CK i CK-MB

CK, czyli kinaza kreatynowa jest to enzym, który przekształca kreatynę w wysokoenergetyczny związek, jakim jest fosfokreatyna. Aktywność tego enzymu stwierdza się w mięśniach poprzecznie prążkowanych, w mięśniu sercowym oraz w mózgu. Istnieją trzy izoformy tego enzymu, mianowicie CK-MM, która przeważa w mięśniach szkieletowych, CK-BB, której najwyższą aktywność wykrywa się w mózgu oraz CK-MB, która jest najbardziej charakterystyczna dla mięśnia sercowego. Wzrost całkowitej aktywności kinazy kreatynowej stwierdza się w wielu chorobach mięśni, natomiast oznaczanie izoenzymu CK-MB jest wykorzystywane w diagnostyce chorób mięśnia sercowego.

Spis treści:
  1. 1. Wartości prawidłowe aktywności kinazy kreatynowej
  2. 2. Przyczyny wzrostu aktywności kinazy kreatynowej
  3. 3. Zastosowanie pomiaru aktywności kinazy kreatynowej

1. Wartości prawidłowe aktywności kinazy kreatynowej

Dla mężczyzn norma aktywności całkowitej CK wynosi od 24 do 195 j.m./l, a dla kobiet od 24 do 170 j.m./l. Aktywność izoenzymu CK-MB powinna być mniejsza niż 12 j.m./l. Przy oznaczaniu CK-MBmass wartości prawidłowe dla mężczyzn są mniejsze niż 5 µg/l, a dla kobiet mniejsze niż 4 µg/l.

Wartości całkowitej CK powyżej normy wraz ze wzrostem aktywności CK-MB powyżej 12 j.m./l przyjmuje się za kryterium rozpoznania świeżego zawału serca, a w przypadku CK-MBmass są to wartości 5 - 10 µg/l. Duże znaczenie ma także obserwacja narastania tych wartości w kolejnych pomiarach w pewnych odstępach czasu.

2. Przyczyny wzrostu aktywności kinazy kreatynowej

Wzrost aktywności CK jest obserwowany przede wszystkim w chorobach dotyczących mięśni szkieletowych, takich jak zapalenie mięśni (w tym zapalenie wielomięśniowe), dystrofie mięśniowe, miotonie, a także w przypadku urazu mięśni, po dużym wysiłku fizycznym oraz przy stosowaniu leków i substancji, które uszkadzają mięśnie szkieletowe (np. statyny, fibraty, neuroleptyki, heroina, amfetamina, zatrucie alkoholem i tlenkiem węgla).

Oznaczanie aktywności CK, a w szczególności jej izoformy CK-MB, ma także znaczenie w diagnostyce chorób mięśnia sercowego takich jak zawał serca i zapalenie mięśnia sercowego. Jednak wartość diagnostyczna tego badania w rozpoznawaniu chorób serca jest zmniejszona przez fakt, że do wzrostu aktywności CK dochodzi także w wielu stanach chorobowych niezwiązanych z mięśniem sercowym, co może być przyczyną pomyłek diagnostycznych. Z tego względu po wprowadzeniu bardziej czułych wskaźników martwicy mięśnia sercowego, takich jak troponiny sercowe, znaczenie CK w rozpoznawaniu zawału serca znacznie zmalało.

3. Zastosowanie pomiaru aktywności kinazy kreatynowej

W świeżym zawale mięśnia sercowego aktywność CK/CK-MB wzrasta po około 4 - 6 godzinach od dokonania się zawału, szczytowe wartości osiąga po 14 - 20 godzinach, a powrót do wartości prawidłowych następuje po około 48 godzinach. Jednak w pierwszych godzinach po zawale, czyli wtedy kiedy zastosowanie właściwego leczenia ma największe znaczenie dla zdrowia pacjenta, wartość tego badania dla rozpoznania jest niewielka i dopiero po wykonaniu serii oznaczeń w odstępach kilkugodzinnych możemy z większą pewnością potwierdzić zawał mięśnia sercowego. Z tego względu, a także dlatego, że istnieją już bardziej czułe i swoiste badania (jak troponiny sercowe) nie zaleca się badania aktywności CK/CK-MB do rozpoznawania świeżego zawału serca.

Większą czułość i swoistość diagnostyczną ma natomiast oznaczanie CK-MBmass. W badaniu tym oznacza się w jednostkach masy (a nie jak do tej pory w jednostkach aktywności) ilość izoenzymu o dużej swoistości w stosunku do mięśnia sercowego, jakim jest CK-MB. Wartość tego oznaczenia jest na tyle duża, że może on stanowić alternatywę dla oznaczania troponin sercowych w wykrywaniu świeżego zawału serca.

Pomiar aktywności CK/CK-MB ma natomiast największe znaczenie dla rozpoznania ponownego zawału, ze względu na stosunkowo szybki powrót tego enzymu do wartości prawidłowych. Jest także istotny dla oceny skuteczności zabiegów udrażniania zatkanych tętnic w sercu. W takich przypadkach znaczny wzrost aktywności CK po zabiegu wskazuje na to, że tętnica została prawidłowo udrożniona. Należy także pamiętać o zastosowaniu oznaczania CK w rozpoznawaniu i monitorowaniu chorób zapalnych mięśni szkieletowych.

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Janion M. Kardiologia, Wydawnictwo Stachurski, Kielce 2005, ISBN 83-88592-35-1
  • Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Kinaza kretynowa a sport wysiłkowy

Witam! Mam pytanie odnośnie kinazy kreatynowej, a mianowicie jaki jest prawidłowy parametr...

lek. Karol Kaziród-Wolski Porady udziela lek. Karol Kaziród-Wolski lekarz w trakcie specjalizacji z kardiologii w Świętokrzyskim Centrum Kardiologii.
Podwyższony poziom CK

Witam. Od dwóch lat borykam się z podwyższonym poziomem CK. W tym momencie jest na poziomie...

 Redakcja abcZdrowie Porady udziela Redakcja abcZdrowie Redakcja abcZdrowie.pl to zespół doświadczonych i zaangażowanych osób, z których wielu to eksperci z dziedziny medycyny, dla których dbałość o zdrowie to priorytet.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij