Fluoryzacja

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Fluoryzacja to stomatologiczny zabieg profilaktyczny. Polega on na stosowaniu różnych rodzajów preparatów z fluorem – wewnętrznie: tabletki, krople z fluorem lub produkty spożywcze czy płyny wzbogacone o jony fluorkowe lub zewnętrznie: płyny do płukania i mycia zębów, żele, lakiery. Najbardziej efektywna jest jednak jonoforeza fluorkowa. Fluoryzacja zębów głownie uniemożliwia rozwój próchnicy, a także usuwa nadwrażliwość zębów. Obowiązkowa fluoryzacja stosowana jest u dzieci w szkołach podstawowych.

Jak wygląda zabieg fluoryzacji zębów?

Fluoryzację dzieli się na:
1. fluoryzację egzogenną:
2. fluoryzację endogenną:
  • fluoryzację za pomocą kropli lub roztworów do połykania;
  • fluoryzację za pomocą tabletek.
Fluor jest bardzo ważny dla zębów. Wzmacnia on obecne w zębach związki wapnia, "uodporniając" na kwasy, które są w jamie ustnej oraz na bakterie wywołujące próchnicę. Pierwiastek ten łączy się z hydroksyapatytami w szkliwie zębów, tworząc z nimi trwałe kompleksy, tzw. fluoroapatyty. Fluor także częściowo hamuje wzrost bakterii w jamie ustnej.
Fluoryzacja endogennna stosowana jest głownie u najmłodszych. Fluoryzacja może też być przeprowadzana za pomocą specjalnych preparatów z fluorem w formie tabletek lub kropli do połykania. Stosowane są także takie preparaty doustne, jak woda pitna lub sól kuchenna wzbogacone o fluor. Jony fluoru z tych preparatów poprzez krew docierają do zębów.
Fluoryzacja egzogenna opiera się na podawaniu preparatów zawierających fluor bezpośrednio na powierzchnię zębów. Lakierowanie zębów polega na nakładaniu lakierów z fluorem za pomocą specjalnych pędzelków. Lakiery utrzymują się przez pewien czas na zębach, w wyniku czego stopniowo uwalniają jony fluorkowe. Redukcja próchnicy dzięki temu zabiegowi osiąga nawet 40%. Przed lakierowaniem należy odpowiednio oczyścić, przepłukać i osuszyć zęby. Nakładanie lakieru na zęby wykonuje się 2-4 razy do roku.
Fluorowanie kontaktowe polega na wcieraniu w powierzchnię zębów, przez ok. 1 minutę, preparatów z fluorem za pomocą tamponu z waty lub pędzelka. Innym przykładem tego typu fluoryzacji są okłady z żelu zawierającego jony fluorkowe. Żel nakładany jest na jednorazowe specjalne łyżeczki, które następnie przykłada się do łuku zębowego na ok. 5 minut. Po tym zabiegu pacjent nie powinien spożywać pokarmów, ani przyjmować płynów przez 2 godziny.
Fluoryzację przeprowadza się także, tzw. metodą szczoteczkową, to znaczy, że nakłada się specjalny płyn z fluorem na szczoteczkę i szczotkuje przez kilka minut zęby. Po zabiegu tym nie należy płukać jamy ustnej.
Ostatnią metodą fluoryzacji egzogennej jest jonoforeza fluorkowa. Jest to metoda wprowadzania fluoru za pomocą prądu stałego o słabym natężeniu. Preparatem z fluorem nasącza się watę lub gazę, która nakładana jest na elastyczną łyżeczkę. Ta wprowadzana jest na 4-6 minut do jamy ustnej. Ten zabieg charakteryzuje się największą skutecznością, ponieważ powoduje redukcję próchnicy nawet do 70%.

Należy też pamiętać, że fluor można przedawkować. W nadmiernej dawce może on doprowadzić do: 

Zastosowanie fluoryzacji

Fluoryzacja zębów jest szczególnie ważna dla dzieci do 14. roku życia, kiedy zęby są jeszcze na etapie wzrostu. Dorośli także powinni dostarczać sobie fluoru, można to zrobić u dentysty lub stosując w domu odpowiednie preparaty.
Wskazania do wykonania fluoryzacji obejmują:
  • zapobieganie próchnicy u dzieci i dorosłych;
  • remineralizację początkowego stopnia próchnicy oraz przebarwień;
  • zapobieganie ponownego pojawienia się próchnicy w okolicach wypełnień, koron czy uzupełnień protetycznych;
  • nadwrażliwość szyjek zębowych;
  • zapobieganie powstawania próchnicy podczas leczenia aparatem ortodontycznym, zarówno stałym, jak i ruchomym.

Fluoryzacja jest głównie zabiegiem profilaktycznym i każdy z nas powinien ją stosować. Fluor można także znaleźć w produktach żywnościowych i wzbogacać nimi dietę. Są to orzechy włoskie, żelatyna, owoce morza.

Przypisy
Suliborski S. (red.), Stomatologia zachowawcza tom 1-2, Czelej, Lublin 2010, ISBN 978-83-60608-54-8
Kaczmarek U. (red.), PRÓCHNICA ZĘBÓW - choroba próchnicowa i postępowanie kliniczne, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-77-9
Jańczuk Z., Stomatologia zachowawcza - zarys kliniczny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 83-200-3034-X

Artykuły Fluoryzacja

Fluor to niezbędny składnik pasty do zębów. Wzmacnia szkliwo zębów i wspomaga ich mineralizację. Fluor wpływa też na zapobieganie próchnicy. Niedobory pierwiastka uzupełnią tabletki z fluorem.

Lakierowanie zębów to profilaktyczny zabieg stomatologiczny dla wszystkich. Lakier fluorowy pokrywa wszystkie powierzchnie zębów, wzmacniając szkliwo i zmniejszając jego podatność na próchnicę.

Lakierowanie zębów

Lakowanie zębów polega na uszczelnianiu bruzd, zagłębień i szczelin w zębach. Zabieg jest wykonywany u małych dzieci i jest niebolesny, co pozwla oswoić się z gabinetem dentystycznym.

Lakowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia próchnicy.

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »