Botulizm

Zakażenie laseczką jadu kiełbasianego (botulizm) to zatrucie drogą pokarmową. Bardzo rzadko zdarza się botulizm przyranny, pochodzący z zakażenia rany tą bakterią. W wyniku obecności laseczek jadu kiełbasianego w pokarmie dochodzi do wytworzenia przez nie swoistego jadu (toksyna botulinowa). Po spożyciu takich pokarmów pojawiają się objawy zakażenia. Toksyna botulinowa to najsilniejsza znana trucizna, która silnie uszkadza układ nerwowy. 


,

Rodzaje i objawy botulizmu

Najbardziej znanym rodzajem botulizmu jest zatrucie pokarmowe jadem kiełbasianym (botulizm klasyczny). Rzadką formą botulizmu jest botulizm przyranny - zakażenie rany bakterią Clostridium botulinum. Inną odmianą botulizmu jest botulizm dziecięcy, występujący u dzieci poniżej 1. roku życia. Jest on wywołany spożyciem przez dziecko miodu skażonego bakterią. Chorobę wywołują same bakterie namnażające się w organizmie, a nie toksyna (jad kiełbasiany) przez nie produkowana.


Początkowe objawy pojawiają się po kilku godzinach od spożycia jedzenia zawierającego jad kiełbasiany, poważne zaburzenia i paraliż pojawiają się natomiast po kilku dniach. Na początku pojawia się osłabienie, zmęczenie, zawroty głowy, suchość w ustach. Później pojawiają się objawy neurologiczne:
  • podwójne widzenie,
  • światłowstręt,
  • zez zbieżny,
  • opadanie powiek,
  • niewyraźne mówienie,
  • rozszerzenie źrenic.

Utrudnione jest połykanie, a wydzielanie śliny jest zmniejszone. Pojawiają się wzdęcia brzucha, zaparcia, problemy z oddawaniem moczu w wyniku porażenia perystaltyki jelit. Następnie słabną mięśnie. Do śmierci doprowadza porażenie układu oddechowego, zatrzymanie akcji serca lub zachłystowe zapalenie płuc.

Objawy botulizmu dziecięcego to:

  • zaparcia,
  • osłabienie mięśni,
  • senność,
  • ślinotok,
  • opadanie powiek,
  • powiększone źrenice,
  • biegunka,
  • problemy z utrzymaniem głowy w pionowej pozycji,
  • trudności w jedzeniu i przełykaniu,
  • zaczerwienione gardło,
  • trudności w oddychaniu.

Profilaktyka i leczenie botulizmu


Zakażenie laseczką jadu kiełbasianego (botulizm) wymaga hospitalizacji pacjenta. Większość przypadków niestety kończy się śmiercią pacjenta. Jad kiełbasiany usuwany jest z organizmu poprzez np. płukanie żołądka, głęboką lewatywę lub też wywołanie wymiotów u pacjenta. Przede wszystkim jednak należy podać pacjentowi surowicę antytoksyczną, która powoduje unieszkodliwienie toksyny botulinowej we krwi. Często niezbędne jest wspomaganie oddychania.
 Kiedy już uda się opanować zakażenie, do pełnej sprawności powraca się dość długo, z pomocą dodatkowych terapii ćwiczących osłabione połykanie, mowę i inne funkcje dotknięte przez chorobę.

Aby nie doszło do zakażenia, należy unikać spożywania konserw po terminie ważności, nawet tych w metalowych puszkach. Gdy denko jest wypukłe, a przy otwarciu słyszy się charakterystyczny syk, to można podejrzewać, że produkt jest zakażony jadem.

Przypisy
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zakażenia i zarażenia człowieka. Epidemiologia, zapobieganie i zwalczanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2568-0
Tomasiewicz K. (red.), Leczenie chorób infekcyjnych, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-77-7

Artykuły Botulizm

Zakażenie jadem kiełbasianym to bardzo groźne zatrucie pokarmowe. Brak szybkiej interwencji może spowodować śmierć chorego. Objawy botulinizmu to przede wszystkim zaburzenia neurologiczne.

Zatrucie laseczką jadu może być spowodowane jedzeniem konserw.

Botoks to nazwa substancji, którą produkuje bakteria Clostridium botulinum. Większe ilości toksyny mogą powodować botulizm, którego jednym z powikłań jest paraliż. Naukowcy odkryli jednak, że ...

Struktura jadu kiełbasianego (inaczej nazywany toksyną botulinową).

Układ pokarmowy

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Tępy ból brzucha promieniujący

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co oznaczają bóle w lewym nadbrzuszu?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Ból po lewej stronie podbrzusza

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Wysoka gorączka po operacji metodą Whipple'a

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »