Pasożyty we włosach

Wesz ludzka (łac. pediculus humanus) – bo o niej mowa – atakuje owłosioną skórę głowy powodując silne swędzenie.

Spis treści:
  1. 1. Wszy we włosach
  2. 2. Składanie jaj przez wesz
  3. 3. Optymalne warunki dla życia pasożyta we włosach
  4. 4. Objawy wszawicy
  5. 5. Rozprzestrzenianie się wszy
  6. 6. Diagnostyka wszawicy
  7. 7. Profilaktyka wszawicy
  8. 8. Leczenie wszawicy
  9. 9. Mechanizm działania substancji syntetycznych

1. Wszy we włosach

Wszy są owadami pozbawionymi skrzydeł osiągającymi 0,5-4,5 mm długości. Mają one zwykle barwę biało-szarą, jednak posiadają także zdolność tzw. mimetyzmu. Oznacza to, że pasożyt upodabnia kolor swojego ciała do koloru włosów żywiciela, na którym żeruje. Samce z reguły są mniejsze, samice znacznie większe. Pasożyty te posiadają trzy pary nóg oraz tzw. pazury czepne, które pozwalają im na utrzymanie ciężaru ok. 2000 razy przewyższającego ciężar ich ciała. Kłująco-ssące (tzw. hemipteroidalne) narządy gębowe służą wszom do wysysania krwi, którą się żywią.

2. Składanie jaj przez wesz

Na skórze żywiciela, samica składa jaja, zwane gnidami, spajając je u nasady włosa specjalną wydzieliną. W ciągu miesiąca składanych jest około 200 jaj. Okres wylęgania gnid wynosi około trzech tygodni.

3. Optymalne warunki dla życia pasożyta we włosach

Korzystne czynniki sprzyjające rozmnażaniu się i rozwojowi wszy to duża wilgotność otoczenia oraz temperatura ok. 300 C. Takie środowisko zapewnia im owłosiona skóra głowy. Zapach potu ludzkiego jest czynnikiem wabiącym wszy. Jego skład (a szczególnie wysoka zawartość w nim kwasu mlekowego) sprawia, że pasożyt „decyduje się" na rozpoczęcie żerowania na skórze danego żywiciela.

4. Objawy wszawicy

Podczas napełniania się krwią ludzką, pasożyty te wydzielają substancje powodujące stan zapalny skóry, na której żerują. Efektem tego jest miejscowe zaczerwienienie skóry głowy oraz silny świąd. Drapanie swędzących miejsc powoduje zakażenia bakteryjne. Powstają małe ranki, z których wydostaje się ropna wydzielina. Następnie, na miejscu rozdrapanych ranek powstają strupy. W okolicach skóry, wokół których pojawiły się zmiany zapalne i ranki, mogą powiększać się węzły chłonne (np. za uszami lub potyliczne). Wszy najczęściej umiejscawiają się w okolicy skroniowej i potylicznej głowy.

5. Rozprzestrzenianie się wszy

Kontakt bezpośredni z osobą zarażoną stanowi najłatwiejszą drogę zarażenia – dotyczy on jednak głównie wszawicy łonowej niż głowowej. Zarażenie tą ostatnią występuje znacznie częściej podczas używania wspólnych grzebieni, ubrań oraz spania pod tą samą pościelą, pod którą śpi osoba zarażona.

6. Diagnostyka wszawicy

Jaja (gnidy) składane są przez samicę na skórze głowy u podstawy włosa. Przyczepione są one do włosa specjalnymi wydzielinami, produkowanymi przez wszy. Charakterystyczne białe jaja są widoczne wraz ze wzrostem włosa. Nierzadko można także zauważyć aktywne stadia rozwojowe wszy w postaci niewielkich, spłaszczonych grzbietowo-brzusznie „robaczków".

7. Profilaktyka wszawicy

Znacznie łatwiej jest zapobiegać wszawicy głowowej niż ja leczyć. Najważniejszą czynnością profilaktyczną jest częste mycie i kontrolowanie skóry głowy dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Należy również zadbać o utrzymanie szczególnej czystości w przedszkolach, szkołach, hotelach, czy zakładach fryzjerskich. W tych miejscach notuje się najwięcej przypadków masowych zarażeń wszy ludzkiej.

8. Leczenie wszawicy

Leczenie wszawicy głowowej polega na stosowaniu środków owadobójczych na skórę głowy. Preparaty te wystepują w postaci szamponów, żelów lub kremów. Kurację należy wykonywać pod opieką lekarza. W przypadku powikłań bakteryjnych, nierzadko istnieje konieczność zastosowania antybiotyków.

Na rynku aptecznym dostępne są bez recepty leki przeciw wszawicy pochodzenia roślinnego i syntetycznego. Do tych pierwszych zalicza się: nalewkę z piołunu, nalewkę z wrotycza, nalewkę z ostróżeczki, olej kokosowy, wyciąg olejowy z kopru włoskiego. Substancje syntetyczne działające owadobójczo na wesz głowową, to: permetryna, pyriproxyfen, dimetikon (olej silikonowy), cyklodimetikon 5.

9. Mechanizm działania substancji syntetycznych

  • permetryna - powoduje zaburzenie przewodzenia w komórkach nerwowych i mięśniowych owadów, co doprowadza do śmierci tych osobników,
  • pyriproxyfen - jest analogiem (substancją o zbliżonej budowie) hormonu umożliwiającego prawidłowy rozwój wszy; środek ten, jako analog, „oszukuje" organizm owada niedopuszczając do osiągnięcia przez niego pełnej dojrzałości,
  • dimetikon i cyklodimetikon 5 - to substancje zaburzające funkcje tchawek (narząd oddechowy wszy); środki te zatykają tchawki, doprowadzając do zablokowania funkcji życiowych pasożytów.

 

 

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Nadmierne wypadanie włosów u 19-latki

Witam. W lutym kończę 19 lat. Od mniej więcej 2 miesięcy mam problem z włosami. Zaczęły niemiłosiernie wypadać. Ale to nie jest zwykłe wypadanie, tylko wręcz wyłażenie. Przy wyczesywaniu cała szczotka jest we włosach i wszystko wokół, przy myciu wanna,...

Odpowiada: Lek. Bożena Mamcarz Lek. Bożena Mamcarz i 1 inny
Osłabienie i przerzedzenia włosów

Mam taki problem. Od jakiegoś czasu mam maleńkie kuleczki we włosach, i mam wrażenie że się przeżadziły. Nie wiem co robić. Czy to coś poważnego? Cały czas używam jednego szamponu Heder & Shoulders. Proszę o pomoc

Artykuły Wszawica głowowa

Łysienie Wszystko o włosach

Włosy to nitkowate, zrogowaciałe, wyspecjalizowane twory naskórka. Występują wyłącznie u ssaków, w tym – u człowieka, na powierzchni skóry. Włosy zbudowane są z twardej, spoistej keratyny. Znajdują się na całej skórze,...

Kał na pasożyty
Normy laboratoryjne Kał na pasożyty

Badanie kału jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce chorób pasożytniczych ze względu na dużą liczbę pasożytów bytujących w przewodzie pokarmowym człowieka. Poza poszukiwaniem pasożytów w kale ocenia się także...

Zabiegi fryzjerskie Refleksy na włosach

Refleksy na włosach pięknie się złocą i nadają fryzurze olśniewający wygląd. Idąc ulicą, łatwo zauważyć pukle włosów mieniące się w promieniach słońca. Masz dość swoich matowych włosów, które psują cały efekt modnej fryzury? Co zrobić,...