Ciąża pozamaciczna

Mgr Marta Bednarska
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Marta Bednarska - absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Ciąża pozamaciczna, inaczej nazywana ciążą ektopową, jest to każda ciąża, która rozwija się poza jamą macicy. Najczęściej, bo aż w 99% przypadków, umiejscawia się ona w jajowodzie. Może jednak występować także w jamie brzusznej, szyjce macicy, a nawet w jajniku. Każda z tych nieprawidłowych lokalizacji rozwijającej się ciąży powoduje powikłania, które mogą być groźne dla zdrowia i życia kobiety. Szacuje się, że na każde 100 prawidłowych ciąż przypada 1 ciąża ektopowa.


Czynniki ryzyka wystąpienia ciąży pozamacicznej

Ciąża ektopowa rozwija się po przebytych zapaleniach w obrębie miednicy mniejszej, które powodują uszkodzenie błony śluzowej jajowodów, zlepianie się jej fałdów i wytwarzanie się zrostów. Prowadzi to do zaburzenia transportu zapłodnionej komórki jajowej do jamy macicy i jej nieprawidłowego zagnieżdżenia. Do innych czynników ryzyka wystąpienia ciąży pozamacicznej należą: operacje na jajowodach, leczenie niepłodności technikami wspomaganego rozrodu, endometrioza oraz zaburzenia perystaltyki jajowodów (spowodowane np. obecnością wkładki wewnątrzmacicznej).

Wczesne wykrycie ciąży ektopowej jest trudne ze względu na brak charakterystycznych objawów. Czasem mogą występować plamienia z macicy z towarzyszącym jednostronnym bólem w podbrzuszu po stronie, na której doszło do zagnieżdżenia jaja płodowego w jajowodzie, często jednak plamienie nie występuje. Zdarza się, że pierwszą manifestacją ciąży pozamacicznej jest pęknięcie jajowodu. Dochodzi wtedy do krwotoku do jamy brzusznej, objawiającego się nagłym, niespodziewanym napadem bólu brzucha. Może to nawet doprowadzić do rozwoju wstrząsu – wskazują na to bladość, zasłabnięcie, słabe tętno, trudności w oddychaniu, zimny pot, bolesny, twardy brzuch. Wstrząs jest stanem zagrożenia życia.

Rozpoznanie i leczenie ciąży pozamacicznej

Aby wcześnie rozpoznać ciążę pozamaciczną, należy:

  • oznaczyć poziom gonadotropiny kosmówkowej (beta-hCG) we krwi matki – jest to hormon produkowany przez rozwijające się jajo płodowe; we wczesnej ciąży prawidłowej jego poziom ulega podwojeniu co drugi dzień, przy zbyt wolnym wzroście jego poziomu można podejrzewać ciążę pozamaciczną;
  • wykonać USG sondą dopochwową – badanie to pozwala na uwidocznienie pęcherzyka płodowego oraz jego lokalizacji;
  • w niektórych przypadkach konieczne może się okazać wykonanie diagnostycznej laparoskopii (wprowadzenie do jamy brzusznej niewielkiej kamerki pod narkozą) – ciąża ektopowa w obrazie laparoskopowym ma charakterystyczny wygląd;
  • rozdęcie i zasinienie ściany jajowodu.

Postępowanie lecznicze w ciąży ektopowej można podzielić na:

  • farmakologiczne – stosuje się lek hamujący dalszy rozwój jaja płodowego – metotreksat; można go podawać doustnie, domięśniowo lub bezpośrednio do pęcherzyka ciążowego;
  • operacyjne – usunięcie ciąży ektopowej drogą otwarcia jamy brzusznej lub za pomocą laparoskopii; często oprócz jaja płodowego konieczne jest usunięcie fragmentu narządu, w którym się ono zagnieździło.

Na koniec należy podkreślić, że wczesne rozpoznanie ciąży ektopowej i wdrożenie odpowiedniego leczenia w celu zapobiegnięcia jej pęknięciu pozwalają na całkowite wyleczenie oraz zachowanie płodności przez kobietę.

Przypisy
Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X

Artykuły Ciąża pozamaciczna

Laparoskopia miednicy mniejszej (inna nazwa pelviskopia) to zabieg ginekologiczny wykonywany w celu zdiagnozowania zamian chorobowych w obrębie miednicy mniejszej. Badanie wykonuje się w warunkach ...

Pelviskopia jest badaniem umożliwiającym ocenę narządów miednicy mniejszej i wykrycie ewentualnych zmian w ich obrębie. Badanie nazywane jest laparoskopią miednicy mniejszej. Polega na ...

Test ciążowy (inaczej próba ciążowa ) opiera się na tym, że u kobiety, która zaszła w ciążę pojawia się specyficzny hormon - gonadotropina kosmówkowa , czyli HCG. Jest on wydzielany przez łożysko ...

Domowy test ciążowy z moczu. Dwie kreski oznaczają ciążę. Jedna kreska (w polu kontrolnym) to wynik ujemny.

Wkładka domaciczna to jedna z najskuteczniejszych metod antykoncepcji . Jednak wiele kobiet poszukujących metody antykoncepcji dla siebie, nie ma pewności co do bezpieczeństwa tej metody ...

Wkładkę domaciczną można umieścić nawet na okres 5 lat.

Badanie jamy brzusznej ma na celu zbadanie organów w jej powłokach. Operacja, która otwiera powłoki jamy brzusznej to laparotomia. Jest to badanie polegające na przecięciu skóry, mięśni i ...

Przygotowania do badania powłok jamy brzusznej.

Palenie papierosów w ciąży jest bezwzględnie zakazane. Nikotyna wywołuje poważne zaburzenia rozwoju dzieci. Kobiety ciężarne powinny prowadzić zdrowy tryb życia. Dlatego, gdy kobieta paląca ...

Palenie papierosów w okresie ciąży dramatycznie zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej u dzieci.

Mimo iż powikłania po in vitro występują bardzo rzadko, pary decydujące się na sztuczne zapłodnienie muszą być świadome, że mogą się one pojawić. Jedną z możliwych komplikacji po in vitro jest ...

Do najczęstszych symptomów hiperstymulacji, poza przybraniem na wadze i zwiększeniem obwodu brzucha, zalicza się również nudności i wymioty.

Depresja po poronieniu to całkiem naturalna reakcja. Kobieta, która oczekiwała narodzin dziecka i cieszyła się, że zostanie mamą, traci maluszka – pojawia się smutek, rozpacz i poczucie winy.

W obliczu informacji o poronieniu niezwykle ważne jest wsparcie rodziny oraz uświadomienie sobie, że nikt nie jest winny temu, co się stało.

Próba ciążowa, czyli inaczej test ciążowy , jest badaniem wykonywanym w celu potwierdzenia lub wykluczenia ciąży. Celem próby ciążowej jest wykrycie w moczu badanej kobiety hormonu HCG , czyli ...

Nowoczesne testy ciążowe, przeznaczone do domowego użytku, są niezwykle czułe i mogą wykryć ciążę nawet w pierwszych dniach jej trwania.

HCG beta (B-HCG), gonadotropina kosmówkowa, to hormon produkowany przez kobiecy organizm. Odpowiednie stężenie tego hormonu pozwala wykryć wczesną ciążę. Testy ciążowe wykorzystują obecność ...

Ból brzucha w czasie ciąży zdarza się niemal wszystkim kobietom. W większości przypadków dolegliwości bólowe to tylko oznaka niestrawności, ale niekiedy sygnalizują poważne problemy zdrowotne.

Bóle brzucha w ciąży

Istnieje wiele metod antykoncepcji , ale żadna z nich, z wyjątkiem powstrzymania się od współżycia, nie daje stuprocentowego zabezpieczenia przed zajściem w ciążę. Z badań wynika, że na 100 kobiet ...

Wskaźnik Pearla dla wkładek wewnątrzmacicznych wynosi około 0,8, co oznacza, że na 100 kobiet stosujących tę metodę antykoncepcji jedynie 0,8 zachodzi w ciążę. W przypadku antykoncepcji hormonalnej, wskaźnik Pearla wynosi 0,1-1,25.<br />
<br />
Wkładki wewnątrzmaciczne są skutecznymi sposobami zapobiegającymi ciąży. Zakłada się je do jamy macicznej na średnio 3 do 5 lat. Mają kształt plastikowej wkładki, wykonanej z polichlorku winylu lub innych, obojętnych dla organizmów tworzyw sztucznych. Wkładka antykoncepcyjna zawiera jony metali, m.in.: miedzi, srebra, złota i platyny. Metoda antykoncepcji może powodować powikłania w postaci bólów podbrzusza i okolic kości krzyżowej, nieregularnych i obfitych krwawień lub plamienia z dróg rodnych. Stosowanie wkładek zmniejsza płodność, zatem nie są polecane dla kobiet, które nie urodziły jeszcze dziecka oraz planują potomstwo.

Biopsja endometrium polega na pobraniu fragmentu kanału macicy, w celu dalszego badania na występowanie schorzeń w obrębie tego obszaru. Badanie to ma swoje inne nazwy ze względu na obszar, jaki ...

Punkcja zagłębienia maciczno-odbytniczego, inaczej zwana punkcją Douglasa, punkcją zatoki Douglasa lub punkcją jamy Douglasa, ma na celu wykrycie nieprawidłowych zmian w obrębie jamy brzusznej. ...

Rzeżączka to bakteryjna choroba weneryczna, występująca zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Jej objawy są niezbyt przyjemne, warto więc wiedzieć, jak można leczyć jej objawy, gdy dojdzie do zakażenia.

Nieleczone prowadzi do stanów zapalnych, powstawania ropni itp.

HCG, czyli gonadotropina kosmówkowa, jest wytwarzana przez łożysko i przez zapłodnioną komórkę jajową, po implantacji w macicy. Jego funkcją jest, m.in. stymulowanie wytwarzania progesteronu przez ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zabieg łyżeczkowania macicy przy znieczuleniu miejscowym

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »