Schizofrenia

Mgr Kamila Krocz
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...

Wokół schizofrenii narosło wiele mitów i przekłamań, np. że schizofrenicy cierpią na rozdwojenie jaźni czy rozszczepienie osobowości. Dysocjacja osobowości polega wyłącznie na wyraźnej granicy między sferą uczuć a sferą umysłu. Schizofrenia to poważna choroba psychiczna, polegająca na upośledzeniu postrzegania lub wyrażania rzeczywistości. Najczęściej ludzie kojarzą schizofrenię jako omamy słuchowe, urojenia, dziwaczność zachowań, zaburzenia myślenia i chłód emocjonalny. Jako jednostka nozologiczna zaburzenia schizofreniczne należą do grupy psychoz. Schizofrenia powoduje poważną dysfunkcję społeczną i zawodową.

Przyczyny schizofrenii

Udowodniono, że u osób chorych na schizofrenię dochodzi do nadmiernego wydzielania dopaminy w jednej z części mózgu, natomiast w innym rejonie brakuje tego neuroprzekaźnika. Zbyt duże wydzielanie dopaminy zakłóca sposób, w jaki człowiek czuje i odbiera bodźce ze świata zewnętrznego. Powoduje to, że występują omamy słuchowe, wzrokowe. Są to tzw. objawy wytwórcze (pozytywne). Jeżeli dopaminy jest zbyt mało, pojawia się wówczas apatia, dezorientacja, uczucie osamotnienia i zmęczenia.

Schizofrenia łączy się z takim czynnikami ryzyka, jak:

  • dorastanie w centrum miasta;
  • zażywanie narkotyków – przede wszystkim konopi indyjskich czy amfetaminy;
  • choroba psychiczna w rodzinie – jest większe ryzyko zachorowania na schizofrenię, jeżeli choroba występowała u bliskiej osoby spokrewnionej. Jednak nie stanowi to reguły;
  • ciężkie przeżycia – mogą indukować zachorowanie na schizofrenię;
  • niektóre choroby zakaźne.

Przebieg schizofrenii

U każdego człowieka schizofrenia przebiega inaczej. Jednak da się wyodrębnić trzy fazy, wspólne dla wszystkich:

  • faza I – faza zwiastunowa objawia się zmianami nastroju i zachowania. Jeżeli człowiek odwraca się od społeczeństwa, traci kontakt ze znajomymi, nie wypełnia swojej roli społecznej, przestaje dbać o siebie oraz traci zainteresowania - oznacza to, że może to być początek schizofrenii. Jeżeli rozpozna się ją na tym etapie, możliwe jest wyleczenie bez wystąpienia nawrotów choroby;
  • faza II – faza ostra lub nawrotów objawów. W tej fazie występują urojenia, halucynacje, zmienione myślenie. Nie da się nie zauważyć tych objawów, ponieważ prowadzą one do kryzysu psychicznego. Osoby z objawami psychotycznymi zazwyczaj trafiają do szpitala, gdzie poddawane są terapii;
  • faza III – faza stabilizacji pojawia się po leczeniu. Chory zaczyna wracać do normalnego stanu, a objawy schizofrenii zaczynają stopniowo ustępować. Jest to faza bardzo często wieloletnia z nawrotami choroby.

Leczenie schizofrenii

Wyróżnia się kilka grup osób chorych na schizofrenię:

  • osoby, które mają dłuższy okres remisji – czasu wolnego od objawów. Do tej grupy należy co drugi chory. Faza ta jest przerywana nawrotami choroby. Jak silne i jak częste będą nawroty, zależy od jakości opieki nad chorym;
  • osoby, które całkowicie wyzdrowiały – takich osób jest bardzo mało. Tylko jednej osobie na cztery udaje się wyjść ze schizofrenii;
  • osoby, które mają ciągłe problemy z objawami – takich osób jest około 10%. U chorych wyzdrowienie jest niemożliwe, a leczenie może jedynie ułatwić w miarę normalne funkcjonowanie chorego w społeczeństwie.

Schizofrenia może rozpocząć się nagle, a jej obraz nie pozostawia wątpliwości, że mamy do czynienia z chorobą psychiczną. Może mieć jednak charakter skryty i rozwijać się miesiącami, aż do czasu, kiedy ukaże się w pełnym wymiarze.

Artykuły Schizofrenia

Schizofrenia nie stanowi jednorodnej grupy zaburzeń psychicznych. Do psychoz schizofrenicznych zalicza się m.in.: schizofrenia paranoidalna, schizofrenia katatoniczna i schizofrenia hebefreniczna.

Jak się okazuje autyzm przestaje powoli być wstydliwą chorobą. Optymizmu dodaje także fakt, iż podjęte odpowiednio wcześniej działania mogą doprowadzić do całkowitego zaniku objawów autyzmu.<br />
<br />
Bardzo ważna jest wczesne diagnostyka tego typu choroby i oddanie dziecka do specjalistycznych ośrodków leczenia. Objawy autyzmu różnią się bowiem od siebie w zależności od przypadku. Część dzieci może więc mieć problemy w kontaktach z otoczeniem, a inne mają dziwne zaburzenia, które niejednokrotnie są bardzo trudne do postawienie jednoznacznej diagnozy.<br />
<br />
Bardzo często bywa tak, że rodzice wpadają w panikę obserwując pewne nieprawidłowości w rozwoju dziecka. W tym momencie zalecana jest wizyta w specjalistycznym ośrodku leczenia. Jak sobie pomóc?<br />
<br />
Odpowiedzi udziela psycholog Joanna Grochowska&nbsp; -wicedyrektor Ośrodka dla Dzieci z Autyzmem Fundacji SYNAPSIS.

Leczenie schizofrenii opiera się na farmakoterapii, socjoterapii i psychoterapii. Metody obejmują walkę z objawami psychotycznymi, ale również dążą do adaptacji pacjenta do życia po hospitalizacji.

Schizofrenia przewlekła to przeciwieństwo schizofrenii ostrej, rozwijającej się nagle i szybko. Pacjenci ze schizofrenią przewlekłą od początku mogą wykazywać trudności emocjonalne i społeczne.

Schizofrenia rezydualna manifestuje się głównie w postaci objawów negatywnych, takich jak: spłycenie afektywne, spowolnienie psychoruchowe, bierność, apatia czy brak dbałości o wygląd zewnętrzny.

Schizofrenia hebefreniczna to dawna nazwa schizofrenii zdezorganizowanej. Choroba objawia się dziwactwami, absurdalnością zachowań, bezsensowną mową i nieadekwatnymi reakcjami emocjonalnymi.

Schizofrenia paranoidalna to rodzaj psychozy, w której głównymi objawami są urojenia i omamy. W obrazie klinicznym dominują omamy słuchowe i urojenia prześladowcze lub wielkościowe.

Schizofrenia katatoniczna to rodzaj schizofrenii, której objawy manifestują się najbardziej w sferze ruchu i motoryki. Pacjent albo zastyga w bezruchu, albo wykazuje podniecenie katatoniczne.

Zespół urojeniowy charakteryzuje się obecnością urojeń o różnej treści. Zaburzenia urojeniowe pojawiają się m.in. w schizofrenii paranoidalnej albo w zespole Kandinskiego-Clérambaulta.

Schizofrenia to poważne wyzwanie także dla rodziny chorego. Najbardziej znane koncepcje na linii schizofrenia-rodzina, to: hipoteza schizofrenogennej matki i teoria podwójnego wiązania Batesona.

Przyczyny schizofrenii są nadal mało znane. Choroba dotyka zazwyczaj nastolatków i młode osoby. Prawdopodobnie duży wpływ na możliwość zachorowania na ten rodzaj psychozy mają uwarunkowania ...

Badania naukowców z z Danii i Japonii wykazały, że potrzeba stymulacji np. poprzez takie ryzykowne działania jak zażywanie narkotyków czy zabawa w hazard jest większa u osób, które posiadają więcej dopaminy w mózgu, czyli hormonu gratyfikacji. Powodem takiego zjawiska jest to, że jednostki takie mają małą wrażliwość na ten hormon.<br />
<br />
Albert Gjedde wraz ze współpracownikami z Copennhagen University prześwietlił mózgi zdrowych ochotników i przyjrzał się poziomowi dopaminy oraz receptorów dopaminowych, co może pomóc w opracowaniu skutecznego leczenia uzależnień. Ponadto ten eksperyment rzuca całkiem nowe światło na terapię farmakologiczną stosowaną przy zespole nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Jak się bowiem okazuje metodą leczenia takiej nieprawidłowości w organizmie może być&nbsp; zwiększenie lub obniżenie poziomu samej dopaminy, niż blokowanie jej receptorów. Grupą leków, która stopuje działanie tego hormonu w mózgu są te antypsychotyczne, czyli np. Seroquel czy Zyprexa.<br />
<br />
Wyżej opisane badanie doczekało się publikacji w „Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Schizofrenia jest poważnym schorzeniem psychicznym, które w pewien sposób zamyka człowieka na świat. Osoba, która cierpi na schizofrenię często czuje się samotna i poddawana jest ogromnemu streso ...

Rozdwojenie jaźni zalicza się do zaburzeń dysocjacyjnych tożsamości (ang. Dissociative Identity Disorder, w skrócie DID). Inne nazwy dla tego zaburzenia to: osobowość mnoga, osobowość ...

Zaburzenia te związane są z występowaniem dwóch odrębnych osobowości u jednej osoby. Obie osobowości nie są zależne od siebie.

Zdrowie psychiczne odbija się na samopoczuciu i wyglądzie zewnętrznym. Równowagę wewnętrzną może zaburzyć długotrwały stres i silne przeżycia, np. żałoba po stracie bliskiej osoby . Do poważnych ...

Autyzm może być spowodowany kilkoma rzadkimi mutacjami genetycznymi - tak wynika z szeroko zakrojonych międzynarodowych badań. Jednak odnalezienie przyczyn autyzmu jest jak układanie puzzli, nie ...

Autyzm wywołany przez mutację genetyczną?

Leki antypsychotyczne określa się inaczej jako neuroleptyki. Leki przeciwpsychotyczne stosuje się m.in. w leczeniu schizofrenii, w walce z omamami, urojeniami i podnieceniem psychoruchowym.

Zaburzenia mowy jest to grupa zaburzeń związana z różnymi trudnościami w zakresie mowy. Obejmują trudności w wysławianiu się, wady mowy, używanie niewłaściwych słów, a więc związane są z ...

Autyzm to zaburzenie rozwojowe, w którym ważną rolę odgrywa funkcjonowanie mózgu. Choroba polega na odcięciu się człowieka od zewnętrznego świata, ograniczeniu wymiany informacji ze środowiskiem, ...

Dziecko z autyzmem obsesyjnie ustawia puszki.

Psychoza afektywna, a poprawnie psychoza schizoafektywna, to choroba mieszcząca się w obrazie klinicznym między typową postacią schizofrenii a zespołami afektywnymi – epizodem maniakalnym i ...

Celiakia (inaczej choroba glutenowa, choroba trzewna) jest to schorzenie związane z nietolerancją frakcji białek zawartych w ziarnach: pszenicy (gliadyna), jęczmienia (hordeina), żyta (sekalina) i ...

Szacowana liczba chorych na celiakię to 1% społeczeństwa.

W zależności od przyczyn bezsenności, terapię dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta. Największe szanse na wyleczenie mają pacjenci, u których bezsenność jest spowodowana tzw. złą higieną ...

Powikłania bezsenności

Pytania do eksperta

Czy uczucie pustki i omamy wzrokowe oznaczają schizofrenię?

Również zastanawiam się nad schizofrenią. Mam omamy wzrokowe. Widzę pełzające cienie i światła po przedmiotach. Niektóre zamieniają się czasem nawet w postaci jakby wielkich oślizgłych macek. Zawsze uważałam, że to wynik zmęczenia, ale ostatnio przestało mi ono dokuczać, a cienie nie znikają. Gdy z kimś staram się rozmawiać, to mam takie uczucie, że się wyłączam, mam pustkę w głowie. Natomiast ...
Odpowiada: mgr Arleta Balcerek

Skąd diagnoza schizofrenii?

Odpowiada: mgr Arleta Balcerek
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Psychologia

Mgr Kamila Krocz

psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego

Mgr Kamila Krocz
Wszyscy konsultanci »