Osobowość wieloraka
Osobowość wieloraka to jedno z najbardziej tajemniczych zaburzeń konwersyjnych. Osobowość wieloraka doczekała się wielu pojęć-substytutów, np. dysocjacyjne zaburzenie osobowości (ang. Dissociative Identity Disorder, DID), osobowość mnoga (ang. Multiple Personality), osobowość naprzemienna, rozdwojenie osobowości albo rozdwojenie jaźni. Zaburzenie manifestuje się obecnością przynajmniej dwóch osobowości w jednym ciele. Zwykle poszczególne osobowości nie zdają sobie sprawy z istnienia pozostałych. Wbrew obiegowym opiniom osobowość wieloraka nie jest zaburzeniem osobowości. Osobowość mnogą zalicza się do szerokiej grupy zaburzeń lękowych, a dokładniej zaburzeń dysocjacyjnych.
Zagadka osobowości mnogiej
Osobowość wieloraka to niezwykle rzadko diagnozowane zaburzenie. Do tej pory rozpoznano około 200 przypadków zachorowania na dysocjacyjne zaburzenie osobowości. Współcześni psychologowie i psychiatrzy nie zdołali jak dotąd zrozumieć ani zbadać dokładnie zagadki osobowości wielorakiej. Pierwsze wzmianki dotyczące osobowości naprzemiennej wiążą się z osobą Billy’ego Milligana, którego w latach 70. XX wieku oskarżono o napad z bronią w ręku i gwałt. W czasie procesu sądowego okazało się, że oskarżony cierpi na poważne zaburzenia psychiczne, a jego psychiatra udowodnił, że w Billym istnieją aż 24 różne osobowości. Skąd bierze się rozdwojenie jaźni?
Przyczyn osobowości wielorakiej dopatruje się w głębokim urazie przeżytym w czasie wczesnego dzieciństwa. Trauma powoduje dezintegrację ego. Osoba nie potrafi uwewnętrzniać zdarzeń zewnętrznych, nie umie wbudowywać doświadczeń w obręb własnej percepcji, ma poczucie emocjonalnego rozregulowania, które może być tak ekstremalnie nasilone, iż prowadzi do dysocjacji (rozszczepienia) osobowości. Najczęściej pacjenci z diagnozą osobowości naprzemiennej to ofiary molestowania seksualnego, gwałtu albo długotrwałej przemocy fizycznej i psychicznej. Sposobem radzenia sobie z trudnymi emocjami przez dziecko staje się zepchnięcie wspomnień poza świadomość, z których z czasem może powstać alternatywna osobowość.
Terapia osobowości wielorakiej
Poszczególne osobowości zwykle nie wiedzą o istnieniu „współtowarzyszy” i mogą różnić się między sobą wiekiem, płcią, talentami, umiejętnościami, kompetencjami, orientacją seksualną, wiedzą. Każda osobowość ma odrębny iloraz inteligencji, inne wspomnienia, ciśnienie krwi, własną tożsamość, ostrość wzroku, temperament, a nawet uczulenia. Może się zdarzyć, że w jednej postaci człowiek biegle mówi w obcym języku, a w drugiej odsłonie przejawia niezwykły talent muzyczny. Osobowość mnoga pojawia się najczęściej w dzieciństwie lub wieku młodzieńczym. Statystycznie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. W danym momencie ujawnia się tylko jeden rodzaj osobowości. Badania neurologiczne wskazują na różnice w pracy mózgu u poszczególnych osobowości w jednym ciele.
Osobowość naprzemienna wymaga leczenia farmakologicznego i psychologicznego. Najlepsze efekty przynosi praca psychoterapeuty z osobowością gospodarza, z którą jednostka najsilniej się identyfikuje. Psychoterapia ma na celu integrację (zespolenie) poszczególnych osobowości w jedną. Chory musi nauczyć się żyć z chorobą, zrozumieć ją i zaakceptować. Chodzi też o to, by zdemaskować potencjalne przyczyny zaburzenia. Najczęściej choroby nie da się całkiem wyleczyć. W każdym momencie może dojść do ponownej dysocjacji osobowości. Psychoterapia ma jednak redukować prawdopodobieństwo nawrotu osobowości mnogiej.
Artykuły Zaburzenia osobowości
Osobowość dyssocjalna cechuje się antyspołecznymi zachowaniami, lekceważeniem norm i reguł, niezdolnością do przeżywania empatii i poczucia winy oraz wykorzystywaniem innych dla osobistych korzyści.
Osobowość paranoiczna , osobowość depresyjna , osobowość schizoidalna, osobowość narcystyczna – to tylko niektóre rodzaje zaburzeń osobowościowych. Zaburzenia osobowości zostały zebrane w ...
Ludzie z osobowością zależną bezustannie zabiegają o to, by ktoś się nimi opiekował. Boją się samotności i odpowiedzialności za własne życiowe wybory.
Osobowość unikająca charakteryzuje się nadmierną nieśmiałością, skrytością i introwertyzmem. Osoby lękliwe unikają kontaktów społecznych z obawy przed krytyką, ośmieszeniem i odrzuceniem.
Osobowość anankastyczna cechuje się nadmierną skrupulatnością, perfekcjonizmem, pedanterią i sztywnością działania. Może uprawdopodabniać zachorowanie na nerwicę natręctw.
Osobowość histrioniczna cechuje się dramatyzowaniem, teatralnością, spłyceniem afektywnym, prowokacyjnym zachowaniem, domaganiem się ciągłego zainteresowania i egocentryzmem.
Osobowość chwiejna emocjonalnie dzieli się na dwa podtypy – typ impulsywny i osobowość graniczną. Typowe cechy zaburzeń, to: labilność emocjonalna, pobudliwość, wybuchowość i gwałtowność reakcji.
Schizoidalne zaburzenia osobowości są często mylone ze schizotypią. Osobowość schizoidalna cechuje się m.in. brakiem bliskich relacji międzyludzkich, samotnictwem, introwersją i chłodem uczuciowym.
Paranoiczne zaburzenia osobowości cechują się podejrzliwością, nieufnością, wrogością, zadufaniem i tendencją do dopatrywania się złych intencji w neutralnych lub przyjaznych zachowaniach otoczenia.
Do zaburzeń nawyków i popędów zalicza się: patologiczny hazard, kleptomanię, piromanię i trichotylomanię – przymus wyrywania sobie włosów. Chorzy odczuwają niepodlegające kontroli impulsy.
Paranoja to ciężkie zaburzenie psychiczne. Ludzie, których dotknęła, nie potrafią normalnie żyć. Pojawiające się u nich ur ojenia uniemożliwiają funkcjonowanie w społeczeństwie. Chorym wydaje ...
Chłopiec rośnie, dojrzewa, staje się mężczyzną, zakłada rodzinę, staje się odpowiedzialny i opiekuńczy. Jest to naturalny kierunek rozwoju mężczyzny. Jak się jednak okazuje, nie każdego. Dla ...
Borderline to bardzo poważne zaburzenie psychiczne. Histeryczka , egoista – tak zwykle myślimy o osobach, które się śmieją, a już po chwili, zupełnie bez powodu, wpadają w złość lub apatię. ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
