preferowana) lub między 15. a 20. tygodniem ciąży (amniopunkcja późna). Polega na nakłuciu powłok brzusznych jam owodni pod kontrolą USG i pobraniu 20 ml płynu owodniowego. To w nim zawarte są komórki płodu pochodzące ze skóry, dróg moczowych, oddechowych i przewodu pokarmowego. W większości są martwe, ale te żywe hoduje się na pożywce i wykorzystuje do badania kariotypu. Amniopunkcję stosuje się przy wykrywaniu wad genetycznych, w przypadku konfliktu serologicznego czy określaniu stanu dojrzałości płodu. Ryzyko poronienia: 0,5-1%.

  • Biopsja kosmówki

Przeprowadza się ją w 9.-12. tygodniu ciąży. Badanie polega na pobraniu wycinka kosmówki (jednej z błon, które otaczają płód i mają takie same komórki, co on) za pomocą cienkiej igły przez powłoki brzuszne lub cewnikiem przez kanał szyjki macicy. Wynik uzyskuje się po jednym, dwóch lub trzech dniach. Ryzyko poronienia wynosi 1-2%.

To badanie można przeprowadzić już w 17. tygodniu ciąży i polega na uzyskaniu krwi pępowinowej płodu poprzez nakłucie igłą naczyń pępowiny i pobraniu 0,5-1 ml krwi. Dzięki tej metodzie można nawet przeprowadzić transfuzję u noworodka w przypadku choroby hemolitycznej. Tak pobraną krew wykorzystuje się w badaniach genetycznych, określeniu konfliktu serologicznego, grupy krwi, gazometrii.

Źródła zewnętrzne

lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Badania w ciąży
Badania w ciąży

Badania genetyczne w ciąży

Analiza badań należy wykonać wówczas, gdy w najbliższej rodzinie wystąpiły przypadki wad wrodzonych u dzieci. Wskazaniem do wykonania badań genetycznych u płodu jest też wiek matki powyżej 35 lat. Czasami testy genetyczne wykonuje się tylko na życzenie...

Badania w ciąży

Diagnostyka dla Twojej ciąży

Akcja społeczno – medialna „DIAGNOSTYKA dla Twojej ciąży” jest ogólnopolskim programem edukacyjnym, adresowanym dla Pań przygotowujących się do macierzyństwa. Inicjatywa podjęta przez ogólnopolską sieć laboratoriów medycznych DIAGNOSTYKA...

Badania w ciąży

Amniopunkcja w ciąży

Amniopunkcja jest wprawdzie badaniem inwazyjnym, ale ryzyko uszkodzenia płodu albo poronienia jest niewielkie. Za to korzyści wynikające z wykonania amniopunkcji są ogromne. Można dzięki niej stwierdzić lub wykluczyć wrodzoną wadę genetyczną dziecka i w...

Badania w ciąży

Już w 7 tygodniu ciąży poznasz płeć dziecka!

Przyszli rodzice mogą poznać płeć mającego się narodzić dziecka szybciej niż kiedykolwiek. Ostatnie badania naukowe przyczyniły się bowiem do opracowania prostego testu krwi, który pozwoli nie tylko określić płeć płodu, ale także zapobiec niektórym...

Badania w ciąży

Kiedy badania prenatalne?

Badania prenatalne to badania zarodka i płodu. Pierwszym celem takich badań jest wykluczenie wad rozwojowych u płodu. Badania prenatalne dają dużą szansę na wczesne rozpoznanie schorzenia i szybkie podjęcie leczenia. Dzięki badaniom prenatalnym rodzice...

Badania w ciąży

Badania prenatalne

USG genetyczne wykonywane są, by wykryć wady rozwojowe płodu i móc jak najszybciej je skorygować. Dzięki nim wykrywane są m.in. zespoły Downa, Edwardsa, Turnera, dystrofia mięśni Duchenne'a. Badania dzielimy na nieinwazyjne i inwazyjne. Do tych pierwszych...

Badania w ciąży

Badanie KTG w ciąży

KTG w ciąży jest badaniem polegającym na monitorowaniu akcji serca płodu z jednoczesnym zapisem czynności skurczowej macicy. Badanie KTG albo inaczej kardiotokografia to we współczesnym położnictwie jedno z podstawowych badań. Wykonuje się je pod koniec...

Badania w ciąży

Badania w pierwszym trymestrze ciąży

Badania w ciąży są niezwykle istotne, zwłaszcza te wykonywane w pierwszym trymestrze. Pierwszy trymestr jest okresem, kiedy maluch jest najbardziej narażony na czynniki zewnętrzne, wtedy też powstają najważniejsze narządy. Konieczne staje się nie tylko...

Badania w ciąży

Nieinwazyjne badania prenatalne

Badanie kontrolne USG w ciąży to badania w okresie ciąży, które nie powodują żadnego zagrożenia dla życia matki i dziecka. Są niezbędne, aby rozwój płodu przebiegał prawidłowo. Badania prenatalne o niskim stopniu inwazyjności pomagają wykryć wady...

Badania w ciąży

Badanie ultrasonograficzne serca płodu

Wady serca to najczęstsze wady wrodzone wykrywane u nowo narodzonych dzieci. Stwierdza się je u 1 na 100 noworodków. Niektóre wymagają leczenia operacyjnego natychmiast po urodzeniu. Dlatego badanie USG płodu, czyli badanie ultrasonograficzne, powinno być...