DHEA i DHEA-SO4

DHEA to dehydroepiandrosteron, naturalny hormon steroidowy produkowany z cholesterolu przez korę nadnerczy. DHEA pod względem budowy chemicznej jest podobny do testosteronu i innych androgenów i jest on ich prekursorem, który może być łatwo w nie przekształcany. Produkcja tego hormonu osiąga szczyt w wieku dorosłym (około 3. dekady życia), a później zaczyna spadać. DHEA-SO4 (siarczan DHEA) powstaje w wyniku szybkiej sulfatacji DHEA zachodzącej w większości w nadnerczach. Jest on w tej postaci biologicznie nieaktywny, ale po usunięciu grupy SO4 ulega reaktywacji. Stanowi on więc rezerwę osoczową do powstania DHEA. Biologicznie jest trwalszy niż DHEA i wykazuje stałe dobowe stężenie w surowicy krwi.

Spis treści:
  1. 1. Przebieg badania DHEA
  2. 2. Normy stężenia DHEA
  3. 3. Znaczenie badania DHEA i DHEA-SO4

1. Przebieg badania DHEA

Oznaczanie stężenia DHEA wykonuje się w surowicy krwi. Krew potrzebna do badania to krew żylna, pobierana najczęściej w miejscu zgięcia łokciowego. Pacjent do przeprowadzenia badania nie musi być na czczo. DHEA wykazuje najwyższą aktywność w godzinach porannych, dlatego w tym czasie zaleca się pobranie krwi. Jeśli lekarz zleca oznaczenie DHEA-SO4, można wykonać badanie niezależnie od pory dnia, ponieważ hormon ten wykazuje stałe stężenie dobowe w surowicy krwi. Pobraną krew umieszcza się w probówce biochemicznej „na skrzep”. Surowica jest stabilna w temperaturze +4 stopni Celsjusza przez dobę. Przechowywana w zamrażalniku laboratoryjnym może przetrwać nawet pół roku.

2. Normy stężenia DHEA

Norma dla stężenia DHEA w surowicy krwi zdrowego człowieka wynosi od 7 do 31 nmol/l (200-900 ng/dl), natomiast norma DHEA-SO4 waha się od 2 do 12 µmol/l (75-470 µg/dl) i różni się nieco w zależności od płci. Oznaczanie stężenia DHEA i DHEA-SO4 nie jest badaniem rutynowym. Jeśli nie występują typowe objawy związane ze zmianami stężenia tego hormonu, oznaczeń DHEA się nie wykonuje.

Niskie stężenie DHEA i DHEA-SO4 może być spowodowane nieprawidłową funkcją nadnerczy lub niedoczynnością przysadki mózgowej. Zwiększone stężenia DHEA w surowicy wraz ze zwiększeniem wydalania metabolitów androgenów z moczem może wskazywać na gruczolaka, raka lub przerost nadnerczy. Wysoki poziom DHEA zwykle wymaga dalszych badań, aby precyzyjnie określić przyczynę zaburzeń hormonalnych.

3. Znaczenie badania DHEA i DHEA-SO4

DHEA jest steroidem o słabym działaniu androgenowym. Badanie stężenia DHEA jest pomocne przy ocenie funkcji kory nadnerczy, a także przy ocenie prawidłowego przebiegu procesu pokwitania, czyli dojrzewania płciowego. Nieprawidłowe wartości mogą występować w przypadkach hirsutyzmu pochodzenia nadnerczowego (czyli nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet), guzów kory nadnerczy (rak czy gruczolak), zespołu nadnerczowo-płciowego (wrodzony przerost nadnerczy). Badanie DHEA, razem z oceną stężenia innych hormonów takich, jak FSH, LH, prolaktyny, estrogenów i testosteronu wykonuje się także w przypadku wirylizacji, czyli występowania u kobiety cech somatycznych męskich, w niepłodności u kobiet, pierwotnym i wtórnym braku miesiączki, przy podejrzeniu zespołu policystycznych jajników, w diagnostyce różnicowej hipertestosteronemii pochodzenia jajnikowego i nadnerczowego oraz przy wystąpieniu przedwczesnego dojrzewania płciowego.
Podsumowując, oznaczanie stężenia DHEA, testosteronu i innych androgenów służy do oceny funkcji nadnerczy oraz do rozróżnienia pomiędzy chorobami nadnerczy, w których występuje zwiększone wydzielanie androgenów, a chorobami jajników czy jąder.

Wartości nieprawidłowe DHEA możemy stwierdzić, m.in. w przypadku otyłości, gruczolaka kory nadnerczy, raka kory nadnerczy, incydentalomie (przypadkowo wykryty guz nadnerczy). Nadmierny wzrost stężenia DHEA w surowicy następuje również po stymulacji ACTH, czyli hormonem adrenokortykotropowym, wydzielanym przez przysadkę mózgową.

Bibliografia

  • Romer T.E. Endokrynologia kliniczna dla ginekologa, internisty i pediatry, Springer PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-86637-07-2
  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4
  • Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
1

Komentarze (2)

Wyloguj
~Olala
~Olala

Mąż ma złe wyniki nasienia - 45% żywych plemników, wynik HOS testu 44%, a plemników o prawidłowej budowie tylko 3,23%. Reszta parametrów nasienia w normie. Wyniki hormonów takich jak testosteron, LH, FSH, prolaktyna, PSA całk., oraz badania moczu i morfologia krwi w normie. Jednak poziom DHEA-SO4 wynosi u niego aż 496,20µg/dl (ma 30 lat). Poziom TSH też jest podwyższony (3,340 µIU/ml) . Co taki wynik może oznaczać?

Odpowiedz
~haluska1@vp.pl
~haluska1@vp.pl

Stwierdzono u mnie /lat 61/ gruczolak nadnercza,lekarz skierował mnie na badanie DHEA-SO4, wynik w surowicy 17,61 ug/dl 25,9 460,20 L. Czy powinnam się martwić?

Odpowiedz
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij