Chemioterapia

Chemioterapia to jeden ze sposobów leczenia chorób nowotworowych, w którym wykorzystuje się silne leki niszczące komórki nowotworowe. Terapia ta pozwala również na zatrzymanie podziału komórek nowotworowych oraz spowolnienie ich wzrostu. Ponadto powoduje zabicie komórek nowotworowych rozsianych w organizmie, a u osób, u których choroba jest w bardzo zaawansowanym stadium, łagodzi ból. Niestety, chemioterapia może także uszkadzać zdrowe, szybko dzielące się komórki, np. te, które zapewniają wzrost włosom.
Spis treści:
  1. 1. Działanie i drogi podawania chemioterapii
  2. 2. Leczenie nowotworu chemioterapią
  3. 3. Skutki uboczne chemioterapii

1. Działanie i drogi podawania chemioterapii

Chemioterapia polega na podawaniu pacjentowi leków niszczących komórki, które się nieprawidłowo dzielą. W przeciwieństwie do normalnych komórek, rakowe komórki bez przerwy się reprodukują, gdyż nie reagują na sygnały kontrolujące podziały komórkowe. Dzięki chemioterapii powstrzymany zostaje proces podziału, a aktywnie dzielące się komórki giną. Chemioterapia działa na cały organizm, co znaczy, że nie ogranicza się do jednego miejsca, a wszystkich nowotworowych komórek.

Chemioterapia pozwala na:
  • zmniejszenie objętości guza przed operacją lub radioterapią
  • zniszczenie komórek nowotworowych pozostałych w organizmie po zabiegu lub radioterapii, 
  • wsparcie pozostałych sposobów leczenia nowotworu, 
  • zniszczenia nowotworu, gdy ten pojawia się ponownie lub rozprzestrzenia po organizmie. 

Chemioterapia może być podawana za pomocą:

  • zastrzyków – domięśniowo w obrębie ramienia, uda, biodra, brzucha,
  • dotętniczo – leki podawane są bezpośrednio do tętnicy, która odżywia nowotwór,
  • dootrzewnowo – wprost do jamy otrzewnowej,
  • dożylnie,
  • przez skórę – w postaci kremów do wcierania;
  • doustnie – w postaci kapsułek, płynów.

Chemioterapia często podawana jest za pośrednictwem cienkiej igły wbitej w żyłę na ręce lub głowie. Wykorzystuje się tu cewniki, elementy umożliwiające stały dostęp do żyły i pompy.

2. Leczenie nowotworu chemioterapią

W leczeniu choroby nowotworowej chemioterapię najczęściej łączy się z:
Wybierając leki do chemioterapii, lekarz uwzględnia:
  • rodzaj nowotworu pacjenta, 
  • wcześniejsze chemioterapie, 
  • obecność innych problemów zdrowotnych (np. cukrzycy lub choroby serca). 
Chemioterapia może być podawana w:
  • szpitalu, 
  • domu, 
  • gabinecie lekarskim.
Czas trwania chemioterapii zależy od różnych czynników: 
  • typu nowotworu i jego zaawansowania, 
  • rodzaju chemioterapii, 
  • reakcji organizmu na leki. 
Chemioterapia zazwyczaj podawana jest w cyklach, np. można przez tydzień otrzymywać leki, a przez kolejne trzy tygodnie organizm będzie się regenerować i mieć czas na odbudowę zdrowych komórek. Wtedy cykl trwa miesiąc. Nie należy omijać przyjmowania leków. Czasami lekarz może zmienić terminy ich podawania ze względu na negatywne skutki chemioterapii.

3. Skutki uboczne chemioterapii

Samopoczucie pacjenta podczas chemioterapii zależy od indywidualnych cech choroby. Chemioterapii towarzyszy wiele efektów ubocznych, w zależności od stosowanego chemioterapeutyku. Do najczęstszych efektów ubocznych należy: zmęczenie, ból w wyniku uszkodzenia nerwów, suchość ust, utrata wagi, rany w jamie ustnej, wyczerpanie, wymioty, wypadanie włosów, czasem spadek odporności i poziomu białych krwinek. Najlepiej poprosić kogoś bliskiego o zorganizowanie transportu przed i po chemioterapii, odpocząć po niej i zorganizować pomoc w opiece nad dziećmi i przygotowywaniu posiłków. Wiele osób pracuje podczas otrzymywania terapii dopóki jest w stanie to robić. Wszystko zależy od rodzaju choroby i uzgodnień z kierownikiem, czy np. pozwoli na pracę na pół etatu lub wykonywanie części obowiązków w domu. 

W czasie chemioterapii powinno się przyjmować leki uzgodnione z lekarzem. Jeśli pacjent chce przyjąć leki bez recepty, powinien skontaktować się z lekarzem. Tak samo należy postąpić, gdy chce przyjmować dodatkowo witaminy, suplementy diety lub tabletki ziołowe, ponieważ czasem mogą one niwelować działania chemioterapeutyków. Lekarz przeprowadza badania, by stwierdzić czy chemioterapia przynosi pożądane efekty. Nie da się stwierdzić, czy leczenie chemioterapią działa tylko po ubocznych jego skutkach – nie mają one nic wspólnego z efektywnością leczenia.

Bibliografia

  • Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4
  • Frączek M. Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2008, ISBN 978-83-7522-021-6
  • Deptała A. Onkologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3225-3

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Jaka chemioterapia?

Witam, proszę o odpowiedź, jaka to chemioterapia wg schematu CMF/TC. Czy jest skuteczna i czy jest bardzo mocna? Dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam miło.

Chemioterapia a płodność

Mam 17 lat. W wieku 3 lat zdiagnozowano u mnie ostrą białaczkę limfoblastyczną. Zostałam poddana chemioterapii i leczeniu sterydami. Nie miałam przeszczepu szpiku i nie byłam leczona radioterapią. Jakie jest ryzyko, że po tym leczeniu zostałam bezpłodna?...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Chemioterapia a picie soków ~:

biore chemie Cisplafirz 83/6 mg 500mm moge pic soki multiwitamina

pokaż 5 następnych

Artykuły Chemioterapia

Chemioterapia Alternatywa dla chemioterapii

(...) Naukowcy podkreślają, że komórki guzów doświadczają znacznego stresu mitotycznego. Tradycyjna chemioterapia ... , że wyłączenie enzymu aktywującego białko SUMO zaostrza nacisk na komórki rakowe, ale nie na zdrowe...

Chemioterapia Jak wygląda chemioterapia?

(...) ów terapeutycznych. Chemioterapia dożylna Jest to forma chemioterapii dostępna dla wszystkich pacjentów cierpiących na nowotw ... niekorzystnie wpływają na stan psychiczny pacjentów. Bardzo wyniszczają organizm chorego. Chemioterapia doustna To nowa metoda ... . W swojej przychodni powinien wykonywać badanie krwi. Chemioterapia doustna niszczy krew, dlatego najpierw trzeba zanalizować krew, a potem dopiero zażyć tabletkę. Jeśli wynik jest zły, na przyjęcie leku czeka się do czasu, kiedy krew się obuduje.

Chemioterapia w białaczce
Białaczka Chemioterapia w białaczce

Chemioterapia jest współcześnie metodą najszerzej stosowana w leczeniu nowotworów. Także w białaczkach w większości przypadków jest podstawową metodą leczenia. Białaczka to choroba nowotworowa krwi, a konkretnie układu krwiotwórczego....

Łysienie a choroby Łysienie a chemioterapia

Utrata włosów jest powszechnie znanym skutkiem ubocznym chemioterapii. Z punktu widzenia zdrowia organizmu nie jest ona tak bardzo dokuczliwa, jak biegunki, nudności, wymioty, które towarzyszą leczeniu nowotworów.  Jednak bardzo...

Chemioterapia w leczeniu raka piersi
Rak piersi Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Chemioterapia to jeden ze sposobów leczenia nowotworów, w którym wykorzystuje się leki, aby zniszczyć lub spowolnić wzrost komórek nowotworowych. Chemioterapia oznacza zazwyczaj kombinację kilku leków, przez co uzyskuje...

Chemioterapia w leczeniu raka piersi Chemioterapia po raku piersi

Rak piersi pomimo jednej nazwy, może przebiegać inaczej u różnych osób. Wskazania do leczenia uzupełniającego po operacji (tzn. chemioterapii) ustalane są indywidualnie na podstawie badania wyciętego guza nowotworowego, wieku pacjentki,...

Chemioterapia w leczeniu raka piersi Chemioterapia przy raku piersi a ciąża

O raku piersi związanym z ciążą mówimy, gdy choroba rozwinie się u ciężarnej lub do roku po porodzie. Nie jest to częsty rodzaj choroby-stanowi on około 3% przypadków raka piersi. Występuje głównie u kobiet po trzydziestym roku życia,...

Rak prostaty Chemioterapia raka prostaty

Chemioterapia to stosowanie leków przeciwnowotworowych. Leki podawane są doustnie lub dożylnie – działają więc na cały organizm, a nie tylko na chory narząd. Ma to swoje plusy – terapia może oddziaływać także na przerzuty, nawet odległe...

pokaż 10 następnych