Sepsa

Wstrząs septyczny, posocznica, uogólniony zespół odczynu zapalnego, zespół układowej odpowiedzi zapalnej, zapalne zakażenie krwi i SIRS – to inne nazwy sepsy. Sepsa jest rodzajem patologicznej, ciężko przebiegającej uogólnionej reakcji organizmu na zakażenie, które wiąże się z wysoką śmiertelnością. Sepsa charakteryzuje się obecnością drobnoustrojów i ich toksycznych produktów we krwi. Do zakażenia sepsą może dochodzić u noworodków i niemowląt na oddziałach szpitalnych.

Przyczyny sepsy

Przyczyną sepsy może być zakażenie bakteryjne, wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze. Za wystąpienie sepsy najczęściej odpowiedzialne są bakterie: Neisseria meningitidis (meningokoki), gronkowce, enterokoki, Escherichia coli, Streptococcus pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Hemophilus influenzae. Szczególnie niebezpieczne, zwłaszcza dla niemowląt, są uodpornione na antybiotyki szpitalne mutacje tych drobnoustrojów.

Należy się wyjaśnienie – posocznica jest bardzo ciężkim zakażeniem uogólnionym, powstałym najczęściej w reakcji na zakażenie drobnoustrojami chorobotwórczymi. W dalszym etapie choroby posocznica doprowadza do wstrząsu septycznego, objawiającego się spadkiem ciśnienia krwi, zaburzeniami krzepnięcia i niewydolnością wielonarządową. Ciężka sepsa poważnie zagraża życiu.

Pierwsze objawy sepsy

Sepsa to rodzaj zakażenia wywołanego przez działanie bakterii, grzybów i... »

W ciężkiej sepsie zakażenia infekcyjne i stan zapalny nakładają się na siebie, częściowo lub całościowo przełamując opór układu odpornościowego. Konsekwencją tego może być silne zapalenie naczyń krwionośnych, co wywołuje ich poszerzenie i nagły spadek ciśnienia krwi. Silne obniżenie ciśnienia krwi na drodze odruchowej może spowodować tachykardię i zaburzenia rytmu serca. Ciężka sepsa przebiegająca z hipotensją (niskie ciśnienie krwi w naczyniach) wymaga podawania specjalnych leków izotropowych lub obkurczających naczynia. Nieopanowany lekami wstrząs septyczny wywołuje postępującą niewydolność serca, układu krążeniowego i oddechowego, co zagraża nagłym zgonem.

Objawy wstrząsu septycznego

Neisseria meningitidis

Poza terenem szpitala sepsa występuje przez patogeny, które wywołują... »

Początkowe objawy sepsy są bardzo podobne do objawów grypy: wysoka gorączka, dreszcze, pocenie się, utrata aktywności i chęci kontaktu z otoczeniem. Jednak szczególny niepokój i podejrzenie sepsy powinny wzbudzić: utrata przytomności, postępująca niewydolność narządów i brak reakcji na leczenie antybiotykami.

W początkowym okresie choroby, co jest charakterystyczne dla sepsy, we krwi pojawia się zwiększona ilość hormonu adrenokortykotropowego, a w późniejszym czasie – także kortyzolu. Te hormony obarcza się szczególną odpowiedzialnością za osłabienie odpowiedzi odpornościowej organizmu na zakażenie drobnoustrojami chorobotwórczymi.

Sepsa meningokokowa u dzieci

Dla dzieci i młodzieży szczególnie niebezpieczne są zakażenia wywołane przez bakterie z gatunku Neisseria meningitidis (meningokoki). Przebiegają one bowiem jako ropne zapalenie opon mózgowych lub zakażenie krwi (posocznica, sepsa). Sepsa meningokokowa u dzieci może mieć gwałtowny przebieg. Zupełnie zdrowe dziecko z powodu infekcji menigokokowej w ciągu zaledwie kilku godzin może trafić na oddział intensywnej terapii. Na zachorowanie szczególnie narażone są dzieci do piątego roku życia oraz młodzież w wieku 14-19 lat. Z zakażeniami tymi trudno jest walczyć, ponieważ meningokoki rozprzestrzeniają się drogą kropelkową.

Na początku sepsa daje objawy grypopodobne, których nasilenie pozornie zmniejsza się po czterech-sześciu godzinach. Jednak kiedy niemowlę lub małe dziecko wykazuje niepokój ruchowy, nie ma apetytu, ma ból głowy i kończyn połączony z wymiotami, podejrzenie sepsy jest całkowicie uzasadnione. Typowym objawem sepsy jest sztywność karku. Najbardziej charakterystyczny objaw wstrząsu septycznego, czyli drobne wybroczyny, pojawia się, niestety, w zaawansowanym stadium choroby. Nie należy czekać, aż ujawni się on na skórze lub błonach śluzowych, lecz od razu podjąć leczenie.

Rokowanie w sepsie zależy od szybkiego postawienia diagnozy i bezzwłocznego rozpoczęcia leczenia w wyspecjalizowanym ośrodku wysokimi dawkami antybiotyków podawanych pozajelitowo. Obecnie duże nadzieje wiąże się z zastosowaniem aktywowanego białka C. Profilaktyka sepsy właściwie sprowadza się do zapobiegania zakażeniom szpitalnym.