Skutki uzależnienia od komputera

XXI wiek jest niewątpliwie czasem rewolucji technicznej. Chyba nikt ze współczesnych młodych ludzi nie wyobraża sobie życia bez telefonu komórkowego albo komputera. Rozwój Internetu ma wiele zalet – szybki dostęp do informacji, możliwość zdobywania wiedzy, rozwijanie wyobraźni, prowadzenie własnego biznesu itp. Niestety, utrata kontroli nad użytkowaniem Internetu i komputera może prowadzić do niebezpiecznego nałogu – siecioholizmu (ang. Internet Addiction Disorder, IAD). Nałogowy internauta spędza w Internecie coraz więcej czasu, zaniedbując inne rodzaje aktywności. Skutki uzależnienia od komputera mają charakter fizyczny, psychologiczny, moralny, społeczny i intelektualny.

Spis treści:
  1. 1. Rodzaje konsekwencji uzależnienia od komputera
    1. 1.1. Fizjologiczne skutki siecioholizmu
    2. 1.2. Społeczne skutki siecioholizmu
    3. 1.3. Psychologiczne skutki siecioholizmu
    4. 1.4. Moralne skutki siecioholizmu
    5. 1.5. Intelektualne skutki siecioholizmu

1. Rodzaje konsekwencji uzależnienia od komputera

O ile konsekwencje narkomanii, nikotynizmu czy alkoholizmu daje się w dość szybki sposób zaobserwować ze względu na znaczne zmiany w zachowaniu, o tyle siecioholizm to nałóg, który rozwija się niepostrzeżenie. Nierzadko rodzice dziecka przesiadującego godzinami przed monitorem komputera wierzą, że ich pociecha rozwija się intelektualnie, korzystając z nowych zdobyczy cywilizacji. Tymczasem, młody człowiek zaczyna powoli tracić orientację między rzeczywistością a światem wirtualnym. Komputer i Internet stają się przestrzenią, w którą dzieci uciekają, nie radząc sobie ze swoimi problemami. Trafnie problem niekonstruktywnego używania komputera i sieci ilustruje film Jana Komasy pt. „Sala samobójców”. Jakie skutki uzależnienia od komputera daje się zaobserwować?

1.1. Fizjologiczne skutki siecioholizmu

  • Długie godziny przed komputerem mogą skutkować wadami postawy, np. skrzywieniami kręgosłupa, bólami kręgosłupa, nadwyrężeniem mięśni karku i nadgarstka.
  • Pojawia się ból i zmęczenie oczu, które wpatrują się godzinami w monitor.
  • Ograniczona ilość mrugania powiekami powoduje wysychanie, pieczenie i zaczerwienienie oczu.
  • Z powodu długotrwałego przesiadywania przed komputerem pogarsza się wzrok, a nawet może wystąpić tzw. padaczka ekranowa.
  • Długotrwałe przesiadywanie przed komputerem sprzyja niezdrowemu odżywianiu się, co wpływa na rozwój różnych chorób układu pokarmowego.
  • W wyniku nałogu może rozwinąć się zespół RSI, czyli zespół urazów wynikających z permanentnego przeciążenia organizmu wskutek nieergonomicznych warunków pracy – bóle ramion, przedramion, przegubów i dłoni. 
  • Nałogowi internauci skarżą się również na bóle głowy i migreny.
  • Permanentne przebywanie w sieci zmienia rytm okołodobowy, skutkując wahaniami w stężeniu hormonów czy glukozy.
  • W skrajnych przypadkach może dojść do wycieńczenia organizmu z powodu długotrwałego przebywania w sieci lub grania w gry komputerowe.

