Gojenie ran w cukrzycy

Jednym z problemów w cukrzycy jest utrudnione gojenie się ran, które z czasem może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak stopa cukrzycowa. Gojenie się ran w cukrzycy jest utrudnione poprzez powikłania charakterystyczne dla tej choroby, obejmujące uszkodzenia układu krążenia, układu nerwowego oraz metabolizmu komórkowego. Cukrzyca to przewlekła choroba, w której organizm nie potrafi prawidłowo metabolizować glukozy. Co robić, aby uniknąć ran i wspomóc proces gojenia? 

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny trudnego gojenia się ran w cukrzycy
  2. 2. Jak postępować z raną w cukrzycy?
  3. 3. Rany stóp w cukrzycy
  4. 4. Jak zapobiegać ranom w cukrzycy?

1. Przyczyny trudnego gojenia się ran w cukrzycy

Cukrzyca z czasem prowadzi do rozwoju szeregu powikłań cukrzycy, które powodują gorsze gojenie się ran. Zaliczają się do nich powikłania cukrzycy takie jak:

  • Zaburzenia krążenia krwi – u chorych na cukrzycę szybciej tworzą się blaszki miażdżycowe w tętnicach, które spowalniają przepływ krwi. Gorsze krążenie sprawia, że do tkanek dostaje się mniej tlenu oraz czynników przyspieszających gojenie ran.
  • Zniszczenie nerwów -  cukrzyca prowadzi do neuropatii, czyli uszkodzenia nerwów, które objawia się m. in. drętwieniem palców. Upośledzenie czucia w stopach sprawia, że chorzy nie odczuwają obcierania butów, w związku z czym łatwiej dochodzi u nich do powstawania odcisków. Odciski natomiast wywierają zwiększone ciśnienie na głębiej położone tkanki, które prowadzi do wytwarzania się pęcherzy wypełnionych krwią. W dalszym etapie pęcherz przekształca się w otwartą ranę.  
  • Zaburzenia układu odpornościowego – aby rana mogła się zagoić, organizm musi usunąć martwe i zniszczone tkanki, by na ich miejscu wytworzyły się nowe komórki. Jest to zadanie układu odpornościowego. Problem w tym, że komórki odpornościowe nie funkcjonują poprawnie, gdy poziom cukru we krwi jest za wysoki. Wynika to z zaburzonej produkcji hormonów i enzymów przez system immunologiczny. Drugą przyczyną może być zmiana zawartości wody w komórkach – wysokie stężenie cukru powoduje nadmierne wydzielanie wody przez część komórek i jej wchłanianie przez inne tkanki. Brak równowagi wodnej może wpływać niekorzystnie na proces gojenia się ran.  
  • Infekcje – źle kontrolowana cukrzyca szczególnie sprzyja rozwojowi zakażenia w ranie. Wyleczenie zakażenia jest konieczne, aby rana mogła się zagoić.

2. Jak postępować z raną w cukrzycy?

Niezależnie od wielkości rany, chory z cukrzycą powinien zastosować się do poniższych rad, aby wspomóc proces gojenia i uniknąć poważniejszych konsekwencji zakażenia:

  • Jak najszybciej zaopatrzyć ranę – nawet małe skaleczenie może ulec zakażeniu, jeśli dojdzie do wzrostu bakterii w ranie.
  • Oczyścić ranę – najpierw należy spłukać ranę pod bieżącą wodą, aby usunąć zabrudzenia. Nie należy stosować przy tym mydła, wody utlenionej ani jodyny, które mogą wywołać podrażnienia. Po oczyszczeniu wodą najlepiej posmarować ranę cienką warstwą maści z antybiotykiem, aby zapobiec zakażeniu i zabezpieczyć zranioną skórę sterylnym bandażem. Opatrunek trzeba zmieniać codziennie, używając mydła wokół rany. Codziennie należy też obserwować, czy nie rozwija się zakażenie.  
  • Zgłosić się do lekarza – lepiej jak najszybciej pokazać lekarzowi nawet niewielkie rany i podejrzane zaczerwienienia, zanim dojdzie do rozwoju poważnej infekcji.
  • Unikać ucisku na ranie podczas gojenia – jeżeli rana znajduje się na podeszwie, częstym miejscu rozwoju otarć i pęcherzy u cukrzyków, należy jak najmniej stawać na zranionej stopie, aby zapewnić możliwie najlepsze warunki do gojenia.

3. Rany stóp w cukrzycy

Stopy i kostki są szczególnie narażone na rozwój powikłań związanych z gojeniem się ran. Dynamika procesu gojenia poniżej kolana jest inna niż w pozostałych częściach ciała. Wynika to między innymi z większej podatności tych obszarów na obrzęki, które mogą utrudniać gojenie. Poza tym stopę cukrzycową dużo trudniej jest unieruchomić i nie używać jej, niż np. przedramienia.
 
Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi ran stóp u cukrzyków są wspomniane zaburzenia krążenia, a dodatkowo sucha skóra i uszkodzenie nerwów. Osłabione czucie w stopach cukrzycowych sprawia, że rany są później zauważane. Co więcej, wiele ludzi z cukrzycą ma także zaburzenia wzroku, jako powikłania cukrzycy. W związku z tym mogą nie poczuć, ani nie zauważyć małej rany dopóki nie rozwinie się w poważniejsze zakażenie.  

Poważna rana może prowadzić do groźniejszych konsekwencji, niż tylko ból i dyskomfort. Zniszczenie tkanek może być tak poważne, że jedyną możliwością terapeutyczną jest amputacja fragmentu kończyny. Dlatego tak ważne jest zapobieganie rozwojowi większych ran i niebagatelizowanie nawet najmniejszych uszkodzeń skóry.  

4. Jak zapobiegać ranom w cukrzycy?

Najlepszym sposobem uniknięcia powikłań związanych z ranami w cukrzycy, jest zapobieganie obrażeniom skóry. Aby zminimalizować ryzyko rozwoju rany należy:

  • Codziennie oglądać stopy – poszukiwać odcisków, nagniotków, otarć i zaczerwienionych miejsc. W przypadku problemów ze wzrokiem należy poprosić drugą osobę o pomoc.
  • Zwracać uwagę na skórę – przypatrywać się dokładnie wszelkim, nawet najmniejszym zmianom skórnym, jak zapalenia mieszków włosowych czy zaczerwienienia wokół paznokci. W przypadku zaobserwowania niepokojących zmian należy jak najszybciej udać się do lekarza.
  • Nawilżać stopy – utrzymanie właściwego nawilżenia stóp pozwala na zachowanie elastyczności skóry i zapobiega wysuszeniu, które sprzyja powstawaniu podrażnień, skaleczeń, zadrapań i infekcji. Nie należy natomiast stosować balsamów nawilżających między palcami, gdyż może to prowadzić do rozwoju grzybicy.  
  • Nosić odpowiednie obuwie – buty powinny być dobrze dopasowane i wygodne, aby zapobiegać powstawaniu pęcherzy. Noszenie zakrytych butów zmniejsza ryzyko uszkodzeń palców.
  • Codziennie sprawdzać buty – często zdarza się, że chorzy na cukrzycę chodzą cały dzień z kamykiem w bucie, nie zdając sobie z tego sprawy. Należy także sprawdzać, czy w butach nie ma żadnych ostrych krawędzi, mogących podrażnić stopy.  
  • Wybierać odpowiednie skarpetki – obecnie można kupić skarpetki, które odprowadzają wilgoć ze skóry. Dostępne są także specjalne skarpety bez szwów dla diabetyków.
  • Codziennie myć stopy – po umyciu należy dokładnie wysuszyć stopy, łącznie z przestrzeniami między palcami.
  • Utrzymywać paznokcie obcięte i czyste – wrastające paznokcie mogą być problemem i prowadzić do rozwoju infekcji i owrzodzeń.
  • Kontrolować cukrzycę – właściwe leczenie cukrzycy ma kluczowe znaczenie – oznacza to  utrzymywanie glikemii na właściwym poziomie, kontrolę ciśnienia tętniczego i poziomu cholesterolu, stosowanie się do zaleceń dietetycznych, dbanie o kondycję fizyczną, niepalenie tytoniu oraz odbywanie regularnych wizyt u lekarza.

