Jak szybko obniżyć poziom glukozy we krwi?

Zbyt wysoki poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemia, może wynikać z niedoboru insuliny lub problemów z jej właściwym wykorzystaniem. Aktywne przeciwdziałanie hiperglikemii jest konieczne, aby zapobiec potencjalnym powikłaniom zdrowotnym. Wysoki poziom cukru we krwi występuje czasem nawet w dobrze kontrolowanej cukrzycy i zawsze wymaga interwencji. Jego szybkie obniżenie można osiągnąć podając insulinę, ale skuteczne są także niektóre metody niefarmakologiczne.

Spis treści:
  1. 1. Obniżenie cukru we krwi za pomocą insuliny
  2. 2. Metody niefarmakologiczne obniżania cukru we krwi
  3. 3. Obniżenie cukru we krwi w stanach wyjątkowych
    1. 3.1. Obniżanie poziomu cukru we krwi przy zakażeniu lub urazie
  4. 4. Zasady bezpieczeństwa przy obniżaniu poziomu cukru we krwi

1. Obniżenie cukru we krwi za pomocą insuliny

Jeżeli konieczne jest szybkie obniżenie poziomu glukozy we krwi, najbardziej skuteczne jest zastosowanie insuliny. Rodzaje insuliny dzielimy na insuliny szybko działające, o pośrednim czasie działania i długo działające. Najszybciej działają tzw. szybko działające analogi insuliny ludzkiej, które rozpoczynają swój efekt w czasie od 5 do 15 minut od wstrzyknięcia. Insulina jest podawana w podskórnych wstrzyknięciach w standardowej terapii, jednak w niektórych stanach nagłych, takich jak kwasica, śpiączka ketonowa czy nieketonowa hiperglikemia hiperosmolalna, może być konieczne dożylne podanie insuliny. Stany te wymagają leczenia w warunkach szpitalnych i w przypadku ich podejrzenia należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub wezwać pogotowie.

2. Metody niefarmakologiczne obniżania cukru we krwi

Nie wszyscy cukrzycy stosują insulinę. Większość chorych na cukrzycę typu 2 przyjmuje doustne leki przeciwcukrzycowe w celu normalizacji poziomu glukozy we krwi. W przypadku wystąpienia zbyt wysokiego cukru we krwi, można obniżyć go poprzez zastosowanie się do poniższych wskazówek.

  1. Wypić 1-2 szklanki wody – woda rozcieńcza krew, zmniejszając stężenie glukozy w krwi. Zwiększona ilość przyjętych płynów pobudza diurezę, czyli produkcję moczu. Zwiększona ilość wydalanego moczu pozwala na wypłukanie z organizmu nadmiaru cukru. Nie należy przekraczać zalecanych 1-2 szklanek wody w krótkim czasie, aby nie doprowadzić do zbyt szybkiego obniżenia poziomu cukru. Po 15 minutach należy powtórzyć pomiar glukozy.
  2. Wykonywać ćwiczenia fizyczne przez co najmniej 10 minut – wysiłek fizyczny powoduje zużycie dostępnego cukru poprzez wykorzystanie go do produkcji energii. Aby ćwiczenia były skuteczne, muszą trwać co najmniej 10 minut. Wysiłek nie powinien być zbyt forsowny, gdyż może doprowadzić do hipoglikemii. W związku z tym po ćwiczeniach należy ponownie zmierzyć poziom glukozy we krwi.

    Kiedy poziom glukozy przekracza 240 mg/dl (szczególnie u osób z cukrzycą typu 1) i doszło do wytworzenia ciał ketonowych, glukoza po wysiłku fizycznym może zwiększyć się. Zatem osoby z cukrzycą typu 1, u których poziom cukru jest wyższy nić 240 mg/dl i chcą stosować wysiłek fizyczny jako sposób na obniżenie poziomu glukozy, powinny zbadać mocz (np. za pomocą próbek do domowego uzytku) na obecność ketonów.

  3. Bardzo ważne jest, aby pamiętać o ponownym wykonaniu pomiaru glukozy we krwi po zastosowaniu jednej z powyższych metod. W efekcie obniżania poziomu glukozy może dojść do hipoglikemii, zwłaszcza w przypadku przedłużonego lub intensywnego wysiłku fizycznego. Najlepszą metodą zapobiegania zwyżkom stężenia cukru we krwi jest stosowanie się do zalecanej terapii - regularne przyjmowanie leków przeciwcukrzycowych i przestrzeganie zaplanowanej diety.

3. Obniżenie cukru we krwi w stanach wyjątkowych

W szczególnych sytuacjach poziom cukru we krwi może nie obniżyć się zgodnie z oczekiwaniem. Należy powstrzymać się od spożywania pokarmów. Jeżeli po kilku godzinach od podjętych działań poziom cukru wciąż jest podwyższony i towarzyszą mu poniższe objawy dodatkowe, konieczny jest natychmiastowy kontakt z lekarzem lub wezwanie pogotowia. Niepokojące objawy:

  • nudności,
  • wymioty,
  • poważna biegunka,
  • zaburzenia myślenia,
  • zaburzenia widzenia.

Nieleczona hiperglikemia może spowodować zagrażające życiu odwodnienie i utratę przytomności – tzw. śpiączkę cukrzycową.

3.1. Obniżanie poziomu cukru we krwi przy zakażeniu lub urazie

W niektórych sytuacjach wyjątkowych, jak ciężkie zakażenie czy uraz, zwiększa się zapotrzebowanie na insulinę. Efektem może być hiperglikemia, czyli podwyższony poziom cukru we krwi. Współistnienie w cukrzycy ostrego zakażenia, stanu po urazie lub zabiegu operacyjnym wymaga odpowiedniej modyfikacji postępowania. W przypadku cukrzycy typu 1 należy najczęściej zwiększyć dawkę insuliny, pamiętając o odpowiednim spożywaniu kalorii. Chorzy na cukrzycę typu 2 leczoną lekami doustnymi mogą mieć na czas choroby wprowadzoną insulinę, najczęściej w postaci mieszanek insulin szybko i długo działających.

4. Zasady bezpieczeństwa przy obniżaniu poziomu cukru we krwi

Stosując insulinę, a w szczególności chcąc szybko obniżyć poziom glukozy we krwi, należy pamiętać o zachowaniu zasad bezpieczeństwa. Bardzo łatwo jest podać zbyt dużą dawkę insuliny. Zdarza się, że insulina działa silniej niż przewidywano. Zbyt gwałtowne obniżenie cukru we krwi może doprowadzić do wystąpienia hipoglikemii, czyli zbyt niskiego stężenia glukozy w krwi. Objawy hipoglikemii to między innymi:

  • uczucie zmęczenia,
  • częste ziewanie,
  • problemy z myśleniem i mówieniem,
  • zaburzenia koordynacji ruchowej,
  • wzmożone pocenie się,
  • bladość skóry,
  • omdlenie,
  • zaburzenia świadomości.

Z powodu zagrożenia hipoglikemią, osoby chorujące na cukrzycę powinny zawsze mieć przy sobie co najmniej 15 gramów szybko wchłaniających się węglowodanów. Przykłady odpowiednich przekąsek to ok. szklanka słodkiego napoju (nie dietetycznego!) lub soku owocowego, 2 łyżeczki rodzynek, 1 szklanka mleka, 5 landrynek, 3 tabletki glukozy po 5 gramów.

Metodą na najszybsze i najbardziej skuteczne obniżenie poziomu glukozy we krwi jest zastosowanie szybko działającej insuliny. Należy przy tym zachować szczególną ostrożność, aby nie doprowadzić do hipoglikemii, czyli nadmiernego spadku cukru. Nie zawsze jednak istnieje konieczność podawania insuliny. Skuteczne obniżenie poziomu cukru można uzyskać również zwiększając wysiłek fizyczny, przyjmując dodatkową ilość płynów czy też spożywając pokarm z dużą zawartością białka. W każdym przypadku przedłużania się hiperglikemii lub wystąpienia niepokojących objawów związanych ze zbyt niskim poziomem cukru we krwi, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. 

Pamiętajmy, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Osoby - w szczególności chore na cukrsycę typu 1 - powinny przestrzegać diety i kontrolować cukier zamiast walczyć z jego zbyt wysokim poziomem.  Trzeba pamiętać, iż w przypadku gdy poziom cukru jest wyższy niż 200 mg/dl i nie udaje się go szybko obniżyć, a dodatkowo występują objawy kliniczne, należy jak najszybciej wezwać lekarza.

Bibliografia

  • Strojek K. Diabetologia, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-08-7
  • Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
  • Colwell J.A. CUKRZYCA - nowe ujęcie diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7
  • Sieradzki J. Cukrzyca - kompendium, Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-138-9
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (4)

~mem
~mem

co tu za bzdury piszecie! Ludzie sa wystarczajaco duzymi idiotami i wystarczy, ze ''eksperci'' w telewizji mieszaja w glowie dietami i innymi pierdolami!!! - jak mozna napisac cukrzykowi, ze jak ma za duzy cukier, to niech zje ser zolty!!!???!!! Po tym cukier wzrosnie jeszcze bardzie - przeciez ser rowniez ma weglowodany (malo co prawda) a jedyne co dobrego w tym ''leczenieniu serem'', to fakt wydluzenia wchlaniania cukrow, ale pod warunkiem, ze zjemy go przed lub w trakcie posilku weglowodanowego - wtedy po prostu niejako zmniejszamy wartosc ineksu glikemicznego za sprawa bialka i tluszczu zawartego w serze!!! W tym kontekscie pomiar cukru po 15 min. tez jest bez sensu, szczegolnie jak zjedlismy tlusty lub poltlusty ser!
Ja pier****, masakra.

Odpowiedz
~donata
~donata

mem... ma racje mi po serach i mleku cukier idzie do góry że hej ,ale woda to tak tak naprawde jak podniesc poziom cukru to proste ale jak go szybko obniżyc to już niezabardzo

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

Dziękujemy za uwagi. Zmodyfikowaliśmy nieco artykuł na podstawie wskazówek od naszego eksperta, lek. Agnieszki Barchnickiej.

Pamiętajmy, jak ważne jest przestrzeganie diety i kontrola poziomu cukru we krwi, szczególnie u osób chorych na cukrzycę typu 1.

Odpowiedz
~Tatiana IBEK, Białystok
~Tatiana IBEK, Białystok

PAMIĘTAJMY, ŻE POZIOM CUKRU WE KRWI NIE PODNOSI ANI POWIETRZE, ANI WODA MINERALNA, LECZ ZJADANE WĘGLOWODANY: Taki sposób odżywiania jest skuteczny i warto go zastosować od zaraz. Ostatnie słowo, co oczywiste należy zawsze do naszego lekarza rodzinnego. WAŻNE. GLUKOZA NATURALNA; TO RYŻ, WSZYSTKIE KASZE, OWOCE, WARZYWA: Logika myślenia, postęp i spokój. Także wypowiadanie słów, które mają merytoryczną wartość. Wskazane są produkty zalecane i dozwolone wg tzw. INDEKSU ŻYWIENIOWEGO TJ. IŻ PRODUKTU. ***** GLUKOZA NIENATURALNA; TO MĄKA I CUKIER: Irracjonalne zachowania, częsta zmiana nastroju, nerwowość. Również wypowiadanie słów, które nic nie znaczą.

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Jak szybko obniżyć poziom glukozy we krwi?

Chcę zasięgnąć porady i pomocy w sprawie obniżenia poziomu glukozy we krwi. Wynik ten wyszedł mi w czasie badania krwi na czczo w laboratorium metodą pobierania krwi żylnej. Jestem żołnierzem w trakcie badań do misji w Afganistanie, norma na poziom cukru...

Odpowiada: Lek. Izabela Brym Lek. Izabela Brym
pokaż 5 następnych

Artykuły Samokontrola okołoposiłkowa

Samokontrola okołoposiłkowa Stężenie glukozy po posiłku

  Prawidłowa regulacja stężenia glukozy we krwi zależy w głównej mierze od wydzielania insuliny przez komórki B wysp Langerhansa oraz od działania insuliny na komórki docelowe. W pierwszej kolejności glukoza musi być wchłonięta,...

Samokontrola okołoposiłkowa Dlaczego kontrola poziomu cukru jest ważna?

 W razie rozpoznania cukrzycy ważne jest wykonanie poszerzonego profilu badań w celu zidentyfikowania czynników ryzyka wystąpienia powikłań charakterystycznych dla cukrzycy oraz określenia, czy same powikłania narządowe już...

Czym jest glikemia poposiłkowa?
Samokontrola okołoposiłkowa Czym jest glikemia poposiłkowa?

U osób z prawidłową tolerancją glukozy poposiłkowa hiperglikemia nie przekracza zwykle 140 mg/dl i powraca do wartości sprzed posiłku w ciągu 2 – 3 godzin. To oznacza, że przez większą część doby stężenie glukozy nie zależy od posiłku. W...

Samokontrola okołoposiłkowa Samokontrola w cukrzycy

Samokontrola cukrzycy pomaga zapanować nad chorobą. Dzięki temu możesz kontrolować rozwój cukrzycy i stan swojego zdrowia na bieżąco. Samokontrola pozwala widzieć efekty diety i leczenia. Jeżeli efekty leczenia cukrzycy nie są zadowalające,...

Samokontrola okołoposiłkowa Test z glukagonem

Test z glukagonem jest czułą metodą wykazania zaburzenia wydzielania endogennej insuliny przez komórki beta trzustki. Metoda ta używana jest w celu wczesnego wykrycia upośledzenia czynności wewnątrzwydzielnicznej trzustki, zwłaszcza u...

Wysoka glukoza
Samokontrola okołoposiłkowa Wysoka glukoza

Glukoza jest podstawowym źródłem energii naszego organizmu. Jest to cukier prosty, który składa się z sześciu atomów węgla. Jego stężenie wykrywa się na podstawie badania krwi. Niekiedy jej poziom jest za wysoki i ma to złe...

Samokontrola okołoposiłkowa Poziom glukozy na czczo

Kluczową kwestią w leczeniu cukrzycy jest właściwe kontrolowanie stężenia glukozy we krwi. Prawidłowe wyrównanie cukrzycy zapobiega rozwojowi ostrych i przewlekłych powikłań cukrzycy. Podstawowe kryteria stosowane w ocenie skuteczności leczenia...

Samokontrola okołoposiłkowa Krzywa cukrowa

Krzywa cukrowa to inaczej krzywa glikemiczna. Jest to badanie krwi, w którym oznacza się stężenie glukozy na czczo i po spożyciu roztworu glukozy. Badanie krzywej cukrowej wykonuje się przede wszystkim u kobiet ciężarnych, w celu zdiagnozowania...

Najczęstsze błędy w odczycie wyniku Odtwórz wideo
Samokontrola okołoposiłkowa Najczęstsze błędy w odczycie wyniku

Samokontrola jest bardzo ważnym elementem w terapii cukrzycy. Badania okresowe wykonuje się od czasu do czasu, więc liczy się samodzielny nadzór nad chorobą. Należy zatem mieć świadomość czyhających zagrożeń i zgłębić wiedzę na temat tego jak...

Glikemia poposiłkowa Odtwórz wideo
Samokontrola okołoposiłkowa Glikemia poposiłkowa

Stężenie glukozy w osoczu po spożyciu pokarmu określane jest mianem glikemii poposiłkowej (PPG). Zazwyczaj rośnie ono 10 minut po rozpoczęciu jedzenia. Dzieje się tak wskutek wchłaniania wodorowęglowodanów. Jeśli chodzi o jej stężenie to w...

pokaż 10 następnych