Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Jak postępować w przypadku stanów zapalnych skóry?

Stany zapalne skóry stanowią największą i najbardziej złożoną grupę chorób skóry. Do chorób tych należą między innymi choroby wypryskowe, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, trądzik, łojotokowe zapalenie skóry, liszajec płaski i inne. Mimo różnej symptomatologii choroby te łączy wspólne podłoże – stan zapalny. Mimo iż stan zapalny występujący w tych bardzo różniących się od siebie etiopatogenetycznie chorobach powstaje z innych przyczyn, to dolegliwości, jakie odczuwa pacjent, są ze sobą porównywalne.

1. Rodzaje chorób skóry

1.1. Czym jest wyprysk?

Wyprysk jest to powierzchowny stan zapalny skóry, który powstaje pod wpływem czynników zarówno wewnątrzpochodnych, jak i zewnątrzpochodnych. Zmiany występujące w tej chorobie mogą mieć bardzo różny charakter: od drobnych grudek, do zmian liszajowatych. Ogniska zapalne są zwykle odgraniczone od zdrowej skóry, są swędzące i ustępują bez pozostawienia śladu. Istnieje wiele odmian wyprysku: wyprysk kontaktowy, wyprysk łojotokowy, wyprysk podudzia i inne.

1.1.1. Wyprysk kontaktowy

Najczęstszą postacią wyprysku jest wyprysk kontaktowy. Może być on wywołany czynnikami niealergicznymi (drażniącymi) oraz alergicznymi, z którymi dana osoba styka się w życiu codziennym lub w pracy zawodowej.

1.1.2. Wyprysk niealergiczny

Wyprysk niealergiczny spowodowany jest najczęściej przez różnego rodzaju środki czyszczące czy piorące. W przypadku przewlekłego kontaktu z drażniącą substancją dochodzi do zgrubienia i szorstkości skóry, która pęka i łuszczy się. Uszkodzenie skóry w tym przypadku jest związane ze zniszczeniem naturalnej bariery ochronnej naskórka, jaką stanowią lipidy oraz niskie pH skóry. Objawy wyprysku niealergicznego obejmują jedynie miejsce bezpośredniego kontaktu z substancją drażniącą i ustępują zazwyczaj po zaprzestaniu jej działania.

1.1.3. Wyprysk alergiczny

Wyprysk alergiczny cechuje się powierzchownymi zmianami zapalnymi w skórze, powstającymi w wyniku kontaktu z alergenem, z którym pacjent zetknął się w przeszłości, w życiu codziennym lub w pracy zawodowej, i jest on związany z nadmierną aktywacją układu immunologicznego związaną z produkcją IgE. Wyróżnia się tu dwie odmiany: wyprysk ostry oraz wyprysk przewlekły. Wyprysk kontaktowy alergiczny jest najczęściej powodowany przez chrom, nikiel, kobalt, składniki gumy, epoksyd. Zmiany skórne w wyprysku alergicznym mogą przekraczać miejsce kontaktu z alergenem, a nawet nasilać się po usunięciu alergenu. Wyprysk alergiczny skóry leczy się miejscowo kremami z kortykosteroidami, które działają przeciwzapalnie, oraz ogólnie za pomocą leków antyhistaminowych. Leczenie miejscowe można uzupełnić, stosując maść lub krem zawierające alantoinę. Alantoina ma właściwości łagodzące i kojące, dzięki czemu zmniejsza uczucie świądu. Działa też regenerująco na zmieniony chorobowo naskórek oraz zmniejsza stan zapalny i podrażnienia skóry.

1.2. Łuszczyca

Kolejną powszechną chorobą skóry, która ma między innymi podłoże zapalne, jest łuszczyca. Choroba ta występuje na wszystkich szerokościach geograficznych i u wszystkich ras, zapada na nią 1-3% populacji. Łuszczyca jest chorobą o przewlekłym i nawrotowym charakterze. Cechuje się ona zwiększoną proliferacją naskórka (u zdrowych osób proces odnawiania naskórka trwa około 28 dni, u osób chorych na łuszczycę czas ten skraca się nawet do 3-4 dni), co skutkuje pojawianiem się na skórze grudkowych wykwitów oraz ognisk pokrytych szarą lub srebrną łuską. Etiopatogeneza choroby nie jest do końca poznana, istotne są tu zarówno czynniki genetyczne, jak i immunologiczne i autoimmunologiczne.

1.2.1. Rodzaje łuszczycy

Wyróżniamy dwa rodzaje łuszczycy w zależności od okresu jej pojawienia się. Typ I to łuszczyca o początku przed 40 r.ż., częściej występuje ona rodzinnie, a przebieg choroby charakteryzuje się częstymi nawrotami oraz rozległymi zmianami. Typ II to łuszczyca pojawiająca się w późniejszym wieku, najczęściej po 60 r.ż., rzadko obserwuje się występowanie rodzinne. Zmiany w tym typie są na ogół mniej rozległe, a nawroty rzadsze.

Typowo zmiany w łuszczycy zlokalizowane są w okolicy kolan, łokci oraz na owłosionej skórze głowy. Wyróżniamy kilka odmian łuszczycy, między innymi: łuszczycę zwykłą, łuszczycę krostkową, łuszczycę wysiękową, odmianę krostkową dłoni i stóp, odmianę uogólnioną oraz odmianę stawową.

1. Łuszczyca zwykła

Łuszczyca zwykła (inaczej pospolita) jest najczęstszą formą łuszczycy, charakteryzującą się typowymi ogniskami złuszczającej się skóry, które pokryte są łuską w kolorze szarym lub srebrnym, często występują również w tej odmianie plackowate zaczerwienienia skóry. Łuszczące się zmiany występują w miejscach typowych.

2. Łuszczyca krostkowa

Łuszczyca krostkowa to jedna z najcięższych postaci tej choroby. Wysiewy tej odmiany mogą być spowodowane między innymi zakażeniami lub lekami (szczególnie hormonalnie czynnymi). Pojawiają się w niej liczne wykwity krostkowe, wypełnione ropą, które niejednokrotnie zlewają się ze sobą, zmianom skórnym zazwyczaj towarzyszy wysoka gorączka. Często w okresach remisji zmiany skórne mają charakter łuszczycy zwykłej.

W odmianie wysiękowej zmiany łuszczycowe zlokalizowane są najczęściej w okolicach fałdów skórnych, a forma ta często towarzyszy łuszczycy stawowej.

Odmianę krostkową dłoni i stóp charakteryzują wykwity krostkowe na podłożu rumieniowym i złuszczającym się. Ogniska są wyraźnie odgraniczone od otoczenia oraz przechodzą na boczne powierzchnie stóp i rąk.

3. Łuszczyca uogólniona

Odmiana uogólniona (erythrodermia psoriatica) ma nierzadko przebieg bardzo ciężki, niekiedy towarzyszy jej odmiana stawowa i krostkowa. Uogólnienie zmian łuszczycowych może być sprowokowane leczeniem zewnętrznym.

4. Łuszczyca stawowa

Odmiana stawowa jest szczególną postacią łuszczycy, objawiającą się zapaleniem stawów, może ona prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia stawów i inwalidztwa.

1.2.2. Leczenie łuszczycy

W leczeniu łuszczycy zwykłej zazwyczaj wystarczające jest leczenie zewnętrzne, które ma na celu zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka. W pierwszym etapie leczenia należy usunąć łuski, a następnie stosować zewnętrznie maści hamujące proliferację, np. zawierające kwas salicylowy, maść solankową. Maści z kortykosteroidami zalecane są do stosowania jedynie na niewielkie ogniska, nie należy stosować ich na duże powierzchnie ze względu na możliwość wystąpienia powikłań ogólnych oraz zaników posteroidowych skóry. Pomocne mogą też okazać się produkty zawierające w swoim składzie alantoinę. Alantoina ma właściwości przeciwzapalne oraz wpływa regulacyjnie na proliferację naskórka.

W cięższych przypadkach łuszczycy stosuje się różnego rodzaju terapie ogólne. Niestety, jak dotąd nieznane są leki powodujące całkowite wyleczenie. W leczeniu ogólnym stosuje się fotochemioterapię (naświetlanie promieniami UVA lub UVA + UVB w połączeniu z lekami zwiększającymi wrażliwość na te rodzaje promieniowania, np. retinoidami czy 8-metoksypsoralenem) oraz farmakoterapię doustną (retinoidy, methotrexat, cyklosporynę A i inne).

1.3. Atopowe zapalenie skóry

Kolejną częstą chorobą zapalną skóry jest atopowe zapalenie skóry. U podłoża tej choroby leżą czynniki zarówno genetyczne, jak i immunologiczne. U chorych oraz u członków ich rodzin często występują rozmaite objawy atopii (terminem atopia określa się różne choroby alergiczne, np. astmę, zapalenie spojówek, zapalenie błony śluzowej nosa, często występujące rodzinnie, u ok. 30%), o mechanizmie natychmiastowym (typu I) związanym z przeciwciałami klasy IgE. Choroba rozpoczyna się zazwyczaj już w dzieciństwie. U około połowy chorych pierwsze objawy AZS występują pomiędzy 3 a 6 miesiącem życia, u większości do 5 r.ż. Jej przebieg jest przewlekły i nawrotowy, do zaostrzeń dochodzi zazwyczaj w miesiącach jesiennych i wiosennych, a do remisji AZS w lecie. Na szczęście w dużym odsetku dochodzi do samoistnego wygaszania objawów choroby wraz z wiekiem chorego. Charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry są zmiany wypryskowe z wybitnie nasilonym świądem i lichenizacją (naskórek staje się zgrubiały, a sucha skóra wygląda jakby była oglądana przez szkło powiększające). Typowo zmiany skórne zlokalizowane są w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi.

1.3.1. Leczenie atopowego zapalenia skóry

Ważne jest, by na początku leczenia AZS wyeliminować wszystkie znane czynniki alergiczne. W leczeniu stosuje się leczenie miejscowe (zawiesiny, kremy, pasty lub maści neutralne albo zawierające kortykosteroidy) oraz ogólne (leki przeciwhistaminowe, w okresie zaostrzeń kortykosteroidy, interferon Y, a także fotochemioterapię). U osób chorych na AZS wyjątkowo ważna jest codzienna, właściwa pielęgnacja wrażliwej skóry, jej odpowiednie natłuszczenie oraz nawilżenie. Skuteczność wykazują rozmaite hipoalergiczne preparaty zmniejszające suchość skóry. Produkty te zawierające w swoim składzie alantoinę zapewniają właściwe nawilżenie i natłuszczenie skóry dzięki odbudowie ochronnego płaszcza hydrolipidowego skóry, dodatkowo dzięki właściwościom przeciwzapalnym zmniejszają wyjątkowo uciążliwe uczucie świądu.

Stany zapalne skóry są jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u dermatologa. Należy pamiętać, że rozpoznanie i właściwe leczenie powinno odbywać się właśnie pod okiem lekarza tej specjalności.

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Problemy skórne - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Problemy skórne
Problemy skórne

Konsekwencje stosowania solarium jako leku na problemy skórne

Naukowcy z Indiana University School of Medicine Department of Dermatology przeprowadzili badania, które wskazują na zagrożenia wynikające z leczenia wyprysków skórnych przy pomocy promieniowania lamp w solarium. Spis treści Solarium...

Problemy skórne

Wylecz odleżyny skutecznie!

Odleżyny są to rany skóry i tkanek podskórnych powstające na skutek długotrwałego i powtarzającego się ucisku, który powoduje niedotlenienie tkanek i w konsekwencji ich martwicę. Zmiany takie powstają najczęściej w miejscach,...

Problemy skórne

Pielęgnacja skóry atopowej

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła dolegliwość skórna, która objawia się silnym swędzeniem i czerwoną wysypką. Zwykle rozwija się we wczesnym dzieciństwie, ale dorośli także mogą mieć skórę atopową, choć symptomy są często łagodniejsze. Jeśli masz...

Problemy skórne

Kosmetyki do skóry atopowej

Skóra atopowa charakteryzuje się wyraźną suchością, co jest wynikiem wzmożonej przeznaskórkowej utraty wody, zaburzonym funkcjonowaniem bariery naskórkowej i nieprawidłową przemianą nienasyconych kwasów tłuszczowych. Chorzy na...

Problemy skórne

Apteczka pierwszej pomocy

Chusta lekarska - opatrunek ramienia jest zestawem leków, środków opatrunkowych, a także niektórych przyborów i narzędzi lekarskich. Powinna być umieszczona w szafce lub odpowiedniej walizeczce oznakowanej czerwonym krzyżem.

Problemy skórne

Suchość skóry? Nigdy więcej!

Suchość skóry oznacza jej zaczerwienienie, nadmierne złuszczanie, zmatowienie, pojawiają się pęknięcia oraz podrażnienia skóry. Sucha skóra staje się mniej elastyczna, traci swoją miękkość, staje się cieńsza i tym samym bardziej...

Problemy skórne

Jak uchronić się przed podrażnieniem skóry?

Skóra jest jednym z największych i zarazem najważniejszych narządów naszego organizmu, jej powierzchnia u człowieka wynosi 1,5-2 metry kwadratowe. Skóra pełni szereg funkcji, które zapewniają homeostazę organizmu. Przede...

Problemy skórne

Zapalenie skóry

Objawy zapalenia skóry to wszelkiego rodzaju zmiany skórne, którym niekiedy towarzyszą symptomy związane z innymi układami. Objawów zapalenia skóry jest tak wiele, jak wiele jest postaci i przyczyn tego schorzenia.

Problemy skórne

Jak zadbać o wrażliwą skórę? Najlepsze porady

Obecnie alergie (choroby atopowe) dotykają około 30% społeczeństwa. Najczęstsze postaci tych chorób to pyłkowina, na którą choruje około 20% populacji, astma oskrzelowa występująca u 5-8% populacji oraz atopowe zapalenie skóry...

Problemy skórne

Wysypka u niemowląt

Wysypka u niemowlaka może pojawić się na twarzy, plecach, a nawet na całym ciele w postaci rozmaitych krostek, grudek i plamek. Z pewnością takie zmiany skórne mogą powodować zaniepokojenie mamy; są najczęściej niegroźne, ale wymagają obejrzenia...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500