Krzywica u dzieci

Krzywica jest ogólnoustrojową chorobą polegającą na upośledzonej mineralizacji kości, która wynika z zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Zaburzenia mineralizacji kości wpływają na ich rozwój. Kości odkształcają się, są miękkie i kruche. U dzieci i niemowląt ryzyko wystąpienia krzywicy jest duże, ze względu na ich intensywny wzrost.

Przyczyny krzywicy

Krzywica u dzieci powstaje w wyniku niedoboru witaminy D, co powoduje zaburzenia wchłaniania wapnia z jelita i jego niską ilość w surowicy krwi. Dodatkowo niedobór witaminy D wpływa negatywnie na nadmierne wydzielanie fosforanów z moczem. Cały proces nierównowagi we wchłanianiu wapnia wpływa na odwapnienie kośćca, a co za tym idzie, na ujawnienie się czynnych objawów krzywicy. Warto wiedzieć, że witamina D syntetyzowana jest w skórze człowieka pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, stąd zalecenia spacerów w słoneczne dni. Drugim źródłem witaminy D jest pożywienie. Jednak zarówno witamina D wytwarzana w organizmie, jak i ta z pożywienia, nie wywiera znacznego działania biologicznego, dopóki nie zostanie przetworzona w procesach chemicznych wątroby i nerek w postać aktywną. Ponieważ jest ona niezbędna dla prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej, według zaleceń żywieniowych niemowlętom karmionym piersią podaje się witaminę D, zgodnie z zaleceniami lekarza. Z kolei maluchy karmione mlekiem modyfikowanym nie muszą mieć dodatkowo podawanej witaminy D, ponieważ wchodzi ona w skład mieszanek przygotowanych zgodnie z zapotrzebowaniem dla danego wieku.

Objawy krzywicy u dzieci

Najwcześniejszym objawem krzywicy u dzieci jest nadmierne pocenie się potylicy malca w trakcie karmienia lub snu. Można zaobserwować także spłaszczenie kości głowy, zwłaszcza w obrębie potylicy, oraz duże ciemiączko, którego zrastanie opóźnia się. Kolejnym objawem jest opóźnianie wyrzynania ząbków, powiększenie wątroby i śledziony, zmniejszenie obwodu klatki piersiowej. Pojawiają się liczne deformacje kostne, tzw. garb krzywiczy, nieprawidłowości w obrębie kręgosłupa, tzw. różaniec krzywiczy, czyli zgrubienia na granicy chrzęstnej i kostnej żeber, także zniekształcenia kończyn i stóp. Nóżki dziecka zaczynają układać się koślawo i szpotawo, zwłaszcza w okolicy kolan. Pojawiają się wady klatki piersiowej, płaskostopie. Przy czym zmiany te są już nieodwracalne, pomimo podjętego leczenia. Wiotkość mięśni opóźnia rozwój motoryczny dziecka. Pojawiają się wzdęcia i zaparcia.


Rozpoznanie krzywicy, zwłaszcza gdy objawy są dyskretne, może wymagać badań dodatkowych, laboratoryjnych. Warto pomyśleć także o profilaktyce krzywicy, jeśli spodziewasz się dziecka. Powinnaś dbać nie tylko o to, by w twojej diecie znalazły się warzywa, owoce, mleko, masło, jajka, chude mięso i tłuste, najlepiej morskie ryby. Ważne jest także, abyś przebywała jak najczęściej na świeżym powietrzu.

mgr Anna Czupryniak