Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek. Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy od wielu czynników, dlatego też diagnoza choroby powinna być postawiona po oznaczeniu również innych wskaźników, np. stężenie kreatyniny czy amoniaku. Wysoki poziom mocznika może wskazywać na dietę wysokobiałkową lub na zbyt duży rozpad białek. Niski poziom mocznika zaś wynika z uszkodzenia wątroby lub świadczy o tym, że w organizmie występuje niedobór białek.

1. W jakim celu oznaczany jest poziom mocznika we krwi?

Mocznik jest jednym ze związków we krwi umożliwiających ocenę pracy nerek, ponieważ wydalany jest głównie przez nerki. Przesączanie kłębuszkowe jest trudne do oceny poprzez zmierzenie stężenia mocznika we krwi, ponieważ poziom mocznika zależy od wielu czynników. Do oceny funkcji nerek znalazł jednak zastosowanie współczynnik związany z ilością mocznika i kreatyniny. Dokładniej jest to stosunek stężenia mocznika do kreatyniny w surowicy krwi. Prawidłowa wartość tego współczynnika to 12 -20. Oznaczając poziom mocznika oraz wyliczając ten parametr można określić, czy występują stany kataboliczne, odwodnienie, czy stosowana jest dieta wysokobiałkowa. Procesy kataboliczne w organizmie mogą być związane z chorobami wyniszczającymi, powstawać w wyniku leczenia cytostatykami lub po stosowaniu promieniowania.

Stężenie mocznika we krwi oznaczane jest także w przypadku, gdy pojawiają się u pacjenta takie dolegliwości, jak zaburzenia świadomości, senność, zmęczenie, wymioty, zaburzenia krzepliwości krwi oraz silny świąd skóry. Takie objawy bowiem mogą wskazywać na występowanie mocznicy. Dlatego też czasami mocznik nazywa się wskaźnikiem mocznicowym. Stosowany jest do oceny stopnia zatrucia mocznicowego, ale również jako czynnik pozwalający ocenić skuteczność stosowanej dializoterapii.

2. Od czego zależy stężenie mocznika we krwi?

Normy stężenia mocznika we krwi to 2,5 - 6,4 mmol/l lub 15 - 39 mg/dl. Mocznik w postaci azotu mocznika posiada inne normy. Wartość referencyjna dla azotu mocznika to 7 - 18 mg/dl. Mocznik to jeden z końcowych, głównych produktów przemiany białkowej. Wraz z wiekiem zwiększa się jego poziom we krwi.

Ilość mocznika to suma produkcji (zachodzącej wyłącznie w wątrobie) i nerkowego wydalania. U osób starszych stężenie mocznika we krwi jest większe. Azot mocznika jest oznaczony jako BUN.

Wysoki mocznik we krwi to oznaka upośledzonej czynności wydalania nerek. O podwyższonym stężeniu mocznika decyduje dieta bogata w białko, zbytni katabolizm białek w ustroju (zachodzący pod wpływem gorączki, posocznicy), krwawienie do przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność pozanerkowa (zwężenie moczowodów).

Niskie stężenie mocznika we krwi może być spowodowane współistnieniem takich schorzeń, jak poliuria (wzmożone wydzielanie moczu ponad 2000 ml/dobę) czy niedobór białek. Obniżony poziom mocznika wynika także z uszkodzenia wątroby. W takim wypadku nie będzie syntetyzowany mocznik, a wzrośnie stężenie amoniaku.

Normy badań są podawane w celach orientacyjnych, a nie konsultacyjnych. Laboratoria indywidualnie ustalają granice norm i dlatego parametry mogą nieznacznie się różnić. Przy oznaczaniu mocznika należy oznaczyć także kreatyninę, amoniak oraz wykonać USG nerek. Sumując te wszystkie wyniki można dopiero ustalić przyczynę nieprawidłowych wyników.

Bibliografia

  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Marta Bednarska,
Komentarze (2)
~stefan
~stefan

Witam. Mam mocznik na poziomie 104.3 mg/dl oraz podwyższona kreatyninę 2.76 g/dl. Czego objawem mogą być takie wyniki? Jak należy postępować by uniknąć negatywnych wyników?

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Mocznik we krwi - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Mocznik we krwi
Badania

Osmolalność krwi

Badanie na osmolalność krwi ma na celu zidentyfikowanie stopnia zagęszczenia krwi. Badanie to pozwala ocenić poziom nawodnienia organizmu, kiedy u badanego występują objawy hiponatremii (niedoboru sodu we krwi), utraty wody lub zatrucia etanolem, metanolem...

Krew i naczynia krwionośne

Niedocukrzenie krwi

Niedocukrzenie krwi, zwane inaczej hipoglikemią, może objawiać się nieznaczną sennością, ogólnym osłabieniem, silnymi potami. Niedocukrzenie pojawia się wówczas, gdy mamy do czynienia z niskim poziomem cukru we krwi. W przypadku chorych...

Zabiegi

Transfuzja krwi

Transfuzja krwi to przetoczenie pewnej ilości krwi lub składników krwi. Zabieg wykonuje się zwykle w momencie zagrożenia życia - by uzupełnić składniki krwi - gdy doszło do silnego krwawienia, w czasie operacji, w głębokiej anemii. Spis treści Z...

Badania

Grupa krwi

Badanie grupy krwi polega na ocenie zachowania się badanych krwinek czerwonych w obecności surowicy wzorcowej, zawierającej określone przeciwciała albo na zachowaniu się badanej surowicy w obecności krwinek wzorcowych, zawierających znane antygeny. Podczas...

Normy laboratoryjne

Cynk we krwi

Cynk pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Jego źródłem w diecie są ryby, mięso, jajka, warzywa, ziarna i mleko. Niedobór cynku we krwi może być niebezpieczny dla zdrowia, dlatego też, w razie pojawienia się objawów niedoboru...

Normy laboratoryjne

Amylaza we krwi

Amylaza jest enzymem hydrolitycznym wytwarzanym główne przez trzustkę. Trafia do soku trzustkowego, a z nim do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w trawieniu wielocukrów, przede wszystkim skrobi, glikogenu, amylopektyn, do...

Normy laboratoryjne

Żelazo we krwi

Żelazo we krwi jest ważnym parametrem w diagnozie różnych chorób. Pomiar stężenia tego mikroelementu pozwala na zdiagnozowanie choroby, jaką jest wrodzona hemochromatoza. Badanie stężenia żelaza wykonywane jest także przy podejrzeniu sytuacji,...

Normy laboratoryjne

Sód we krwi

Prawidłowe stężenie sodu mieści się w granicach 135 - 145 mmol/l. Sód jest elektrolitem płynu pozakomórkowego. Jego nadmiar we krwi jest wywołany odwodnieniem, nadmierną utratą wody przez skórę, zbyt dużą utratą wody przez nerki,...

Normy laboratoryjne

Potas we krwi

Potas we krwi ma duże znaczenie w organizmie, gdyż jest elektrolitem śródkomórkowym. Potas odpowiedzialny jest za prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowego oraz nerwowego, wpływa na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Reguluje gospodarkę...

Normy laboratoryjne

Posiewy z krwi

Posiewy z krwi wykonuje się, aby zdiagnozować obecne we krwi bakterie i drożdżaki. Próbki do badania pobierane są najczęściej z kilku miejsc, aby zwiększyć prawdopodobieństwo wykrycia drobnoustrojów. Posiew z krwi przeprowadza się głównie,...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500