Chemioterapia

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Chemioterapia to jeden ze sposobów leczenia chorób nowotworowych, w którym wykorzystuje się silne leki niszczące komórki nowotworowe. Terapia ta pozwala również na zatrzymanie podziału komórek nowotworowych oraz spowolnienie ich wzrostu. Ponadto powoduje zabicie komórek nowotworowych rozsianych w organizmie, a u osób, u których choroba jest w bardzo zaawansowanym stadium, łagodzi ból. Niestety, chemioterapia może także uszkadzać zdrowe, szybko dzielące się komórki, np. te, które zapewniają wzrost włosom.

Działanie chemioterapii i drogi podawania

Leki stosowane w chemioterapii

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome,... »

Chemioterapia pozwala na:

zmniejszenie objętości guza przed operacją lub radioterapią,
zniszczenie komórek nowotworowych pozostałych w organizmie po zabiegu lub radioterapii,
wsparcie pozostałych sposobów leczenia nowotworu,
zniszczenia nowotworu, gdy ten pojawia się ponownie lub rozprzestrzenia po organizmie.

Chemioterapia może być podawana za pomocą:

zastrzyków – domięśniowo w obrębie ramienia, uda, biodra, brzucha,
dotętniczo – leki podawane są bezpośrednio do tętnicy, która odżywia nowotwór,
dootrzewnowo – wprost do jamy otrzewnowej,
dożylnie,
przez skórę – w postaci kremów do wcierania;
doustnie – w postaci kapsułek, płynów.

Chemioterapia często podawana jest za pośrednictwem cienkiej igły wbitej w żyłę na ręce lub głowie. Wykorzystuje się tu cewniki, elementy umożliwiające stały dostęp do żyły i pompy.

Leczenie nowotworu chemioterapią

W leczeniu choroby nowotworowej chemioterapię najczęściej łączy się z:

operacjami chirurgicznymi,
radioterapią,
terapią biologiczną.

Wybierając leki do chemioterapii, lekarz uwzględnia:

rodzaj nowotworu pacjenta,
wcześniejsze chemioterapie,
obecność innych problemów zdrowotnych (np. cukrzycy lub choroby serca).

Chemioterapia może być podawana w:

szpitalu,
domu,
gabinecie lekarskim.

Czas trwania chemioterapii zależy od różnych czynników:

typu nowotworu i jego zaawansowania,
rodzaju chemioterapii,
reakcji organizmu na leki.

Chemioterapia zazwyczaj podawana jest w cyklach, np. można przez tydzień otrzymywać leki, a przez kolejne trzy tygodnie organizm będzie się regenerować i mieć czas na odbudowę zdrowych komórek. Wtedy cykl trwa miesiąc. Nie należy omijać przyjmowania leków. Czasami lekarz może zmienić terminy ich podawania ze względu na negatywne skutki chemioterapii.

Skutki uboczne chemioterapii

Samopoczucie pacjenta podczas chemioterapii zależy od indywidualnych cech choroby. Chemioterapii towarzyszy wiele efektów ubocznych, w zależności od stosowanego chemioterapeutyku. Do najczęstszych efektów ubocznych należy: zmęczenie, wyczerpanie, wymioty, wypadanie włosów, czasem spadek odporności i poziomu białych krwinek. Najlepiej poprosić kogoś bliskiego o zorganizowanie transportu przed i po chemioterapii, odpocząć po niej i zorganizować pomoc w opiece nad dziećmi i przygotowywaniu posiłków. Wiele osób pracuje podczas otrzymywania terapii dopóki jest w stanie to robić. Wszystko zależy od rodzaju choroby i uzgodnień z kierownikiem, czy np. pozwoli na pracę na pół etatu lub wykonywanie części obowiązków w domu.

W czasie chemioterapii powinno się przyjmować leki uzgodnione z lekarzem. Jeśli pacjent chce przyjąć leki bez recepty, powinien skontaktować się z lekarzem. Tak samo należy postąpić, gdy chce przyjmować dodatkowo witaminy, suplementy diety lub tabletki ziołowe, ponieważ czasem mogą one niwelować działania chemioterapeutyków. Lekarz przeprowadza badania, by stwierdzić czy chemioterapia przynosi pożądane efekty. Nie da się stwierdzić, czy leczenie chemioterapią działa tylko po ubocznych jego skutkach – nie mają one nic wspólnego z efektywnością leczenia.

Monika Miedzwiecka

Przypisy

Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4

Frączek M. Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2008, ISBN 978-83-7522-021-6

Deptała A. Onkologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3225-3

Linki zewnętrzne

Chemioterapia dużymi dawkami cytostatyków (HDT) wspomagana komórkami macierzystymi z krwi obwodowej (PBSCT) i czynnikami wzrostu (GF) w guzach litych

Artykuły Chemioterapia

Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Chemioterapia to jeden ze sposobów leczenia nowotworów, w którym wykorzystuje się leki, aby zniszczyć lub spowolnić wzrost komórek nowotworowych. Chemioterapia oznacza zazwyczaj kombinację kilku ...

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome, Cytoxan, Oncovin, Blenoxane, Adriamycin, VePesid.

Chemioterapia dotętnicza wątroby i chemoembolizacja

Dotętnicza chemioterapia wątroby i chemoembolizacja dotętnicza wątroby to podobne zabiegi, które wykorzystywane są w leczeniu nowotworów wątroby. W obu przypadkach chemioterapeutyki podawane są do ...

Rak jelita grubego to częsty nowotwór przewodu pokarmowego. Wczesne jego wykrycie i prawidłowe leczenie pozwala na całkowite wyleczenie jelita grubego.

Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej wykrywanych chorób układu pokarmowego.

Chłoniaki

Chłoniaki to nowotwory tkanki limfatycznej. Wyróżnia się tu ziarnicę złośliwą ( chłoniak Hodgkina ) i chłoniaki nieziarnicze. W trakcie choroby dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych. Komórki ...

Onkologia

Onkologia (gr. onkos – guz) jest gałęzią medycyny, która zajmuje się nowotworami, ich rozpoznawaniem i leczeniem. Badania onkologiczne mają na celu ustalenie przyczyn występowania i mechanizmów ...

Czynniki rakotwórcze są podstawą do oceny raka piersi. Określane one są także mianem czynników prognostycznych. Każdy z nich jest inny, dlatego można je podzielić pod względem istotności dla grupy.<br />
<br />
Najważniejszym z nich jest stopień zaawansowania choroby. Stosuje się tutaj klasyfikację TNT, gdzie T  - oznacza cechy guza pierwotnego, N – zajęcie regionalnych węzłów chłonnych, a M – obecność przerzutów odległych. Raki ocenia się także pod względem stopnia zaawansowania. Można je więc podzielić na: wczesne (prawdopodobieństwo wyleczenia wynosi 90%) bardziej zaawansowane (70%), miejscowo zaawansowane (40%) i rozsiane (10%).<br />
<br />
Innymi czynnikami rokowniczymi są: wiek, nadekspresja receptora HER2, stopień złośliwości histologicznej raka, obecność receptorów dla hormonów steroidowych oraz typ histologiczny raka.<br />
<br />
Zagadnienia związanie z rakiem pogłębia wypowiedź Dr hab. Tadeusza Pieńkowskiego, kierownika Kliniki Nowotworów Piersi w Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.<br />

Terapia protonowa wątroby

Terapia protonowa to jedna z form radioterapii , która może być wykorzystywana w leczeniu różnych litych guzów, włączając w to nowotwory wątroby . W tym zabiegu radiologicznym wykorzystywana jest ...

Rak tchawicy

Rak tchawicy jest jedną z chorób tchawicy. Jest to stosunkowo rzadka choroba, która dotyka 0,1% chorych na raka. Niemniej jednak jej pojawienie się wpływa bardzo istotnie na funkcjonowanie ...

Wyniszczenie organizmu

Kacheksja to zespół wyniszczenia organizmu. Występuje przy wielu schorzeniach, przede wszystkim w chorobach nowotworowych układu pokarmowego (zwłaszcza trzustki i żołądka). Przyczynia się do ...

Witamina B12

Witamina B12 występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niedobór witaminy B12 najczęściej występuje u wegetarian oraz kobiet stosujących leki antykoncepcyjne.

Szczepionka na raka płuc!

Hawańscy naukowcy wynaleźli po 25 latach prac szczepionkę, która pozwala znacznie przedłużyć życie pacjentom w ostatnich stadiach nowotworów płuc.

