Kwas foliowy w diecie
Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść. Jest jasnożółtą substancją, która rozpuszcza się w wodzie, ulega zniszczeniu pod wpływem wysokiej temperatury, promieni słonecznych czy nieodpowiedniego pH. Kwas ten łatwo może ulec zniszczeniu podczas przyrządzania potraw – gotowania ich, pieczenia. Ponadto im dłużej ulega przechowywaniu, tym trudniej jest przyswajalny, gdyż ulega utlenieniu.
Źródła kwasu foliowego w pożywieniu
Witamina B9 występuje niemal we wszystkich produktach spożywczych, zarówno zwierzęcych, jak i roślinnych. Jeżeli natomiast chcemy zwrócić uwagę na te z większą jego ilością, to można do nich zaliczyć warzywa i owoce (szczególnie surowe) – brokuły, pomarańcze, brukselka, szpinak, nasiona roślin strączkowych. Również można go znaleźć w drożdżach, wątróbce, pszenicy, orzechach, słoneczniku. Kwas foliowy nie jest magazynowany w organizmie, dlatego należy systematycznie go dostarczać. Źródła kwasu foliowego, jak np. ciemnozielona sałata, brokuły, szpinak, powinny być zjadane jak najszybciej (świeże). Długie przechowywanie i przetwarzanie niszczy duże ilości witamin. Świeże liście sałaty lub szpinaku należy zjadać na surowo, w postaci surówek i sałatek. Pomocne są także drożdże piwowarskie.
Kobieta w ciążyKwas foliowy powinny spożywać zarówno kobiety w ciąży, jak i te, które... »
Skutki niedoboru kwasu foliowego:
- niedokrwistość megaloblastyczna objawiająca się niedojrzałymi erytrocytami, które nie są zdolne transportować tlenu do tkanek ciała, tzw. anemia megaloblastyczna,
- zahamowanie wzrostu i odbudowy komórek w organizmie,
- stałe uczucie zmęczenia,
- roztargnienie, drażliwość,
- kłopoty z zapamiętywaniem,
- rozwój miażdżycy,
- zaburzenia trawienia i wchłaniania, biegunka.
Uzupełnianie kwasu foliowego w organizmie jest wskazaniem nie tylko dla kobiet planujących potomstwo i będących w ciąży. Ze względu na korzystne działanie tej witaminy na wiele układów w naszym organizmie, jest bardzo istotna dla wszystkich ludzi w każdym przedziale wiekowym. Jej niedobór szczególnie zagraża palaczom, osobom spożywającym alkohol, kobietom stosującym doustną antykoncepcję hormonalną bądź często korzystającym z solarium, a także osobom, których dieta jest uboga w produkty bogate w foliany, tj. ciemnozielone warzywa liściaste, pełne ziarna zbóż, rośliny strączkowe i wątróbkę. Dzięki zwiększaniu produkcji czerwonych krwinek, kwas foliowy pomaga zapobiegać anemii (niedokrwistości).
Rola kwasu foliowego
Kwas foliowy jest witaminą rozpuszczalną w wodzie i występuje w żywności pod postacią folianów. Kwas foliowy, podobnie jak wszystkie witaminy, pełni w organizmie szereg istotnych funkcji. Jest substancją egzogenną, musi być dostarczony z pożywieniem, gdyż sam organizm nie potrafi go wytworzyć. Kwas foliowy bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych, czyli materiału genetycznego komórek, co czyni go niezbędnym w procesie wzrostu i rozmnażania. Uczestniczy w produkowaniu hormonu szczęścia – serotoniny, wpływa na nasz system nerwowy i mózg oraz bierze udział w tworzeniu czerwonych krwinek.
W układzie pokarmowym pomaga w sprawnym funkcjonowaniu wątroby, jelit i żołądka oraz tworzy sok żołądkowy. Ponadto kwas foliowy zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jelita grubego, żołądka, szyjki macicy. Działa uspokajająco i kojąco na zmysły. Pomaga radzić sobie ze stresem. W okresie płodowym reguluje rozwój komórek nerwowych. Kwas foliowy, obecny w owocach, warzywach, wzbogaconym zbożu i różnych suplementach diety, doskonale poprawia nastrój. Badania wykazały, że osoby o mniejszym stężeniu kwasu foliowego we krwi łatwiej i częściej popadają w depresję.
Kwas foliowy w czasie ciąży
Każda kobieta, która planuje zajść w ciążę lub już stara się o dziecko powinna przyjmować profilaktycznie dawkę 0,4 mg kwasu foliowego dziennie. Prawidłowy poziom kwasu foliowego w organizmie kobiety jest niezwykle istotny, zwłaszcza dla przyszłych matek oraz ich nienarodzonych dzieci. Ginekolodzy zalecają zażywanie odpowiedniej dawki kwasu foliowego wszystkim kobietom, które planują ciążę – przede wszystkim ze względu na jego znaczenie w profilaktyce wad cewy nerwowej u płodu (takich jak bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa, przepuklina oponowo-rdzeniowa). Wady te mogą powstać podczas pierwszych czterech tygodni życia płodowego, kiedy kobieta bardzo często nie wie jeszcze nawet, że doszło do poczęcia. Kwas foliowy w ciąży pomaga zapobiegać niedokrwistości (anemii) ciężarnych. Kwas foliowy jest niezbędnym składnikiem odżywczym dla kobiet w ciąży. Jego niedobór może spowodować ciężkie zaburzenia rozwojowe u płodu już w pierwszych tygodniach ciąży. Natomiast w jej trakcie zapotrzebowanie na tę witaminę wzrasta nawet czterokrotnie.
Kwas foliowy ma wśród witamin bliźniaka, witaminę B12. Obie występują wspólnie. Witamina B12 dba o to, aby w komórkach znajdowała się stale wystarczająca ilość kwasu foliowego. Uzupełniając więc w organizmie ilość kwasu foliowego, nie należy zapominać o dostarczeniu sobie również odpowiednich dawek witaminy B12.
Artykuły Witaminy
Witaminy to substancje niezbędne dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Nazwa witamina pochodzi od łacińskiego słowa „vita”, co oznacza życie, a wprowadził ją ...
Witamina B2 pełni różne funkcje w organizmie: chroni przed zaćmą, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego. Niedobór ryboflawiny powoduje zajady oraz stany zapalne skóry.
Witamina D jest niezbędna do prawidłowej budowy układu kostnego. Jej niedobór jest przyczyną osteoporozy oraz krzywicy u dzieci, ponieważ wapń nie jest wbudowywany w kości.
Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.
Witamina B6 odpowiada za reakcje biochemiczne. Jej niedobór zaburza pracę układu nerwowego oraz wzrost i rozwój. Częstą przyczyną niedoboru witaminy B6 jest przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych.
Witamina D jest niezbędna do właściwego formowania kości. Jednakże przedawkowanie witaminy D jest groźne dla zdrowia, gdyż zaburza pracę serca oraz ośrodkowego układu nerwowego.
Witamina B12 występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niedobór witaminy B12 najczęściej występuje u wegetarian oraz kobiet stosujących leki antykoncepcyjne.
Witamina C to inaczej kwas askorbinowy. Witamina ta jest niezbędna, by organizm człowieka mógł normalnie funkcjonować. Przedawkowanie witaminy C jest jednak niekorzystne.
Witamina C jest niezbędna, by organizm człowieka funkcjonował prawidłowo. Jakie są następstwa niedoboru witaminy C w diecie?
Witamina K uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi. Jej niedobór powoduje krwotoki z nosa oraz przedłużające się i obfite miesiączki. Dobrym źródłem witaminy K w diecie są zielone liściaste warzywa.
Witamina B1 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie białka oraz metabolizmie komórek całego organizmu. Niedobór tiaminy powoduje drażliwość oraz apatię.
Witamina E, zwana witaminą młodości i płodności, chroni przed przedwczesnym starzeniem się organizmu oraz warunkuje prawidłowe procesy rozrodcze. Jej niedobór jest przyczyną bezpłodności.
Witamina C jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie kolagenu, chroni przed rozwojem nowotworów oraz zwalnia tempo starzenia się organizmu.
Witamina A zwana witaminą młodości i płodności jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Spożywając codziennie marchewkę, mamy pewność, że zmarszczki nie pojawią się szybko na twarzy.
Niedobór witaminy B12 nie tylko powoduje anemię lub wady cewy nerwowej. Wykazano bowiem, że brak witaminy w diecie przyczynia się do zmniejszenia objętości mózgu i spadku pamięci i koncentracji uwagi.
Bierzesz witaminy i suplementy diety? Uważaj! Być może czujesz się dzięki temu bezpiecznie – i bardziej ryzykujesz swoim zdrowiem, niż gdybyś ich nie przyjmował!
Według ostatnich badań witamina E może zapobiec rozwojowi demencji starczej, w tym chorobie Alzheimera. Racjonalna suplementacja tej witaminy przeciwdziała bowiem pogorszeniu się funkcji poznawczych.
Witamina C nie chroni palaczy przed rakiem płuc - jednak kiedy ją przyjmują, czują się bezpieczniejsi. A co za tym idzie, palą jeszcze więcej.
Witamina E występuje naturalnie w ośmiu różnych formach. Ostatnie badania wykazały, że szczególny rodzaj tej witaminy - tokotrienol - wykazuje właściwości ochronne obniżające ryzyko zniszczenia ...
Witaminy są niezbędne do rozwoju i wzrostu tkanek oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych w organizmie człowieka. Dzieli się je na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. ...
Witaminy wzmacniają organizm, pomagają zachować zdrowie, dodają sił i chronią przed stresem. Jak wiadomo, naturalnym źródłem witamin są warzywa i owoce. W aptekach, sklepach zielarskich, a nawet ...
Witaminy z grupy B pełnią ważne role w organizmie, który sam ich nie wytwarza, dlatego należy pamiętać o ich systematycznym dostarczaniu. Odpowiadają za prawidłowy wzrost dzieci, równowagę ...
Witaminy są niezbędne do życia, jednak nasz organizm produkuje je w niewystarczających ilościach. Człowiek musi zatem dostarczać sobie witamin w pożywieniu. Dlatego tak istotne jest, aby dbać o ...
Organizm człowieka potrzebuje nieustannie witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Najlepszym źródłem tych związków są owoce , warzywa , mięso i ryby . Witaminy w postaci ...
Niedobór witamin, inaczej hipowitaminoza, może być spowodowana mało urozmaiconą dietą, niezdrowym stylem życia i upośledzeniem wchłaniania składników odżywczych z przewodu pokarmowego, a także ...
Awitaminoza to schorzenie polegające na braku witamin w organizmie. Może powodować bardzo różne dolegliwości, w zależności od tego, których mikroelementów nie ma. Wypadanie włosów, ciągłe ...
Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych, które są wywoływane przez nadmiar witamin w organizmie. Chodzi tu przede wszystkim o mikroelementy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E, K. ...
Witaminy są bardzo ważnym i niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania składnikiem naszego organizmu. Niestety, nie są wytwarzane samoistnie, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem lub w ...
Przez wiele lat uważano, że białka i woda wystarczą do zapewnienia organizmowi procesów życiowych. Witaminy i ich rolę w przemianie materii odkryto znacznie później. Termin witaminy wprowadził ...
Witamina D, podobnie jak pozostałe witaminy, pełni bardzo ważną rolę. Pobudza wchłanianie wapnia i fosforu, a także zapobiega nadmiernemu wydalaniu tych pierwiastków z moczem. Witamina ta ma wpływ ...
Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organicznymi, biorącymi ...
Video
Konsultanci działu Żywienie
dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka
