Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Łysienie androgenowe

Łysienie androgenowe to najczęstsza przyczyna utraty włosów u człowieka - zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Ten typ łysienia jest znany również jako łysienie typu męskiego. U panów, objawem łysienia androgenowego jest stopniowa utrata włosów, zaczynająca się od skroni. Na czubku głowy włosy stają się cieńsze, a z czasem może pozostać jedynie pas włosów po bokach i z tyłu głowy. Rzadko dochodzi do całkowitego wyłysienia. Natomiast u kobiet włosy stają się cieńsze równomiernie, na całej głowie, a linia włosów nie cofa się. Ten typ łysienia jest określany mianem łysienia typu kobiecego, ale pojawia się także u mężczyzn.

1. Przyczyny łysienia androgenowego

Łysienie jest to przejściowe lub trwałe wypadanie włosów na ograniczonej powierzchni lub obejmującej cała owłosioną skórę głowy. Najczęstszą przyczyną wypadania włosów jest łysienie androgenowe. Stanowi ono ok. 95% wszystkich przypadków. Na wystąpienie tej dolegliwości wpływ mają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Łysienie androgenowe nie jest jednak do końca zbadane i wiele czynników jest jeszcze nieodkrytych.

W katagenie zmniejszają się procesy metaboliczne we włosie, który ulega skróceniu i traci łączność z brodawką. Faza katagenu trwa kilka tygodni. Następnie włos wchodzi w fazę telogenu, podczas której następuje dalsze ścieczenie włosa zakończone jego wypadnięciem. Trwa ona kilka miesięcy. Fazy te u człowieka przebiegają niesynchronicznie. U zdrowej osoby 85% włosów jest w fazie anagenowej, ok. 15% w fazie telogenowej i 1% w fazie katagenowej. U osoby z łysieniem androgenowym dochodzi do wydłużenia fazy telogenowej, co w trichogramie przejawia się, jako zwiększenie odsetku włosów telogenowych do ok. 30%, oraz skróceniu fazy anagenowej (zmniejszeniu ulega odsetek włosów anagenowych).

Badania wykazały, że dużą rolę w utracie włosów odgrywają hormony zwane androgenami. Są one istotne w rozwoju płciowym mężczyzn przed urodzeniem i podczas dojrzewania. Androgeny spełniają także ważne funkcje u kobiet i mężczyzn, na przykład regulują popęd płciowy oraz wzrost włosów. U panów łysienie ma związek także z genetyczną wrażliwością mieszków włosowych na DHT, która powoduje osłabienie włosów i skraca ich długość życia.

Mimo iż czynniki genetyczne wydają się mieć największy wpływ na stan włosów i ich ewentualne wypadanie, nie należy zapominać o znaczeniu trybu życia. Trudne warunki życia i stres przyczyniają się do zwiększenia liczby osób zmagających się z łysieniem, czego przykładem jest Japonia po drugiej wojnie światowej. Badania wykazały, że w okresie powojennym liczba przypadków łysienia męskiego wyraźnie wzrosła. Według ostatnich doniesień, na większe ryzyko wypadania włosów mogą być także narażone osoby, które w czasie ćwiczeń podnoszą duże ciężary. Ma to związek ze znacznym zwiększeniem poziomu testosteronu.

1.1. Przyczyny łysienia androgenowego u kobiet

Wygląd zewnętrzny, szczególnie dla kobiety, jest niezwykle ważny, a włosy stanowią jeden z jego najważniejszych elementów. Jakiekolwiek zmiany w ilości oraz jakości włosów mogą stanowić poważny problem natury psychologicznej i być przyczyną wielu problemów personalnych. Łysienie to schorzenie, które dotyczy nie tylko mężczyzn, ale także kobiet. Szacuje się, że schorzenie to dotyczy 20-60% kobiet w wieku przed 60 rokiem życia.

Wśród przyczyn powstania łysienia androgenowego u kobiet podobnie jak u mężczyzn na pierwsze miejsce wysuwają się czynniki genetyczne. Wśród genów, których mutacje mogą spowodować powstawanie łysienia androgenowego znajdują się geny odpowiadające za wytwarzanie androgenów, ich przekształcenie do dihydroepitestosteronu oraz geny kodujące receptory dla androgenów. Mutacje w genach receptorów mogą spowodować powstanie dużej wrażliwości na hormon, co skutkuje tym, że przy fizjologicznym stężeniu hormonu występuje o wiele większy efekt jego działania niż u osoby nieposiadającej tej mutacji.

Drugą możliwą przyczyną łysienia androgenowego jest hiperandrogenizm. Może on być związany, np. z zespołem policystycznych jajników, ale także z przyjmowaniem albo syntetycznych preparatów progesteronowych zawartych w preparatach antykoncepcyjnych. Hiperandrogenizm powoduje miniaturyzację mieszka włosowego, co prowadzi do powstawania włosów coraz krótszych, cieńszych oraz jaśniejszych. Drugi mechanizm działania podwyższonego poziomu androgenów polega na skróceniu czasu trwania fazy anagenu, czyli wzrostu włosa, oraz na wydłużeniu okresu, w którym mieszek włosowy wytwarza nowy włos po utracie włosa telogenowego. Przypuszcza się, że pewną rolę mogą także odgrywać czynniki zawodowe, detergenty w szamponach, lakiery do włosów.

2. Objawy łysienia androgenowego

Pierwsze objawy łysienia androgenowego pojawiają się u mężczyzn między 20. a 30. rokiem życia, u kobiet nieco później powyżej 30. roku życia. Łysienie rozpoczyna się powiększeniem kątów czołowo-skroniowych, a następnie dochodzi do przerzedzania włosów na szczycie głowy. Ten typ łysienia nazywany jest typem męskim. U kobiet możliwy jest rozwój łysienia typu męskiego, ale także możliwy jest rozwój łysienia typu kobiecego.

Do pierwszych objawów łysienia androgenowego u kobiet należy poszerzenie się przedziałka widocznego podczas czesania. Objawy typowe dla łysienia androgenowego u mężczyzn, czyli pogłębienie się kątów czołowo-skroniowych następuje u około 30% kobiet, głównie w wieku pomenopauzalnym. Łysienie androgenowe u kobiet polega na rozlanym przerzedzeniu się włosów na szczycie głowy z zachowaniem 2-3 centymetrowego rąbka owłosienia w okolicy czołowej. Bardzo rzadko dochodzi w typie kobiecym do całkowitej utraty włosów w okolicy szczytu głowy.

3. Rozpoznanie łysienia androgenowego

Diagnoza łysienia u mężczyzn jest stosunkowo prosta i nie wymaga przeprowadzania dodatkowych badań. Rozpoznanie następuje na podstawie badania klinicznego. Pierwszym etapem w postawieniu diagnozy łysienia androgenowego, jest dokładna i wnikliwa rozmowa z pacjentem o przebiegu procesu wypadania włosów, czasie trwania, stosowanym do tej pory leczeniu, o podobnych przypadkach w rodzinie. Drugim krokiem jest badanie lekarskie, w którym należy ocenić zaawansowanie procesu utraty włosów oraz obecność zmian często towarzyszących łysieniu androgenowemu, takich jak:

Zmiany te podobnie jak łysienie spowodowane są wysokim stężeniem androgenów we krwi.

Natomiast u kobiet zwykle konieczne jest wykonanie testów. Na początku należy ustalić przyczynę osłabienia i utraty włosów.

Rozpoznanie łysienia androgenowego u kobiety, oprócz zebrania przez lekarza dokładnego wywiadu i badania przedmiotowego, wymaga przeprowadzenia badań włosów dodatkowych. Ważnym ich elementem jest trichogram, czyli badanie włosów oceniające wygląd korzeni włosowych i określające ilość włosów w poszczególnych fazach cyklu włosowego, oraz ze względu na przyczynę powstawania łysienia androgenowego - badania hormonalne. Pacjentce zleca się wykonanie badań poziomów wolnego i całkowitego testosteronu, dihydroepitestosteronu, estrogenów, poziomu TSH, hormonów tarczycy oraz ferrytyny - białka uczestniczącego w przechowywaniu żelaza w organizmie. W większości przypadków do rozpoznania łysienia androgenowego u kobiet dochodzi po otrzymaniu wyników trichoskopii, jednak do uzyskania całkowitej pewności odnośnie do diagnozy niezbędna może się okazać biopsja. Jednocześnie na podstawie tych badań będzie możliwe wykluczenie innych przyczyn utraty włosów.

4. Leczenie łysienia androgenowego

Leczenie łysienia androgenowego nie zawsze jest konieczne. Wiele osób, zwłaszcza mężczyzn, akceptuje zmiany w wyglądzie włosów i nie podejmuje żadnych kroków, by zmienić zaistniałą sytuację. Dla pozostałych osób dotkniętych łysieniem androgenowym dostępne są różne metody leczenia, które pozwalają zatrzymać lub przynajmniej ograniczyć utratę włosów. We wczesnym stadium łysienia możliwy jest wzrost włosów w miejscach, w których nastąpiła ich utrata.

Pewnym przełomem było przypadkowe stwierdzenie pobudzenie porostu włosów u chorych na nadciśnienie tętnicze leczone preparatem o nazwie minoksidil. Lek ten najprawdopodobniej w mechanizmie rozszerzenia naczyń krwionośnych skóry i miejscowej poprawy krążenia hamuje postęp łysienia i powoduje częściowy odrost włosów. Stosuje się go miejscowo na owłosioną skórę głowy. Efekt leczenia łysienia androgenowego pojawia się po kilku miesiącach i utrzymuje się jedynie podczas stosowania preparatu. Po odstawieniu włosy ponownie wypadają, a proces łysienia na nowo zacznie postępować.

U kobiet, u których stwierdzono podwyższone poziomy androgenów stosuje się leki wpływające na poziom i aktywność androgenów. Do najczęściej stosowanych należą octan cyproteronu i estrogeny. Są one składnikami różnych tabletek antykoncepcyjnych. Octan cyproteronu blokuje wiązanie się androgenów ze swoim receptorem, przez co nie mogą one wywołać swojego efektu. Estrogeny zwiększają poziom białka SHBG, które wiąże androgeny. Hormony związane z białkiem stają się nieaktywne, co skutkuje obniżeniem ich działania na organizm. Stosowany u mężczyzn finasteryd nie jest wskazany dla kobiet, gdyż wywiera on niekorzystne działanie na rozwój męskich narządów płciowych u płodu.

Jeżeli jednak doszło do zniszczenia mieszków włosowych, nieinwazyjne sposoby leczenia łysienia nie są skuteczne. Aby zakryć bezwłose miejsca, konieczny może okazać się przeszczep włosów.

Leczenie łysienia typu męskiego jest konieczne z powodów psychologicznych. Niewiele osób starszych czuje się atraktakcyjnymi, a wypadanie włosów może dodatkow przyczynić się obniżenia samooceny.

Bibliografia

  • Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
  • Kozłowska U., Kozłowska A. Patofizjologia wzrostu i utraty włosów, Przegl Dermatol, 2001, 1, 19-25
  • Czarnecki M, Kaszuba A, Kozłowska M i wsp. Współczesne metody diagnostyki chorób włosów, Nowa Klin, 1999, 6, 1173-7
  • Rudnicka L., Olszewska M., Rakowska A., Kowalska-Olędzka E., Słowińska M. Trichoscopy: a new method for diagnosing hair loss, J Drugs Dermatol 2008, 7, 651-654
Redakcja abcZdrowie,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Łysienie androgenowe - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Łysienie androgenowe
Łysienie androgenowe

Przyczyny łysienia androgenowego u mężczyzn

(...) już łysych gruczoły łojowe mogą nadal pracować, powodując przetłuszczanie się skóry głowy. Jak leczyć łysienie androgenowe? Łysienie androgenowe nie jest łatwe w leczeniu. Trzeba nastawić się na długą terapię i systematyczność. Bardzo...

Łysienie androgenowe

Łysienie androgenowe u mężczyzn

Łysienie androgenowe stanowi około 95% przypadków łysienia u mężczyzn. Wywołane jest zmianami hormonalnymi w organizmie człowieka. Dotyczy ono 25% mężczyzn w wieku 25 lat, 40% w wieku około 40 lat i ponad 50% mężczyzn po pięćdziesiątce. Łysienie stanowi nie tylko duży problem natury estetycznej, ale jest również poważnym problemem psychologicznym. Traktowane jest jako oznaka starzenia się i przyczyna zmniejszenia atrakcyjności. Łysienie utrudnia kontakty interpersonalne i obniża samoocenę.

Łysienie androgenowe

Objawy łysienia androgenowego

(...) Spis treści Łysienie androgenowe Utrata włosów następuje stopniowo, bez wyraźnego odgraniczenia obszaru łysiejącego ... lub bardziej dokładnie, jak potencjalnie rozwijać się może łysienie androgenowe u danego pacjenta. Objawy łysienia androgenowego ... órej rozpoczyna się łysienie androgenowe, nie jest skazana na całkowite wyłysienie. Łysienie typu męskiego zaczyna się w kątach czołowo ... androgenowego u kobiet Łysienie androgenowe u kobiet może przebiegać według typu męskiego lub według występującego tylko u kobiet...

Łysienie androgenowe

Objawy i diagnostyka łysienia androgenowego

(...) ów interpersonalnych, trudności w znalezieniu atrakcyjnej posady. Jednym z rodzajów łysienia jest łysienie androgenowe  spowodowane ... skórę głowy.  Najczęstszą przyczyną wypadania włosów jest łysienie androgenowe. Stanowi ono ok. 95 ... ów (np. grzybica), choroby skóry owłosionej (np. liszaj płaski). Łysienie androgenowe - przyczyny Łysienie androgenowe ... może być poszerzenie się przedziałka. Należy zaznaczyć, że łysienie androgenowe u kobiet zazwyczaj nie prowadzi do...

Łysienie androgenowe

Przyczyny łysienia androgenowego

(...) na łysienie androgenowe jest tym większe im więcej krewnych pierwszego i drugiego stopnia jest łysych. Dodatkowo, jeśli schorzenie ... ten proces, co powoduje, że w ciągu kilku cykli włosowych liczba włosów spada. Łysienie androgenowe u...

Łysienie androgenowe

Leczenie łysienia androgenowego

Choć leczenie łysienia androgenowego typu męskiego nie zawsze jest skuteczne, ma ono duże znaczenie psychiczne. Jest to proces długotrwały i wymaga, zarówno od pacjenta jak i lekarza, dużo cierpliwości i systematyczności. Wczesne rozpoczęcie...

Dermatologia

Łysienie

Łysienie, czyli wypadanie włosów, jest coraz częściej obserwowaną dolegliwością, z którą borykają się zarówno dorośli, jak i dzieci, mężczyźni i kobiety. Jest to stan o charakterze okresowym, długoterminowym bądź trwałym, mogącym...

Łysienie

Łysienie plackowate

Łysienie plackowate występuje zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Dolegliwość może pojawić się w dowolnym wieku, ale u większości osób pierwsze objawy występują w okresie dzieciństwa lub dojrzewania. Aż 60% przypadków łysienia plackowatego...

Łysienie a choroby

Łysienie a chemioterapia

Utrata włosów jest powszechnie znanym skutkiem ubocznym chemioterapii. Z punktu widzenia zdrowia organizmu nie jest ona tak bardzo dokuczliwa, jak biegunki, nudności, wymiot

Przyczyny łysienia

Czy łysienie jest odwracalne?

Łysienie staje się coraz większym problemem. Wypadanie włosów jest bardzo uciążliwe dla osoby borykającej się z nim, jak i dla lekarzy i trychologów. Z reguły na prob

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500