Choroba Hashimoto

Choroba Hashimoto, inaczej przewlekłe limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego, jest to jedna z najczęstszych przyczyn wywołujących pierwotną niedoczynność tarczycy. Jej inne nazwy to także zapalenie tarczycy Hashimoto czy wole limfocytarne. Jest to choroba autoimmunologiczna. Badanie krwi wykazuje podwyższone miano przeciwciał przeciwtarczycowych. Choroba ta może współistnieć także z innymi chorobami z autoagresji, np. chorobą Addisona czy cukrzycą.

Przyczyny choroby Hashimoto

Dokładna przyczyna choroby Hashimoto dokładnie nie jest znana. Wiadomo jednak, ze jest to choroba autoimmunologiczna. Oznacza to, że organizm produkuje swoiste przeciwciała skierowane przeciwko zdrowym komórkom organizmu – w przypadku choroby Hashimoto są to przeciwciała anty-TPO-Ab skierowane przeciwko peroksydazie tarczycowej (TPO), która odpowiedzialna jest za przekształcenie jodków w jod. Zaburza to produkcję hormonów tarczycy, doprowadzając do niedoczynności tarczycy.

Chorobie Hashimoto mogą towarzyszyć inne choroby na tle autoimmunologicznym:

• reumatoidalne zapalenie stawów,
• cukrzyca,
• choroba lub zespół Addisona.

W przypadku, gdy choroba Hashimoto współistnieje z chorobą Addisona, nazywana jest zespołem Schmidta, a gdy dodatkowo łącznie z nimi pojawia się cukrzyca typu 1, jest to zespół Carpentera.

Do innych czynników ryzyka zalicza się także:

• stres,
• choroby psychiczne,
• płeć i wiek – częściej występuje u kobiet w wieku 45-60 lat,
• podłoże genetyczne.

Objawy choroby Hashimoto

Sama choroba Hashimoto nie wywołuje żadnych objawów, jednak schorzenie to ma charakter postępowy i z czasem dochodzi do rozwoju innych schorzeń i związanych z nim objawów, np. niedoczynność tarczycy. Do symptomów postępującej choroby Hashimoto zaliczamy:

• zmęczenie,
• osłabienie,
• przygnębienie i rozdrażnienie,
• suchość skóry,
• kłopoty z utrzymaniem wagi,
• zaparcia,
• przedłużony czas miesiączki,
• słabą tolerancję zimna,
• chrypkę,
• wole tarczycowe.

W cięższych przypadkach, gdy gruczoł tarczycowy ulega znacznemu powiększeniu, chorzy mogą odczuwać ucisk lub uczucie pełności w gardle, czasami trudności w połykaniu pokarmów. W bardzo zaawansowanych przypadkach (bardzo rzadko) pojawia się ból i tkliwość w okolicach tarczycy.

Diagnostyka i leczenie choroby Hashimoto

Często chorzy nie zdają sobie sprawy, że występuje u nich ta choroba tarczycy, ponieważ nie daje ona żadnych objawów. Dopiero gdy pojawiają się problemy z tarczycą, przeprowadzane są badania diagnozujące tę chorobę. Rozpoznanie choroby zaczyna się od wywiadu lekarskiego, wywiadu rodzinnego (występuje 50% prawdopodobieństwo pojawienia się choroby, jeżeli występowała w rodzinie). Wykonywane jest badanie palpacyjne szyi, w którym wykrywa się niebolesne powiększenie gruczołu tarczowego, który ma twardą lub gumowatą konsystencję oraz guzowatą powierzchnię. W badaniach biochemicznych krwi wykrywane jest podwyższone miano przeciwciał anty-TPO-Ab, a także przeciwciała antytyreoglobulinowe (anty-TgAb), jak również przeciwciała przeciw receptorom TSH (przeciwciała TRAb). Badany jest również poziom hormonów tarczycy T3 i fT3 (trijodotyroniny) oraz T4 i fT4 (tyroksyny). Wykonywana jest także biopsja cienkoigłowa tarczycy (BAC), a następnie badanie histopatologiczne. Niekiedy pomocniczo w diagnozie wykonywane jest badanie USG tarczycy, w którym wykrywa się hypoechogeniczny miąższ tarczycy.
Leczenie polega na podawaniu leków immunosupresyjnych oraz sterydów (działanie przeciwzapalne), gdy jednak występuje już hipotyreoza, ich podawanie jest zbędne, a podawane są leki substytucyjne z hormonami tarczycy, głównie L-tyroksyną. Leczenie substytucyjne niestety może trwać przez całe życie. Podczas leczenia ważne są systematyczne wizyty u endokrynologa i ciągłe obserwowanie organizmu, a także informowanie lekarza o jakichkolwiek pojawiających się zmianach. Należy także przestrzegać odpowiedniej diety stosowanej w chorobach tarczycy.