Higiena snu

Złe nawyki wpływające na higienę snu należą do najczęstszych problemów napotkanych w naszym społeczeństwie. Mamy tendencje, aby kłaść się zbyt późno, nawet jeśli musimy bardzo wcześnie wstać. Poniżej znajdują się podstawowe dobre nawyki snu. Zaskakujące, jak wiele z tych ważnych punktów jest przez nas ignorowana. A przecież odpowiednia higiena snu pozwala na zyskanie energii, potrzebnej do codziennego funkcjonowania.

Jak uniknąć problemów ze snem?


Stałe godziny snu to podstawa higieny snu. Ciało "przyzwyczaja się" do zasypiania w określonym czasie. Nawet jeśli jesteś na emeryturze, nie pracujesz, lub lubisz wylegiwać się w weekendy do południa, ten element jest dosyć istotny i należy do dobrych nawyków. Rozregulowanie zegara biologicznego często prowadzi do bezsenności.

Unikaj drzemki w ciągu dnia. Nie jest to ogólnie nic złego, pod warunkiem, że limit drzemki to 30-45 minut. Pomocną radą jest także ustalenie, że łóżko służy tylko i wyłącznie do spania. Nie można w nim oglądać telewizji, kłócić się.

Bardzo ważne są napoje przyjmowane przed pójściem spać. Unikaj alkoholu od 4-6 godziny przed snem. Wielu ludzi wierzy, że alkohol pomaga im zasnąć. Chociaż daje natychmiastowy efekt senności, kilka godzin później poziom alkoholu we krwi zaczyna opadać, co powoduje, że się rozbudzamy. Sen jest wtedy gorszej jakości i rano jesteśmy niewyspani. Unikaj kofeiny od 4-6 godzin przed snem. Kofeinę zawierają takie napoje, jak: kawa, herbata i napoje gazowane, a nawet czekolada, należy więc być ostrożnym. Przed pójściem spać nie należy wypijać zbyt dużo czegokolwiek, niezależnie od składu, gdyż może to wywołać parcie na pęcherz w środku nocy. Unikaj także ciężkich, pikantnych lub słodkich dań od 4-6 godziny przed snem. Mogą one wpływać na zdolność zasypiania.

Ćwicz regularnie, ale nie bezpośrednio przed snem. Regularne ćwiczenia, szczególnie te wykonywane po południu, mogą się przyczynić do pogłębienia snu. Duży wysiłek w ciągu 2 godzin przed snem może jednak zmniejszyć zdolność do zaśnięcia i spowodować problemy z zasypianiem.

Sposoby na zdrowy sen

Kilka pomocnych rad, jak polepszyć własne środowisko snu:

  • zainwestuj w wygodne łóżko i materac o odpowiedniej miękkości, dopasowanej do twojej wagi i preferencji;

  • zadbaj o dobrą wentylację pomieszczenia, a także o stałą temperaturę w miejscu, w którym śpisz (optymalna temperatura do spania to 21 st. C);
  • wyeliminuj wszystkie hałasy (możesz to zrobić za pomocą stoperów dousznych) i światło (przydarzą się grube zasłony lub rolety);
  • 
spróbuj lekkiej przekąski przed snem, dobrym pomysłem może być ciepłe mleko i produkty bogate w aminokwasy, takie jak np.: banany;
  • 
stosuj techniki relaksacyjne, takie jak joga, odpowiednie techniki oddychania stosowane w ćwiczeniach jogi mogą pomóc złagodzić niepokój i zredukować napięcie mięśni;
  • 
ustal rytuał przed snem, np. o określonej godzinie bierz ciepłą kąpiel lub poczytaj książkę (kryminały i horrory nie są dobrym pomysłem), to może pomóc ci zasnąć.

Dobry sen to ten, który określamy jako:

  • 
nieprzerwany,

  • regenerujący,
  • 
głęboki.

Czas snu, jakiego potrzebujemy wynosi od 7,5 do 8 godzin na dobę. Zależy to jednak głównie od indywidualnych predyspozycji i wieku.

Aktywność fizyczna a sen

Systematyczne ćwiczenia mają zbawienny wpływ na zdrowie organizmu. Aktywność ruchowa jest także sprzymierzeńcem zdrowego snu, pod warunkiem, że spełnione są pewne warunki. Warto pamiętać, że temperatura naszego ciała wzrasta w czasie ćwiczeń, a spada kilka godzin po nich. Dzięki obniżeniu temperatury organizmu jesteśmy w stanie szybko zasnąć i przespać całą noc. Szczególnie wskazane na bezsenność są ćwiczenia mięśni nóg. Dzięki nim zwiększysz ukrwienie organizmu i lepiej go dotlenisz. Tego typu ćwiczenia działają jak środek uspokajający. Najlepsze efekty osiągniesz ćwicząc cztery razy w tygodniu, trening nie musi być forsujący. Wystarczy poświęcić na niego 15-20 minut. Wybierając ćwiczenia, kieruj się swoimi upodobaniami. Masz duży wybór: aerobik, jogging, pływanie, jazda na rowerze, bieżnia, stoper, a także biegi po schodach.

To kiedy ćwiczysz ma wpływ na jakość snu. W czasie ruchu mięśnie i układ krwionośny są poddawane sporemu obciążeniu. Twój organizm musi mieć czas by ochłonąć. Dlatego nie wykonuj ćwiczeń tuz przed snem. Lepszą ku temu porą będzie późne popołudnie. Wybieraj lekkie ćwiczenia wspomagające sen - spacer, spokojny taniec, ćwiczenia rozciągające poprawią twój nastrój i pomogą się zrelaksować. Dzięki temu pokonasz bezsenność. Tego typu aktywność fizyczna jest dobrym rozwiązaniem jeśli nie masz czasu na bardziej absorbujące ćwiczenia.

Twój plan dnia jest mocno napięty i nie masz czasu by ćwiczyć? Możesz wprowadzić do niego kilka małych modyfikacji. Do pracy chodź pieszo. Kwestia spaceru będzie rozwiązana. Jeździsz windą? Zrezygnuj z niej i użyj schodów. Wybierasz się na zakupy? Nie jedź samochodem. Za to wybierz się na nie z partnerem. Im większą aktywność wykażesz w ciągu dnia, tym mniejsze będą twoje problemy ze snem.

Higiena snu w lecie

Lato i upał są zazwyczaj nierozerwalnie ze sobą związane. Zbyt silne słońce, za wysoka temperatura, niektóre osoby nie mogą znieść takiej aury. Wielu z nas letnie upały dokuczają również w nocy, nie pozwalając zasnąć. Dlatego dobrze jest przedsięwziąć pewne kroki i dla własnego zdrowia i dobrego samopoczucia sprawić, żeby upał nie zakłócił nam spokojnego snu. Jak to zrobić? Jednym z głównych zaleceń na dobry sen w czasie upałów jest utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia organizmu. Ciało, aby utrzymać stałą temperaturę, pozbywa się wody przez skórę. Z powodu pocenia, nerki mają mniej wody do filtrowania, dlatego w celu zachowania pracy nerek, trzeba pić więcej, szczególnie wody.

Przed pójściem spać należy unikać ciężkich zajęć, dobrze jest wziąć chłodny prysznic i wyciszyć się przez ok. 30 min.

 Dla spokojnego snu w czasie upału bardzo istotne jest także odpowiednie przygotowanie sypialni i łóżka. Oto kilka porad: 

  • Pokój z oknami na północ będzie o wiele trudniej się nagrzewał i lepiej utrzymywał przyjemnych chłód w czasie lata, podobnie jak pokój na parterze.
  • Wyposaż swoją sypialnię w wiatrak lub wentylator albo zrób przeciąg i dokładnie przewietrz sypialnię.
  • Przewietrz pokój wcześnie rano, następnie zasuń rolety i zasłony, żeby jak najdłużej utrzymać świeżość.
  • Nie trzymaj w pobliżu łóżka urządzeń elektronicznych, takich jak telewizor, telefon czy komputer, ponieważ są one potencjalnym źródłem ciepła.
  • Używaj cienkiej kołdry i prześcieradła.
  • Wypróbuj materac z naturalnej wełny. Wełna zapewnia lepszy przepływ powietrza, a co za tym idzie lepiej uwalnia gorące powietrze.

Po zastosowaniu powyższych wskazówek, nie straszna będzie letnia bezsenność, bo żaden upał nie będzie już w stanie zakłócić twojego spokojnego snu.

Przypisy
Catalano E.M. Bezsenność. Jak zasnąć, spać i wypocząć, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2001, ISBN 83-87957-73-9
Weiss T. DOBRY SEN - przyczyny i leczenie zaburzeń snu, MAK, Wrocław 2006, ISBN 3-931154-53-X
Geiss H.M. Zdrowy sen źródłem energii życiowej, KDC, Warszawa 2003, ISBN 83-89314-63-0
Lewszynow A. Uzdrawiająca noc - lekarstwo na niepowodzenia i choroby, Sza, Warszawa 2004, ISBN 83-919789-4-X

Artykuły Bezsenność

Bezsenność , kłopoty ze snem , trudności z zaśnięciem albo wielokrotne budzenie się w nocy to rzeczywistość niejednego człowieka. Z rana człowiek ma złe samopoczucie, kiepski nastrój, czuje się ...

Melatonina na sen

W terapii bezsenności stosuje się dwie główne grupy leków: pochodne benzodiazepiny oraz tzw. nowej generacji leki nasenne. Każda z nich może niestety powodować uciążliwe objawy niepożądane. Warto ...

Leki na bezsenność

Relaks przed snem znacznie poprawia jakość snu. Zdolność wyciszenia się i ukojenia nerwów to jedna z zasad higieny snu , której przestrzeganie umożliwia sprawniejszą i efektywniejszą regenerację ...

Relaks przed snem

Zdrowy sen niemowlaka jest ważny dla jego prawidłowego rozwoju. Często występująca bezsenność u niemowląt utrudnia maluchowi wypoczynek, a dla rodziców jest powodem do zmartwień. Bezsenność ...

Bezsenność dziecka

Ktoś cię goni, a ty nie możesz przed nim uciec. Zbiegasz po krętych schodach, które zdają się nie mieć końca. A gdy jesteś tuż przy drzwiach, nagle wpadasz na podejrzanego typa. Budzisz się ...

Koszmar senny

Bezsenność to poważny problem, którego nie należy lekceważyć. Co warto wiedzieć o tym zaburzeniu snu?

Ciąża u większości przyszłych mam wywołuje pewne napięcie i niepokój, a to w konsekwencji może prowadzić do bezsenności . Bezsenność w czasie ciąży może być także wywołana bólami pleców ...

Bezsenność w czasie ciąży

Choroby dziedziczne prowadzą niekiedy do śmierci. Tak jest w przypadku śmiertelnej bezsenności rodzinnej. Jest to nieuleczalna choroba mózgu, która jest dziedziczona autosomalnie dominująco. Za ...

Śmiertelna bezsenność rodzinna

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu . Te problemy to poważna sprawa. Ciągłe zmęczenie i mało efektywny odpoczynek w nocy mogą prowadzić do ...

Strach przed snem

Problemy ze snem to dość powszechne zjawisko. Stres, przemęczenie, niezdrowy tryb życia – to wszystko może wpłynąć negatywnie na nocny odpoczynek. Niepokojącym sygnałem jest nie tylko bezsenność , ...

Omamy nocne

Bezsenność wiąże się z poważnymi skutkami. Problem ze snem zwiększa ryzyko depresji i myśli samobójczych, obniża efektywność w pracy, a nawet podnosi ciśnienie krwi. Do powstania bezsenności mogą ...

Jak zwalczyć bezsenność?

Problemy ze snem wiążą się z wieloma poważnymi konsekwencjami. Osoby cierpiące na tą dysfunkcje często skarżą się na swoją pamięcią i zdolność do skupienia uwagi. Zapominanie spowodowane ...

Problemy ze spaniem

"Starzeję się" - mawiamy, kiedy budzimy się po 'zarwanej' nocce niewyspani i z bolącą głową . Przyczyna może być jednak zupełnie inna. Często na tak kiepskie samopoczucie pracujemy od dawna, śpiąc ...

Długość snu

Aromaterapia towarzyszy nam już od czasów starożytnych. Leczenie z użyciem zapachów i olejków eterycznych do dziś cieszy się niesłabnącą popularnością. Aromaterapia to także sposób na bezsenność . ...

Aromaterapia na bezsenność

Bezsenność to zmora wielu ludzi. Kładziesz się po męczącym i stresującym dniu do łóżka, a sen nie chce nadejść. Po głowie kołaczą ci się myśli dotyczące problemów i zmartwień. Jednocześnie wiesz, ...

Jak szybko zasnąć ?

Niniejszy artykuł zawiera szereg najczęściej zadawanych pytań przez pacjentów dotkniętych problemem bezsenności i odpowiedzi na nie. Warto zaznajomić się z nimi i zadać je swojemu lekarzowi przy ...

Leczenie bezsenności

W zależności od przyczyn bezsenności, terapię dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta. Największe szanse na wyleczenie mają pacjenci, u których bezsenność jest spowodowana tzw. złą higieną ...

Powikłania bezsenności

Leczenie bezsenności jest zadaniem interdyscyplinarnym, to znaczy, że często potrzebna jest współpraca lekarzy wielu dziedzin medycyny: psychiatrów, neurologów, kardiologów, pulmonologów; a także ...

Metody leczenia bezsenności

Istnieje wiele przyczyn bezsenności. Schorzenie to może być następstwem silnego stresu, depresji lub innych chorób.

Przyczyny bezsenności

Bezsenność należy leczyć, ważne jest zatem poznanie jej przyczyn. W celach diagnostycznych lekarz może zlecić szereg mniej lub bardziej skomplikowanych badań, aby móc skierować pacjenta do ...

Diagnozowanie bezsenności

Bezsenność definiujemy jako problemy z zaśnięciem lub utrzymaniem snu, podczas więcej niż trzech nocy w ciągu tygodnia przez okres dłuższy niż jeden miesiąc. Zaburzenia snu muszą przy tym ...

Objawy bezsenności

Bezsenność jest chorobą, która dotyka miliony ludzi na świecie i stanowi ogromny problem zarówno dla nas samych, jak i dla innych wokół nas. A co o bezsenności mówią książki? Według definicji z ...

Fazy snu

Zaburzenia rytmu okołodobowego często są mylone przez pacjentów z bezsennością . Tymczasem w Europie zaczyna się  używać terminu „ jet lag syndrome”  nie tylko w kontekście jego pierwotnego ...

Rytm okołodobowy

Procesy związane z regulacją snu to proces homeostatyczny, okołodobowy i wewnątrzdobowy. Zgodnie z pierwszym potrzeba snu narasta w czasie czuwania i spada w czasie snu. Jeśli sen nie nastąpi we ...

Badanie snu

Leki ziołowe, mimo postępu medycyny, nie tracą na popularności i przychylności pacjentów w stosunku do nich, głównie z powodu łatwego dostępu do nich. Ciągle łatwiej jest poprosić w aptece o ...

Zioła na bezsenność

Znamienna częstość występowania bezsenności oraz dolegliwości sercowo-naczyniowych ( nadciśnienie tętnicze , choroba niedokrwienna serca , zawał serca ) wśród ludzi dorosłych, skłania do oceny ich ...

Bezsenność a serce

Bezsenność stała się obecnie jednym z najpoważniejszych problemów zdrowia publicznego. Wynika to z rozpowszechnienia czynników zakłócających sen, takich jak stres , zwiększające się wymagania w ...

Rodzaje bezsenności

Skutki bezsenności występują z różną intensywnością i dotyczyć mogą wielu dziedzin codziennego życia. Przeprowadzono wiele badań z udziałem ochotników, którzy zgodzili się, by pozbawiono ich ...

Skutki bezsenności

Podstawową terapią leczenia bezsenności jest przestrzeganie zasad higieny snu . Jest to grupa prostych technik, jakie każdy człowiek może stosować w celu poprawy jakości swojego snu oraz ...

Jak dobrze spać?

W każdym przypadku leczenie bezsenności musi mieć charakter tylko działania doraźnego, krótkotrwałego i wspomagającego. Gdy bezsenność jest tylko jednym z objawów szerszego zespołu zaburzeń (np. w ...

Tabletki nasenne

Neurologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Zdolność do pracy przy przyjmowaniu leków

Pacjentka przeszła operację usunięcia woreczka żółciowego i jej zdaniem lekarz rodzinny przepisał jej na bóle i bezsenność po tej operacji takie lekarstwa: Lorazepam Dura 1mg; Adumbram 10mg; Hydroxyzinum VP 10mg; Mydokalm 150 mg. Czy to jest możliwe? Pozdrawiam. PS Pytanie zadaje dlatego, że moja pracownica (ta po operacji) opiekuje się 24h starszą osobą i pozostaje z nią sama. Czy ...
Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska

Problemy ze snem u półrocznego dziecka

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Problemy z zasypianiem i brak apetytu

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Czy lunatykowanie jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej?

Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska

Nerwica i lęki u DDA

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »