Skutki uboczne antydepresantów

Skutki uboczne antydepresantów są różne w poszczególnych grupach leków przeciwdepresyjnych. Jedne z nich działają bardziej toksycznie na organizm, drugie mniej. Działania niepożądane leków antydepresyjnych nie pojawiają się wtedy, gdy stosowane są one zgodnie z użyciem. Czasami z niewielkim nasileniem mogą wystąpić w początkowym etapie leczenia. Skutki uboczne są wynikiem zatrucia organizmu lekiem, przy zażywaniu zbyt często lub zbyt dużych dawek terapeutycznych. Objawy niepożądane antydepresantów mogą pojawić się także w wyniku ich nieodpowiedniego połączenia ze sobą lub spożycia z niektórymi pokarmami. Może wystąpić tzw. zespół serotoninowy czy tzw. efekt serowy (efekt sera).

Objawy niepożądane TLPD

Skutki uboczne trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD) obejmują zarówno objawy psychiczne i neurologiczne, jak i objawy somatyczne. Zaliczamy do nich:

1. objawy psychiczne i neurologiczne:

  • senność lub bezsenność,
  • niepokój,
  • stany lękowe,
  • zaburzenia koncentracji,
  • upośledzenie pamięci,
  • podniecenie psychoruchowe,
  • zespół ośrodkowy antycholinergiczny, objawiający się majaczeniem i zaburzeniami świadomości,
  • objawy submaniakalne (przejście fazy depresyjnej w maniakalną).

2. objawy neurologiczne:

  • napady drgawkowe,
  • silne drżenie mięśniowe, szczególnie drżenia rąk,
  • objawy pseudoparkinsonowskie (zespół Parkinsona),
  • mioklonie,
  • napadowe dyskinezy,
  • parestezje (mrowienie).

3. objawy somatyczne:

  • działanie kardiotoksyczne: wieloogniskowe zaburzenia rytmu serca, tachykardia, arytmia, niedotlenienie serca,
  • objawy atropinopodobne, do których zaliczamy m.in. suchość błon śluzowych, suchość skóry, zaburzenia akomodacji oka, rozszerzenie źrenic, trudności w oddawaniu moczu, a nawet zatrzymanie moczu (bezmocz),
  • ortostatyczny spadek ciśnienia,
  • odczyny skórne, jak świąd, rumień,
  • osłabienie lub zwiększenie apetytu,
  • niestrawność, nudności,
  • zaparcia,
  • obniżenie potencji.

Wszystkie te działania niepożądane TLDP związane są z tym, iż leki te to nieselektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i adrenaliny. Oprócz blokowania receptorów serotoninowych, hamują także przyłączenie się neuroprzekaźników do receptorów histaminowych, adrenergicznych alfa-1 oraz muskarynowych.

Ze względu na te działania występuje szereg przeciwwskazań do stosowania TLPD. Są to:

Objawy niepożądane SSRI

Skutki uboczne selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego (SSRI) są mniejsze w porównaniu do TLPD, ze względu na ich wybiórcze działanie wobec receptorów serotoninowych oraz adrenergicznych. Działania niepożądane SSRI to:

Przeciwwskazania do stosowania SSRI to:

SSRI nie wolno zażywać łącznie z TLPD lub z inhibitorami MAO, ze względu na możliwość wystąpienia bardzo silnych objawów zatrucia. Jest to tzw. zespół serotoninowy. Wynika on z bardzo dużej ilości serotoniny w mózgu. Pojawiają się: zaburzenia świadomości, zwiększone napięcie mięśniowe, drgawki, hipertermia, dreszcze, poty, podwyższony nastrój, tzw. wesołkowatość.
Leki te blokują także enzymy cytochromu P540 w wątrobie, dlatego też mogą dawać szereg interakcji z innymi lekami.

Objawy niepożądane inhibitorów MAO

Skutki uboczne inhibitorów monoaminoksydazy (MAO) zależą od konkretnej generacji tych leków. Generacja I inhibitorów MAO, do której należą leki nieselektywne, blokujące zarówno MAO-A, jak i MAO-B, wykazują silne działanie hepatotoksyczne. Dają także liczne interakcje z innymi lekami, jak np. opioidy czy środki znieczulenia ogólnego. Najbardziej charakterystycznym zespołem objawów niepożądanych jest tzw. efekt serowy. Leki te hamują metabolizm niektórych aminokwasów, głównie tyraminy, w wyniku czego pojawiają się silne, niebezpieczne przełomy nadciśnieniowe. Ze względu na to, przy zażywaniu takich leków nie wolno spożywać serów pleśniowych, czerwonego wina, owoców cytrusowych, bananów, ślimaków i innych produktów spożywczych zawierających tyraminę.
Leków przeciwdepresyjnych nie wolno nagle odstawić, ponieważ mogą pojawić się także wtedy działania niepożądane. Zarówno przy rozpoczynaniu leczenia, jak i kończeniu leki przeciwdepresyjne należy odstawiać stopniowo.

Bibliografia

  • Rajtar - Cynke G. (red.) Farmakologia, Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2007, ISBN: 978-83-60608-77-7
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
3

Komentarze

Pytania do specjalistów

Łączenie antydepresantów a skutki uboczne

Łączenie antydepresantów a skutki uboczne Od 2 lat biorę 10 mg paroksetyny (wyzsza dawka powoduje dużą senność) na napady lękowe. Ostatnio dostałem do niej Wellbutrin. W pierwszym dniu połączenie obydwu leków (Wellbutrin w bardzo małej dawce - 1/4 tabletki...

Skutki uboczne leków przeciwdepresyjnych

Witam, od 12 tygodni biorę lek przeciwdepresyjny 1-0-1, tabl. Od tygodnia mam silne napięcie, lęki,myśli rezygnacyjne, a wcześniej czułam się dobrze. Terapię dopiero zacznę 11 maja. Co mam dalej robić? Dlaczego to znowu wraca mimo leczenia?

pokaż 5 następnych

Artykuły Antydepresanty

Antydepresanty Leki antydepresyjne

(...) że nie powodują innych skutków ubocznych.(leki na depresje na recepte, Leczenie depresji, antydepresanty bez...

Antydepresanty Wpływ antydepresantów na mózg

(...) efektywnych antydepresantów działających na hormony związane ze stresem.(antydepresanty bez recepty, leki...

Antydepresanty Antydepresanty a ciąża

Antydepresanty a ciąża – czy leki przeciwdepresyjne mają wpływ na ciążę? Niestety tak. Większość leków psychotropowych przenika przez łożysko do płodu, mogąc powodować wady rozwojowe u płodu, głównie wady serca. U noworodków występuje obniżona masa urodzeniowa, problemy z oddychaniem lub pojawia się noworodkowy zespół abstynencyjny. Nie wolno ... u kobiet ciężarnych. Antydepresanty przenikają przez łożysko do płodu, mogąc spowodować zaburzenia w rozwoju płodu. Lekarzom...

Antydepresanty Antydepresanty nowej generacji

Antydepresanty nowej generacji to tzw. atypowe leki przeciwdepresyjne. Różnią się od starszych grup – TLPD, SSRI, SNRI, inhibitory MAO – przede wszystkim mniejszymi skutkami ubocznymi, ze względu na złożony mechanizm działania, skierowany głównie na zwiększenie poziomu serotoniny i adrenaliny w mózgu. Nie są one jednak od nich wolne i są r ... antydepresanty nowej generacji? Wskazania do stosowania nowej generacji antydepresantów są różne. Mirtazapina i...

Antydepresanty Antydepresanty a alkohol

Antydepresanty i alkohol – czy można je łączyć? Większość osób zażywających długotrwale takie leki psychotropowe zastanawiało się nad tym chociaż raz. Spożycie alkoholu etylowego w niewielkiej ilości przy stosowanej farmakologicznej ... alkohol i antydepresanty? Zarówno alkohol etylowy, jak i antydepresanty wpływają na funkcjonowanie ośrodkowego układu ... . Ze względu na to, że zarówno alkohol, jak i antydepresanty są metabolizowane przez niektóre enzymy w wątrobie,...

Antydepresanty Stosowanie leków przeciwdepresyjnych

Depresja to groźne dla chorego zaburzenia psychiczne. Nie należy jej bagatelizować. Jedną z metod walki z chorobą są leki przeciwdepresyjne. Niestety ich stosowanie może spowodować działania niepożądane. To powoduje, że nie wszyscy, którym dolega...

Ziołowe antydepresanty
Antydepresanty Ziołowe antydepresanty

Ziołowe antydepresanty to wyciągi z surowców roślin leczniczych, głównie z ziela dziurawca zwyczajnego oraz korzenia żeń-szenia. Oba zioła lecznicze wykazują szereg różnych działań, ale jedne z ich głównych właściwości to działania przeciwdepresyjne. Dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych: zioła do zaparzania, tzw. herbatki do zaparzania, nalewki lub oleje, tabletki ... i łagodna depresja, zaburzenia snu, nerwica, zaburzenia emocjonalne. Co to są ziołowe antydepresanty? Ziołowe środki...

Układ pokarmowy Skutki uboczne leków na żołądek

Pacjenci często stosują leki obniżające poziom kwasu w żołądku. Chcą w ten sposób zmniejszyć ryzyko wystąpienia wrzodów na skutek przyjmowania leków przeciwzapalnych. Przeprowadzone badania wykazały jednak, że łączenie tych środków...

Chemioterapia w białaczce Skutki uboczne chemioterapii

Chemioterapia, czyli leczenie cytostatyczne, to sposób leczenia chorób nowotworowych, który polega na stosowaniu szczególnych grup leków w walce z chorobą. Dzięki tej metodzie zniszczeniu mogą ulegać komórki nowotworowe...

pokaż 10 następnych