Najważniejsza jest profilaktyka powstawania ran, gdyż ich rozwój może spowodować szereg poważnych konsekwencji, z amputacją kończyny włącznie.

Bibliografia

  • Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
  • Sieradzki J. Cukrzyca - kompendium, Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-138-9
  • Budynek M., Nowacki C. Opatrywanie ran - wiedza i umiejętności, Makmed, Lublin 2008, ISBN 978-83-924475-1-1
  • Krasowski G., Kruk M. Leczenie odleżyn i ran przewlekłych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3764-7
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (2)

Wyloguj
~podos
~podos

Błagam, tylko nie pumeks! Jest siedliskiem bakterii, a po rozmiękczeniu skóry nie mamy kontroli podczas jej usuwania. Należy również dodać, że rozmiękczanie skóry stóp jest również p/wskazaniem u diabetyków - publikujmy sprawdzone informacje i edukujmy mądrze. Mechaniczne ścieranie zrogowaceń przez osoby chorujące (szczególnie wieloletnio) na cukrzycę, może skończyć się tragicznie. Pielęgnacja skóry stóp diabetyków powinna odbywać się przez zastosowanie odpowiednich kosmetyków i w specjalistycznych gabinetach podologicznych.

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

Faktycznie, sprawdziliśmy tę informację i okazało się, że ma Pani/Pan rację. Dziękujemy za czujność. Staramy się, aby nasze artykuły były jak najbardziej pomocne, niestety każdemu zdarza się czasem popełnić błąd. Zapraszamy do lektury pozostałych tekstów.

Odpowiedz

Porady ekspertów

Cukrzyca a świńska grypa.*

Witam.Wybieram się na wczasy do Hiszpanii. Nie ukrywam, że ostatnie wypadki zarażenia się wirusem...

lek. Magdalena Parys Porady udziela lek. Magdalena Parys lekarz w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym Oddział I Wewnętrzny.
pokaż 5 następnych

Artykuły Powikłania cukrzycy

Nefropatia cukrzycowa
Powikłania cukrzycy Nefropatia cukrzycowa

(...) Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3(Powikłania cukrzycy, Leczenie...

Powikłania cukrzycy Najczęstsze powikłania cukrzycy

Cukrzyca to choroba metaboliczna – powoduje zaburzenia przemiany materii, dotyczące głównie gospodarki węglowodanowej. W wyniku nieprawidłowego wydzielania lub działania insuliny (hormon trzustkowy, obniżający stężenie glukozy we krwi)...

Powikłania cukrzycy Co to jest neuropatia cukrzycowa?

Neuropatia cukrzycowa, czyli powikłania cukrzycy, może objąć każdy fragment układu nerwowego, prawdopodobnie za wyjątkiem mózgu. Rzadko stanowi bezpośrednią przyczynę zgonów, ale jest głównym powodem powikłań chorobowych. Rozpoznano kilka wyraźnych zespołów chorobowych, związanych z neuropatią cukrzycową, przy czym u jednego pacjenta można zaobserwować więcej niż jeden ... -89581-50-7 Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7(Powikłania...

Powikłania cukrzycy Śpiączka cukrzycowa

(...) Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7Sieradzki J. Cukrzyca, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-89861-90-0(Powikłania cukrzycy, Cukrzyca typu 1, Cukrzyca typ...

Powikłania cukrzycy Kwasica hiperosmotyczna

(...) diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7(Powikłania cukrzycy, cukrzyca poziom...

Powikłania cukrzycy Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa jest jednym z ostrych powikłań cukrzycy. Występuje dużo rzadziej niż kwasica ketonowa czy hipoglikemia, stanowi jednak duże zagrożenie dla zdrowia i życia (śmiertelność wynosi nawet do 50%). O kwasicy mleczanowej mówimy, kiedy stężenie...

Neuropatia cukrzycowa
Powikłania cukrzycy Neuropatia cukrzycowa

(...) ólnie wyczuleni na powyższe objawy. Powikłania cukrzycy pojawiają się zwykle u osób ze źle kontrolowaną cukrzycą i z wahaniami ... -85284-50-8(Powikłania cukrzycy, Leczenie...

Powikłania cukrzycy Objawy stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to choroba niedokrwienna stóp. Może doprowadzić do konieczności przeprowadzenia amputacji stopy. Jej leczenie wymaga dużych nakładów środków pieniężnych oraz cierpliwości i wytrwałości. Stopa cukrzycowa jest wynikiem powikłania cukrzycy. Stopa cukrzycowa zmniejsza wrażliwość stóp na ból, utrudnia gojenie ran i wywołuje ich owrzodzenie. W konsekwencji może spowodować deformację stopy, która uniemożliwi chodzenie. Przyczyny powstawania...

Retinopatia cukrzycowa
Powikłania cukrzycy Retinopatia cukrzycowa

(...) 83-7609-120-4Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0(Powikłania cukrzycy,...

Zespół stopy cukrzycowej
Powikłania cukrzycy Zespół stopy cukrzycowej

(...) to powikłania cukrzycy. Występuje u 15% wszystkich chorych na cukrzycę. Opisane powyżej zmiany, stanowiące jedynie zarys istoty...

Stopa cukrzycowa - powikłania cukrzycyOdtwórz wideo
Powikłania cukrzycy Stopa cukrzycowa - powikłania cukrzycy

Jednym w powikłań zachodzących u osób cierpiących na cukrzycę jest stopa cukrzycowa, która w najczarniejszym scenariuszu może grozić nawet amputacją kończyny. Mając na uwadze takie konsekwencje należy podjąć odpowiednią...

Powikłania cukrzycy: jak ich uniknąć?Odtwórz wideo
Powikłania cukrzycy Powikłania cukrzycy: jak ich uniknąć?

Przewlekłe powikłania cukrzycy mogą być bardzo poważne. Długoletnie trwanie choroby może prowadzić do uszkodzenia tkanek i narządów i w efekcie ich nieprawidłowe funkcjonowanie. Powikłania cukrzycy to tak poważne uszkodzenia jak: retinopatia cukrzycowa (uszkodzenie narządu wzroku, które może prowadzić nawet do ślepoty), nefropatia cukrzycowa (uszkodzenie nerek, kt ... chorych na cukrzycę występuje dużo większe ryzyko zawału). Powikłania cukrzycy są dość częste, szczególnie przy...

Niewydolność nerek w cukrzycyOdtwórz wideo
Powikłania cukrzycy Niewydolność nerek w cukrzycy

Niewydolność nerek objawia się utratą zdolności organizmu do oczyszczania z toksycznych produktów przemiany materii. Chorobie towarzyszą zmiany objętości wydalanego moczu i zatrucie organizmu. Istnieją dwa rodzaje dolegliwości, m.in. ostra i...

Amputacja stopy cukrzycowejOdtwórz wideo
Powikłania cukrzycy Amputacja stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to bardzo niebezpieczne powikłanie cukrzycy, które może doprowadzić do konieczności amputacji kończyny. Zmiany mogą mieć charakter: naczyniowy (stopa cukrzycowa naczyniowa), neuropatyczny (stopa cukrzycowa...

Szycie ran
Zabiegi Szycie ran

Rana jest to uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub...

Opatrunki i bandażowanie Odkażanie ran

Antyseptyka oznacza dosłownie „przeciw gniciu”. Obecnie za antyseptyki uważa się...

Cukrzyca Objawy cukrzycy

Objawy cukrzycy, choć zdawać by się mogło, że są wyjątkowo charakterystyczne i ich pojawienie...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij