Limfopenia

Limfopenia to niewydolność układu wytwarzającego limfocyty – zmniejsza się ich liczba bezwzględna, jak i odsetek procentowy. Limfocyty to białe krwinki, które spełniają ważną funkcję w systemie odporności. Przeciwieństwem limfopenii jest limfocytoza, czyli zbyt wysoki poziom limfocytów. W zależności od podtypu limfocytów, których jest niedobór, wyróżniamy kilka rodzajów limfopenii. Przyczyny pojawienia się limfopenii są różne – głównie pojawia się w wyniku nowotworów, stosowania kortykosteroidów czy jako efekt choroby limfatycznej. Niedobór limfocytów T związany jest głównie z zakażeniem wirusem HIV.

Przyczyny limfopenii

Limfopenia może być wrodzona lub nabyta. Powstaje na skutek zakażeń, nowotworów, chorób limfatycznych, endokrynologicznych, kolagenoz naczyniowych i innych. Oprócz wymienionych chorób, limfopenia – z wyjątkiem idiopatycznej limfopenii CD4+ – jest zwykle związana ze stosowaniem kortykosteroidów, ciężkim stresem, a także z długotrwałym i forsownym wysiłkiem. Ponadto zmniejszenie liczby limfocytów to częsty, lecz tymczasowy objaw u osób, które przeszły chemioterapię. Niekiedy do wystąpienia limfopenii przyczynia się zaawansowana choroba Hodgkina, a także duża dawka promieniowania. Limfopenia dotyka nie tylko ludzi, ale i zwierząt. Podobnie jak u człowieka, choroba może być spowodowana zakażeniem, zaawansowaną chorobą nowotworową, nadczynnością kory nadnerczy, niewydolnością krążenia i nerek, a także zapaleniem wątroby (u psów).

Rodzaje limfopenii

Wyróżnia się następujące postaci choroby, które różnią się od siebie rodzajem limfocytów, których ubyło we krwi:

• Limfopenia typu T – charakteryzuje się niedoborem limfocytów typu T przy jednoczesnym właściwym poziomie pozostałych limfocytów. Najczęstszą przyczyną tego typu limfopenii jest zakażenie wirusem HIV, ale możliwe jest także bardzo rzadkie zaburzenie – idiopatyczna limfopenia CD4+.
• Limfopenia typu B – typowa jest dla niego zbyt niska liczba limfocytów typu B oraz prawidłowa ilość pozostałych limfocytów. Ten rodzaj choroby jest zwykle spowodowany przyjmowaniem leków osłabiających system odporności.
• Limfopenia typu NK – jest to bardzo rzadkie schorzenie, które polega na zmniejszeniu liczby komórek NK, czyli rodzaju cytotoksycznych limfocytów.

Jeśli zmniejszyła się liczba wszystkich rodzajów limfocytów, nie precyzuje się typu limfopenii.

Objawy i rozpoznanie limfopenii

Limfopenia objawia się zwiększoną częstotliwością zachorowań na grypę, anginę lub przeziębienia grypopodobne, jak również innymi stanami zakaźno-zapalnymi (czyraki, owrzodzenia jamy ustnej). Chorobę może rozpoznać lekarz po zebraniu dokładnego wywiadu na temat zachorowań i wysoce specjalistycznych badań immunologiczno-serologicznych. Jeśli badanie krwi wykaże u dorosłych liczbę limfocytów poniżej 1500 komórek na mikrolitr, a u dzieci poniżej 3000 komórek na mikrolitr – można stwierdzić limfopenię. Jakie są prognozy dla osób z limfopenią? Jeśli choroba jest spowodowana infekcją, po jej wyleczeniu poziom limfocytów zwykle wraca do normy. Jednak u pacjentów z idiopatyczną limfopenią CD4+ dolegliwość może być śmiertelna, zależy to jednak od przebiegu choroby. Niekiedy chorzy mają nietypowo niski, ale stabilny poziom komórek CD4+. Wówczas idiopatyczna limfopenia CD4+ nie stanowi zagrożenia dla życia pacjenta. Jeśli jednak liczba komórek CD4+ jest zbyt niska i stale się zmniejsza, chory umiera.