Fosfataza alkaliczna

Fosfataza alkaliczna (ALP) jest enzymem związanym z procesem wapnienia rozwijających się kości. Znajduje się w kościach, wątrobie i jelitach, dlatego też badanie poziomu ALP wykorzystywane jest głównie w diagnostyce chorób kości i wątroby. Badanie fosfatazy alkalicznej stosowane jest także do monitorowania leczenia danej choroby wątroby czy choroby kości. Poziom fosfatazy alkalicznej różni się wraz z wiekiem, największa jego ilość jest w fazie życia człowieka, w której występuje okres wzrostu kości. Wysoki poziom ALP powodowany jest przez choroby kości i wątroby, ale także zawał serca czy nadczynność przytarczyc. Niski poziom ALP jest wynikiem głównie niedożywienia.

Spis treści:
  1. 1. Co to jest fosfataza alkaliczna?
  2. 2. Dlaczego wykonuje się badanie fosfatazy alkalicznej?
  3. 3. Normy fosfatazy alkalicznej

1. Co to jest fosfataza alkaliczna?

Fosfataza alkaliczna ALP jest zaangażowana przede wszystkim w rozwój macierzy kostnej oraz wzrost kośćca. Enzym ten jest odpowiedzialny za usuwanie pirofosforanów, które hamują proces kostnienia (tworzenie kości). Fosfataza zasadowa jest enzymem obecnym głównie w kościach (50 - 60% całkowitej aktywności), wątrobie (10 - 20% całkowitej aktywności) oraz jelitach (30% całkowitej aktywności). Enzym ten wydalany jest wraz z żółcią. Podobnie jak w przypadku wielu enzymów, fosfataza alkaliczna jest glikoproteiną. Struktura fosfatazy alkalicznej różni się w zależności od miejsca, z którego pochodzi enzym. Fosfataza kości wygląda inaczej niż fosfataza alkaliczna wątroby. Enzym ten związany jest z osteoblastami, komórkami, które tworzą nowe kości. Jeśli dochodzi do chorób wątroby, dróg żółciowych bądź pęcherzyka żółciowego, fosfataza zasadowa jest uwalniana do krwi, co ułatwia regenerację. Poziom fosfatazy alkalicznej jest mierzony, gdy istnieją obawy schorzeń wątroby lub kości.

2. Dlaczego wykonuje się badanie fosfatazy alkalicznej?

Wysoki poziom fosfatazy zasadowej we krwi może wskazywać na choroby kości, wątroby, układu żółciowego oraz choroby nowotworowe. Rażąco niskie poziomy są charakterystyczne dla zaburzeń genetycznych znanych jako hipofosfatazja, mogąca prowadzić do deformacji kości, a w przypadku braku leczenia nawet do śmierci.

Badanie ALP wykonuje się w diagnostyce następujących chorób:

Badanie poziomu fosfatazy alkalicznej jest również wykorzystywane w celu monitorowania wpływu leków na pracę wątroby. Wiele leków przeciwdepresyjnych, środków antykoncepcyjnych, antybiotyków i leków przeciwzapalnych jest rozkładane przez wątrobę, dlatego istnieje konieczność stałej kontroli tego narządu.

3. Normy fosfatazy alkalicznej

Normy fosfatazy alkalicznej wynoszą 20 - 70 U/l. Istnieją różnice dla poszczególnych grup wiekowych:

  • noworodki: 50 - 165 U/I;
  • dzieci: 20 - 150 U/I.

Prawidłowa aktywność fosfatazy zasadowej wynosi 580 - 1400 nmol/l/s (35-84 j.m.). Wyższa aktywność występuje u dzieci do okresu pokwitania.

Co wpływa na poziom fosfatazy alkalicznej?
 Wysoki poziom fosfatazy alkalicznej związany jest z:

Niski poziom fosfatazy alkalicznej pojawia się w takich przypadkach, jak niedożywienie, np. w przebiegu choroby jaką jest celiakia lub przy braku składników odżywczych, np. w przebiegu szkorbutu.

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
3

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Interpretacja wyników krwi u 34-latki ~:

Witam, proszę o zinterpretowanie wyników: HCT 38,0; RBC 4,30; HGB 13,2; WBC 3,6; ALAT 10; ASPAT 15; FOSFATAZA ALKALICZNA 37; GAMMA GT 9; BILIRUBINA CAŁKOWITA 1,17. Z góry dziękuję za odpowiedź.

pokaż 5 następnych

Artykuły Fosfataza alkaliczna

Dieta alkaliczna
Dieta antyrakowa Dieta alkaliczna

Dieta alkaliczna zakłada, że skoro pH organizmu ludzkiego jest lekko zasadowe, to pokarmy, które spożywamy również powinny być zasadowe. Źle zrównoważona dieta, w której przeważa żywność kwasowa (białko zwierzęce, cukier, kofeina...

Normy laboratoryjne Fosfataza kwaśna

Fosfataza kwaśna (ACP) jest jednym z enzymów produkowanych przez ludzki organizm. Podobnie jak wszystkie enzymy, składa się ona z wyspecjalizowanego białka, które katalizuje pewne reakcje biologiczne. Największa jej ilość znajduje się w...