Nowotwory skóry

Nowotwory skóry są stosunkowo powszechne. Najczęściej diagnozowany rak skóry to rak podstawnokomórkowy. Dość częsty jest rak płaskonabłonkowy. Rzadszy, ale bardziej niebezpieczny, jest czerniak.

Mimo że istnieje wiele metod wspomagających leczenie nowotworów, to operacja chirurgiczna jest nadal najważniejszą metodą postępowania w takim przypadku. Ma ona przy tym różne zastosowania: diagnostyczne, lecznicze, rekonstrukcyjne czy paliatywne.<br />
<br />
W chirurgii onkologicznej wyznaje się zasadę doszczętności, która polega na tym, że guz usuwa się do granicy zdrowych tkanek, eliminując komórki nowotworowe, jednocześnie poszerzając zabieg o odpowiedni margines zdrowych tkanek. Ma to na celu zapobiegnięcie sytuacji, w której dojdzie do wznowy miejscowej, czyli odrastania guza.<br />
<br />
Dzięki węzłowi wartowniczemu możliwa jest ocena stopnia zaawansowania regionalnego nowotworu. Przez analizę histopatologiczną można doprecyzować rozległość procesu chorobowego i zakwalifikować osobę do przeprowadzenia zabiegu.<br />
<br />
Temat raka rozwija dr hab. Tadeusz Pieńkowski, Kierownik Kliniki Nowotworów Piersi w Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Radioterapia wykorzystuje promieniowanie do niszczenia komórek nowotworowych i zahamowania ich wzrostu oraz podziału, przy jak najmniejszym uszkodzeniu zdrowych komórek. Przy raku piersi ...

Mastektomia

Mastektomia, czyli amputacja piersi, to operacja usunięcia całej piersi, zwykle także brodawki i otoczki. Mastektomię zwykle wykonuje się w ramach leczenia raka piersi. Wskazaniami do amputacji ...

Chcesz mieć piękne i gęste rzęsy?

Jeżeli zależy nam na tym, aby nasze rzęsy atrakcyjnie wyglądały, musimy o nie w odpowiedni sposób dbać. Rzęsy są bardzo delikatne. Czego unikać, a co jest wskazane w ich codziennej pielęgnacji?

Bakterie chorobotwórcze

Bakterie chorobotwórcze wywołują u człowieka szereg chorób skóry, cewki moczowej, pochwy i innych. Bakterie probiotyczne są nam niezbędne. W walce z tymi pierwszymi stosowane są antybiotyki.

Ziarniak grzybiasty

Termin ziarniak grzybiasty został wprowadzony w 1806 roku przez francuskiego dermatologa Aliberta. Opisał on poważne zaburzenia, w których duże guzy, przypominające grzyby martwicze, atakują skórę ...

Rak jądra

Rak jąder zdarza się dość rzadko. Mimo iż stanowi tylko 1% spośród wszystkich nowotworów u mężczyzn, jest najczęściej występującym nowotworem u mężczyzn pomiędzy 20 a 34 rokiem życia. Prawie 75% ...

Guz o rozmiarach 7,4 x 5,5 cm. Według krajowego rejestru nowotworów zgony z powodu raka jądra stanowią 14,9% przypadków.

Przyczyny niepłodności u mężczyzn

O niepłodności mówimy, jeśli kobieta nie zachodzi w ciążę po roku regularnego współżycia z częstością ok. 3-4 stosunków tygodniowo, bez stosowania żadnych metod antykoncepcji. Przyczyny ...

Męska niepłodność oznacza zaburzenia spermatogenezy, czyli procesu produkowania i dojrzewania gamet męskich (plemników).

Nowotwór kości

Nowotwór kości powstaje w wyniku niekontrolowanego podziału komórek, które tworzą guz. Z czasem nieprawidłowa tkanka może zastąpić zdrową tkankę kostną, w wyniku czego dochodzi do złamań. ...

Wykrycie guza umożliwiają przede wszystkim biopsja i badania histopatologiczne. Najczulszym z badań jest badanie za pomocą rezonansu magnetycznego, które pozwala precyzyjnie zobrazować granice guza.

Antygen nowotworowy CA 19-9

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka trzustki , ale jego znacznie podwyższony poziom ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin