Choroba tikowa
Wśród osób z ADHD częściej niż w ogólnej populacji stwierdza się występowanie choroby tikowej. Według współczesnej wiedzy tiki to schorzenie o podłożu neurologicznym, za którego powstanie odpowiedzialne są najprawdopodobniej czynniki genetyczne (dziedziczenie wielogenowe), środowiskowe, anatomiczne i fizjologiczne mózgu oraz zaburzenia w przekaźnictwie neuronalnym.
Co to są tiki?
Tiki są czynnościami przymusowymi, powtarzającymi się i stereotypowymi, zapowiadanymi przez uczucie niepokoju. Są one mimowolne, chociaż czasami można je na krótko powstrzymać. Tiki mogą być proste i złożone (całe sekwencje). Zostały też podzielone ze względu na ich charakter.Możemy wyróżnić:
- tiki ruchowe - np. mruganie, zaciskanie oczu, ruchy głową, grymasy mięśni mimicznych twarzy, marszczenie czoła, ruchy kończyn, wzruszanie ramionami, ruchy w obrębie tułowia, szyi, podskakiwanie, klaskanie,
- tiki głosowe - np. chrząkanie, pociąganie nosem, dźwięki gardłowe, głośne oddychanie, mlaskanie, pokrzykiwanie, pohukiwanie, wzdychanie, śmiech, przełykanie, koprolalia, czyli wypowiadanie obscenicznych treści,
- tiki czuciowe – związane z doznaniami zlokalizowanymi w konkretnej części ciała.
Zaburzenia tikowe mogą mieć różne nasilenie: od minimalnego (pojedyncze, raz na jakiś czas pojawiające się tiki) do ciężkiego zespołu Tourette’a, kiedy to bardzo częste tiki uniemożliwiają w zasadzie normalne funkcjonowanie. Nasilenie tików zmienia się w czasie, osiągając apogeum po blisko10 latach od wystąpienia pierwszych objawów. U połowy osób cierpiących na zespół Tourette’a objawy znacznie się zmniejszają, a nawet zupełnie ustępują przed 18. rokiem życia.
Leczenie choroby tikowej
Terapia choroby tikowej opiera się na metodach behawioralnych, czyli skoncentrowanych na zmianie poziomu zachowania. Za najskuteczniejszą uważana jest metoda odwracania nawyków (tików). Polega ona na niedopuszczeniu do pojawienia się tiku poprzez świadome napinanie mięśni dotkniętych tikiem lub zastąpienie go inną czynnością. Aby to było możliwe, należy nauczyć się rozpoznawać zwiastuny tiku, czyli odczucia pojawiające się bezpośrednio przed tikiem.Kontrolowanie choroby tikowej
W rozpoznawaniu sytuacji, w których pojawiają się tiki, pomaga metoda kalendarzykowa polegająca na monitorowaniu i natychmiastowym zapisywaniu tików. W terapii choroby tikowej stosuje się także - stosowane w odniesieniu do różnych zachowań pożądanych – systemy nagradzania zachowań. Polegają one na pozytywnym wzmacnianiu momentów, w których tiki nie występują. Nagrodą są wtedy zwracanie uwagi na dziecko i pochwały. Metoda ta wiąże się jednak z ryzykiem wywołania tików poprzez przypomnienie o nich. Wtedy zamiast walki z objawami skuteczniejsze okazuje się ich ignorowanie.W leczeniu choroby tikowej stosuje się także farmakoterapię (neuroleptyki), ale tylko wtedy, jeżeli tiki wyraźnie przeszkadzają pacjentowi w codziennym funkcjonowaniu. Należy pamiętać, że leki te mogą dawać efekty uboczne, w tym nasilać zaburzenia uwagi. Z kolei niektóre leki stosowane w leczeniu objawów ADHD (np. pochodne amfetaminy) mogą nasilać tiki.
Bibliografia
Jarema M., Rabe-Jabłońska J., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4180-4
Namysłowska I., Psychiatria Dzieci i młodzieży., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4394-5
Baron-Cohen S., Robertson M., Zespół Tourette'a, Wydawnictwo Naukowe PWN., Warszawa 2001, ISBN 83-01-13466-6
Borkowska A., Domańska Ł., Neuropsychologia kliniczna dziecka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-15362-5
Artykuły ADHD
Nie ma jednego określonego testu na ADHD. Diagnoza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej opiera się głównie na obserwacji dziecka oraz odwołuje się do doświadczenia diagnosty. Nie można wykonać ...
Agresja u małych dzieci to sprawdzian dla kompetencji wychowawczych rodziców. Maluchy często kopią, krzyczą, biją, uderzają głową o ścianę, tarzają się po podłodze, by rozładować gniew i złość. ...
ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniem koncentracji uwagi. Objawy pojawiają się już w wieku przedszkolnym. Znana jest jednak także postać ADHD u dorosłych.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD) zwykle diagnozuje się w pierwszych latach edukacji dziecka, kiedy maluch nie radzi ...
Przyczyny ADHD nie są nam do końca znane. Wiadomo, że w zachorowaniu dużą rolę grają geny, a także alkohol, nikotyna, czy kontakt z ołowiem. Najnowsze badania dowodzą natomiast, że także pestycydy ...
Rodzice bardzo często zgadzają się, aby ich dziecko z ADHD stosowało ciężkie leki. Te środki działają tylko przez krótki okres. Mogą powodować wzrost tętna i pewne zmiany w DNA, które są wiązane z ...
ADHD , czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to choroba zaczynająca się we wczesnym dzieciństwie, najczęściej w pięciu pierwszych latach życia. Aby pomóc dziecku, musisz zrozumieć, że ADHD ...
Z roku na rok coraz więcej dzieci i dorosłych jest diagnozowanych z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ( ADHD to skrót z angielskiego oznaczający Attention Deficit Hyperactivity Disorder). ...
Jak poskromić niewłaściwe zachowanie dziecka z ADHD? Czy ADHD jest chorobą dziedziczną? Jak długo leczy się ADHD? Oto lista najczęściej zadawanych pytań przez rodziców dzieci z ADHD. Jakie jest ...
ADHD jest z reguły rozpoznawane w okresie między 7 a 13 rokiem życia. Ze względu na tak młody wiek pacjentów istotne jest rokowanie towarzyszące temu zabuarzeniu. ADHD niewątpliwie ma przebieg ...
Odkrycie przyczyny rozwoju ADHD od samego początku przysparzało naukowcom wiele problemów. Nadal nie do końca można stwierdzić z cała pewnością jaki jest powód pojawienia się zaburzeń tego typu. ...
Jeszcze do niedawna ADHD by ł o b łę dnie postrzegane jako z ł e wychowanie lub te ż po prostu z ł y charakter dziecka. Mówiono w takich przypadkach, ż e dziecko jest zwyczajnie niegrzeczne lub ...
Trudno bez zawahania stwierdzić, że chłopcy dużo częściej chorują na ADHD niż dziewczynki, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż trochę odmienny może być obraz tej choroby u dziewczynek, a co za tym ...
Czasem w Internecie, na stronach dla pacjentów chorujących na ADHD można napotkać wymiennie stosowany skrót ADD zamiast ADHD lub oba jednocześnie: ADD/ADHD. Czy to jest to samo? Co to jest ADD? ...
Przyczyny zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi są złożone. Nie dysponujemy w chwili obecnej wystarczającą wiedzą medyczną i psychologiczną, aby precyzyjnie je wskazać. ...
Filip ma 5 lat. Kilka miesięcy temu zdiagnozowano u niego ADHD. Chłopiec zawsze był wyjątkowo aktywny. Ciągle się wiercił, nie mógł usiedzieć na miejscu, stale dotykał innych osób i przedmiotów. ...
Odrabianie lekcji jest szczególnie trudne dla dzieci z ADHD, ponieważ wymaga umiejętności, które są u nich deficytowe np. skupienie i utrzymanie uwagi, rozplanowanie pracy, dyscyplina. Dziecku ...
Czy karanie jest skuteczne? To zależy... Należałoby raczej zapytać, czemu karanie ma służyć? Jeśli ma ono bowiem rozładowywać emocje rodzica, to staje się odwetem lub w najlepszym razie wyrazem ...
Szybkie tempo życia, nadmiar codziennych obowiązków przyczyniają się do osłabienia wydolności umysłowej organizmu. Pojawiają się kłopoty z koncentracją, pogarsza się pamięć i odporność na stres. ...
Nie ma leku, który pozwoliłby wyleczyć ADHD. Nie istnieją także metody psychoterapeutyczne, dzięki którym można by w pełni pozbyć się objawów nadpobudliwości. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy ...
ADHD kojarzy się zwykle z dzieckiem, któremu trudno usiedzieć w jednym miejscu, stale wierci się na krześle, biega, łatwo się rozprasza, źle zapamiętuje szczegóły, jest gadatliwe, szybko i często ...
W ciągu ostatnich lat lekarze diagnozowali u dzieci specyficzne zaburzenia związane z nadpobudliwością i trudnościami w koncentracji uwagi. Nie było jednej spójnej nazwy dla nich, dlatego też ...
ADHD to skrót pochodzący od angielskiej nazwy Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oznaczającej zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zwany również zespołem ...
Objawy ADHD można podzielić na trzy kategorie: nadmierna impulsywność, nadmierna ruchliwość i zaburzenia uwagi. Każdy z tych elementów może być nasilony w różnym stopniu u różnych osób. Nadmierna ...
Na powstanie ADHD składają się różne czynniki, nie można więc wskazać jednej przyczyny. Badacze, szukając źródeł zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, oceniali budowę i pracę mózgu osób ...
Proces diagnozy ADHD jest dosyć złożony i nie jest łatwym zadaniem. Dla dziecka wizyta u specjalisty jest nową, często trudną sytuacją, która może być odbierana jako kara za złe zachowanie. ...
Dziecko z ADHD może nigdy nie być idealne. Trzeba więc urealnić nasze wymagania i zaakceptować jego odmienność. Objawów ADHD nie można wyleczyć, chociaż często się z nich wyrasta. Terapia ADHD To, ...
W niektórych przypadkach wskazane jest włączenie do terapii dziecka leczenia farmakologicznego. Dzieje się tak, gdy pomimo stosowania innych form pomocy objawy są na tyle nasilone, że dziecku ...
ADHD jest źródłem różnych problemów, a ich obraz zmienia się w zależności od wieku. Najczęściej trudno jest określić początek wystąpienia objawów, ale już we wczesnym dzieciństwie można dostrzec ...
Wprowadzenie specjalnej diety stanowi jedną z alternatywnych metod leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Diety są wprowadzane pomimo trudności w konsekwentnym ich stosowaniu, a także ...
Objawy ADHD zwykle utrudniają osiągnięcie sukcesów w szkole, pracy czy na polu towarzyskim. Osoby z nadpobudliwością spotykają się z niezrozumieniem, odrzuceniem, stale konfrontują się z ...
Zaburzenia zachowania to powtarzające się zachowania agresywne, buntownicze i antyspołeczne. Kryteria diagnostyczne zakładają utrzymywanie się objawów przez co najmniej 12 miesięcy. Zaburzenia ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Zdrowie
absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej
absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
