Fluoryzacja

Weryfikacja merytoryczna:
Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.
Fluoryzacja to stomatologiczny zabieg profilaktyczny. Polega on na stosowaniu różnych rodzajów preparatów z fluorem – wewnętrznie: tabletki, krople z fluorem lub produkty spożywcze czy płyny wzbogacone o jony fluorkowe lub zewnętrznie: płyny do płukania i mycia zębów, żele, lakiery. Najbardziej efektywna jest jednak jonoforeza fluorkowa. Fluoryzacja zębów głownie uniemożliwia rozwój próchnicy, a także usuwa nadwrażliwość zębów. Obowiązkowa fluoryzacja stosowana jest u dzieci w szkołach podstawowych.
Jak wygląda zabieg fluoryzacji zębów?
Fluoryzację dzieli się na:1. fluoryzację egzogenną:
- metodą szczoteczkową, czyli szczotkowanie zębów preparatem z fluorem;
- lakierowanie zębów;
- fluorowanie kontaktowe;
- jonoforezę fluorkową.
- fluoryzację za pomocą kropli lub roztworów do połykania;
- fluoryzację za pomocą tabletek.
Fluoryzacja endogennna stosowana jest głownie u najmłodszych. Fluoryzacja może też być przeprowadzana za pomocą specjalnych preparatów z fluorem w formie tabletek lub kropli do połykania. Stosowane są także takie preparaty doustne, jak woda pitna lub sól kuchenna wzbogacone o fluor. Jony fluoru z tych preparatów poprzez krew docierają do zębów.
Fluoryzacja egzogenna opiera się na podawaniu preparatów zawierających fluor bezpośrednio na powierzchnię zębów. Lakierowanie zębów polega na nakładaniu lakierów z fluorem za pomocą specjalnych pędzelków. Lakiery utrzymują się przez pewien czas na zębach, w wyniku czego stopniowo uwalniają jony fluorkowe. Redukcja próchnicy dzięki temu zabiegowi osiąga nawet 40%. Przed lakierowaniem należy odpowiednio oczyścić, przepłukać i osuszyć zęby. Nakładanie lakieru na zęby wykonuje się 2-4 razy do roku.
Fluorowanie kontaktowe polega na wcieraniu w powierzchnię zębów, przez ok. 1 minutę, preparatów z fluorem za pomocą tamponu z waty lub pędzelka. Innym przykładem tego typu fluoryzacji są okłady z żelu zawierającego jony fluorkowe. Żel nakładany jest na jednorazowe specjalne łyżeczki, które następnie przykłada się do łuku zębowego na ok. 5 minut. Po tym zabiegu pacjent nie powinien spożywać pokarmów, ani przyjmować płynów przez 2 godziny.
Fluoryzację przeprowadza się także, tzw. metodą szczoteczkową, to znaczy, że nakłada się specjalny płyn z fluorem na szczoteczkę i szczotkuje przez kilka minut zęby. Po zabiegu tym nie należy płukać jamy ustnej.
Ostatnią metodą fluoryzacji egzogennej jest jonoforeza fluorkowa. Jest to metoda wprowadzania fluoru za pomocą prądu stałego o słabym natężeniu. Preparatem z fluorem nasącza się watę lub gazę, która nakładana jest na elastyczną łyżeczkę. Ta wprowadzana jest na 4-6 minut do jamy ustnej. Ten zabieg charakteryzuje się największą skutecznością, ponieważ powoduje redukcję próchnicy nawet do 70%.
Należy też pamiętać, że fluor można przedawkować. W nadmiernej dawce może on doprowadzić do:
- zniszczenia szkliwa, a to z kolei może spowodować przebarwienia na zębach;
- zatrucia;
- niedoczynności tarczycy.
Zastosowanie fluoryzacji
Fluoryzacja zębów jest szczególnie ważna dla dzieci do 14. roku życia, kiedy zęby są jeszcze na etapie wzrostu. Dorośli także powinni dostarczać sobie fluoru, można to zrobić u dentysty lub stosując w domu odpowiednie preparaty.Wskazania do wykonania fluoryzacji obejmują:
- zapobieganie próchnicy u dzieci i dorosłych;
- remineralizację początkowego stopnia próchnicy oraz przebarwień;
- zapobieganie ponownego pojawienia się próchnicy w okolicach wypełnień, koron czy uzupełnień protetycznych;
- nadwrażliwość szyjek zębowych;
- zapobieganie powstawania próchnicy podczas leczenia aparatem ortodontycznym, zarówno stałym, jak i ruchomym.
Fluoryzacja jest głównie zabiegiem profilaktycznym i każdy z nas powinien ją stosować. Fluor można także znaleźć w produktach żywnościowych i wzbogacać nimi dietę. Są to orzechy włoskie, żelatyna, owoce morza.
Przypisy
Suliborski S. (red.), Stomatologia zachowawcza tom 1-2, Czelej, Lublin 2010, ISBN 978-83-60608-54-8
Kaczmarek U. (red.), PRÓCHNICA ZĘBÓW - choroba próchnicowa i postępowanie kliniczne, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-77-9
Jańczuk Z., Stomatologia zachowawcza - zarys kliniczny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 83-200-3034-X
Linki zewnętrzne
Artykuły Fluoryzacja
Fluor to niezbędny składnik pasty do zębów. Wzmacnia szkliwo zębów i wspomaga ich mineralizację. Fluor wpływa też na zapobieganie próchnicy. Niedobory pierwiastka uzupełnią tabletki z fluorem.
Lakierowanie zębów to profilaktyczny zabieg stomatologiczny dla wszystkich. Lakier fluorowy pokrywa wszystkie powierzchnie zębów, wzmacniając szkliwo i zmniejszając jego podatność na próchnicę.

Lakowanie zębów polega na uszczelnianiu bruzd, zagłębień i szczelin w zębach. Zabieg jest wykonywany u małych dzieci i jest niebolesny, co pozwla oswoić się z gabinetem dentystycznym.





