Chordotomia

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Istnieje wiele metod zwalczania bólu, metody inwazyjne stosowane są wówczas, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów oraz gdy stosowane środki farmakologiczne wywołują działania niepożądane. Zabiegi inwazyjne mogą towarzyszyć każdemu stopniu drabiny analgetycznej. Mogą być stosowane w skojarzeniu z lekami przeciwzapalnymi oraz ze słabymi i silnymi opioidami.

Na jakich zasadach opiera się schemat leczenia bólu?

Ból jest złożonym zjawiskiem. W terapii bólu należy leczyć zarówno jego objawy somatyczne, jak i psychiczne, ponieważ współdziałanie w leczeniu bólu daje lepsze efekty lecznicze. Metody leczenia bólu opierają się na jego pochodzeniu oraz rodzaju. Wyróżniamy ból receptorowy, powstający w wyniku pobudzania receptorów bólowych, ból neuropatyczny, powstający w wyniku uszkodzeniu dróg przewodzących impulsy nerwowe oraz ból wegetatywny, wywodzący się z układu współczulnego. Dobór odpowiedniego leczenia uzależniony jest od nasilenia bólu i jego charakteru, stosowane powinno być  w oparciu o wytyczne WHO, drabinę analgetyczną oraz według indywidualnego zapotrzebowania.

Czym jest chordotomia?

Zabiegi inwazyjnego zwalczania bólu wykonuje się w obrębie zarówno ośrodkowego, jak i obwodowego układu nerwowego. Chordotomia to zabieg chirurgiczny neurodestrukcyjny w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Jej istotą jest przecięcie nerwów rdzenia kręgowego. Nacięcie wybranych nerwów przewodzących ból skutecznie blokuje jego odczuwanie, jak również całkowicie znosi percepcję temperatury. Procedura ta zazwyczaj wykonywana jest u chorych na raka, borykających się z bardzo silnym bólem. Szacuje się, że 25% wszystkich chorych na raka umiera doświadczając bardzo silnego bólu. Sprawne zarządzanie nim jest jednym z podstawowych zadań zespołu opiekującego się pacjentem, zwiększającym zdolność pacjenta do radzenia sobie z chorobą nowotworową. Dodatkowo stosowane są również środki farmakologiczne, które wciąż jeszcze są podstawową formą zwalczania bólu. 

Niefarmakologiczna technika redukcji bólu

Najlepsze niefarmakologiczne procedury uśmierzające ból to, m.in. chordotomia, przeprowadzana w znieczuleniu zewnątrzoponowym. Od momentu jej wprowadzenia, na początku XX wieku, chordotomia jest jedną z najbardziej popularnych i skutecznych procedur w celu łagodzenia bólu spowodowanego chorobą nowotworową. Procedura ta polega na niszczeniu włókien rdzenia kręgowego, co eliminuje ból. Chociaż niegdyś chordotomię regularnie przeprowadzano w procedurze otwartej, zespół lekarzy opracował jej przezskórną technikę. Takie podejście zwiększa możliwość przeprowadzenia zabiegu u pacjentów, którzy nie są w stanie wytrzymać procedury otwartej, ze względu na swój ciężki stan kliniczny. Fluoroskopia jest klasyczną metodą wizualizacji techniki podskórnej. W przeciwieństwie do fluoroskopii jednak, tomografia komputerowa (CT) może być użyta do bezpośredniej wizualizacji górnego odcinka szyjnego rdzenia kręgowego, umożliwiając bardziej selektywną chordotomię obarczoną mniejszą ilością powikłań.