1.2. Społeczne skutki siecioholizmu

  • Nieetyczne zachowania w sieci powodowane poczuciem anonimowości.
  • Nieprzestrzeganie zasad kultury słowa i dobrego wychowania, np. na forach internetowych.
  • Brak bezpieczeństwa w sieci, np. możliwość złamania kodów dostępu do kont bankowych przez hakerów itp.
  • Zaniedbywanie obowiązków zawodowych przez osoby dorosłe oraz obowiązków szkolnych przez dzieci i młodzież.
  • Brak środków finansowych do życia, utrata pracy, brak promocji do następnej klasy w przypadku dzieci.
  • Zanik więzi emocjonalnych z rodziną, bliskimi, przyjaciółmi.
  • Osłabienie siły woli i osobowości.
  • Rezygnacja z ruchu i aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu.
  • Utrata dotychczasowych zainteresowań, koncentracja tylko i wyłącznie na komputerze.
  • Całkowita alienacja i brak kontaktu z otoczeniem.

1.3. Psychologiczne skutki siecioholizmu

  • Gwałtowna zmiana zachowań wynikająca z zaburzonego rytmu okołodobowego, rozdrażnienie, irytacja, spadek sprawności psychofizycznej.
  • Postępujące unikanie kontaktów z innymi ludźmi – rodziną, znajomymi, przyjaciółmi.
  • Trudności w nawiązywaniu „realnych” kontaktów.
  • Utrata poczucia tożsamości – awatar czy „Ja”?
  • Zacieranie się granicy między światem wirtualnym a rzeczywistością.
  • Wypaczenie wizji świata, np. uodpornienie się na zło, przemoc i agresję, którą wysycone są różne gry komputerowe.
  • Problemy z pamięcią i koncentracją uwagi.
  • Utrudniony proces przyswajania nowych wiadomości.
  • Zachwianie komunikacji werbalnej i niewerbalnej (używanie skrótów, specyficznego języka komunikacji elektronicznej).
  • Ograniczanie tematów rozmów tylko do tego, co wiąże się z siecią i Internetem.
  • Postępująca prokrastynacja – patologiczne odkładanie zrobienia czegoś czy podjęcia decyzji na potem.
  • Rozregulowany cykl okołodobowy.
  • Spadek nastroju, a nawet depresja w sytuacji niemożności korzystania z komputera.

1.4. Moralne skutki siecioholizmu

  • Łatwy dostęp do pornografii.
  • Możliwość zdobycia informacji na temat dostępu do narkotyków.
  • Rozwój internetowej pedofilii.
  • Możliwość zalogowania się do serwisów informacyjnych sekt religijnych.
  • Wystawianie się na działanie szkodliwych bodźców zamieszczonych na stronach www, np. przemoc fizyczna, przemoc słowna, erotyka.
  • Zachwianie stabilnością związków z powodu internetowej erotomanii.
  • Rozprzestrzenianie się w sieci różnych dewiacji seksualnych.
  • Zatracenie granicy między dobrem a złem.

1.5. Intelektualne skutki siecioholizmu

  • Utrata zainteresowania nauką przez dzieci.
  • Bezkrytyczna wiara w możliwości komputera.
  • Niezdolność do racjonalnej selekcji danych, z jakimi człowiek spotyka się w sieci – tzw. szok informacyjny.
  • Spadek koncentracji uwagi.
  • Zaburzenia pamięci.

Oczywiście, powyższa lista konsekwencji uzależnienia od Internetu i komputera nie jest wyczerpana. Nałogowe korzystanie z komputera u każdego nałogowca może nieść inne konsekwencje. I mimo że siecioholizm uznaje się za zaburzenie kontroli impulsów, które nie powoduje intoksykacji (w odróżnieniu np. od alkoholizmu), to jednak kompulsywne używanie Internetu może być równie niebezpieczne, jak inne nałogi. Nie ucieknie się przed trudnościami w komputer. Nie znajdzie się w komputerze złotych rad na szczęśliwe życie ani lekarstwa na bolączki dnia codziennego. Kontroluj ilość czasu spędzanego przed komputerem i nie ograniczaj swojego życia do rzeczywistości wirtualnej. Może warto wyjrzeć przez okno i sprawdzić, jak przyjemnie grzeje „prawdziwe” słonko?

Bibliografia

  • Majchrzak P., Ogińska-Bulik N., Uzależnienie od Internetu, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, Łódź 2010, ISBN 978-83-74055-10-9.
  • Osipczuk M., Chocholska P., Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Hachette, Warszawa 2009, ISBN 978-83-75756-94-4.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
4

Komentarze

Pytania do specjalistów

Uzależnienie od gier

Mój facet gra wiele godzin w gry, zapomina o spotkaniach, nie interesuje go zupełnie nic. Według mnie to uzależenienie, on to bagatelizuje. Czy powinnam pójść z nim do psychologa? Jak go do tego przekonać, bo łatwo nie będzie?

Uzależnienie od gier u 16-latka

syn ma lat 16 gra w gre lol mam ograniczony czs gry na komputerze ale sa dni ze jest bardzo agresywny przeklina i oczywiscie wine tylko mi przepisuje gra od poniedzialku do czwartku po 1 godzinie w piatek 3-4 godzin a sobota iniedziela to od 2-4 godzn...

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz i 1 inny
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Artykuły Uzależnienie od komputera

Nietypowe uzależnienia
Uzależnienie od komputera Nietypowe uzależnienia

Wszyscy dobrze znają uzależnienie od nikotyny, narkomanię czy alkoholizm. Jednak w ostatnich latach pojawiają się nowe nietypowe uzależnienia. Gry komputerowe, Internet, seks, zakupy… Są to uzależnienia psychiczne – osoba uzależniona odczuwa...

Wpływ Internetu na człowieka
Uzależnienie od komputera Wpływ Internetu na człowieka

Internet daje właściwie nieograniczone możliwości. Człowiek za jego pomocą zmienia świat, ale także na nowo kształtuje własną osobowość. Internet to przestrzeń, w której możesz być, kim tylko zechcesz. Póki podawanie nieprawdziwych...

Uzależnienie od komputera Czy jesteś uzależniony od komputera?

Czy każdy dzień zdarza ci się zacząć od włączenia komputera? Czy ciężko ci się rozstać ze swoim laptopem i zabierasz go ze sobą prawie wszędzie, bo ciągle z niego korzystasz? Czy łatwiej ci nawiązywać kontakt drogą wirtualną niż w rzeczywistości? Czy...

Uzależnienie od seksu w sieci Odtwórz wideo
Uzależnienie od komputera Uzależnienie od seksu w sieci

Uzależnienie od seksu i pornografii wywołuje poważne skutki osobiste i społeczne. W miarę rozwoju nałogu, życie seksoholika staje się zdominowane przez potrzebę współżycia z drugą osobą.  Większość z nich zmienia nieustannie parterów,...

Pokolenie internautów co im grozi? Odtwórz wideo
Uzależnienie od komputera Pokolenie internautów co im grozi?

Długotrwałe siedzenie przez komputerem może w konsekwencji prowadzić do krzywicy spowodowanej brakiem witaminy D oraz zdeformowanych kolan szpotawych. Problem ten dotyczy często młodzieży. Tak wskazuje raport brytyjskich naukowców. Prof. Simon Pearce z...

Psychologia Uzależnienia

Do uzależnień i zachowań nałogowych zalicza się m.in.: alkoholizm, narkomanię, zaburzenia odżywiania, lekomanię, siecioholizm, pracoholizm, nikotynizm, seksoholizm i hazard. Nałogi niszczą człowieka powoli, ale skutecznie. Wyzwolić się od nich jest bardzo...

Uzależnienie od komputera
Uzależnienia Uzależnienie od komputera

Wraz z szybkim rozwojem nowoczesnych technologii uzależnienie od internetu staje się coraz powszechniejszym problemem. Często dotyczy ono ludzi młodych, którzy od najmłodszych lat posługują się komputerem i nie wyobrażają sobie życia bez niego....

Uzależnienia Szczepionka na uzależnienia

Pismo Molecular Therapy donosi o innowacyjnej szczepionce opracowanej przez naukowców z Weill Cornell Medical College. Jest to pierwsza na świecie skuteczna szczepionka przeciwko uzależnieniom. Działanie szczepionki W skład szczepionki wchodzą...

Wady wzroku Wpływ komputera na wzrok

Wzrost popularności komputerów w ciągu ostatnich lat wiąże się niezaprzeczalnie z pogorszeniem ostrości wzroku, pogłębieniem wad i zwiększeniem wrażliwości oczu w społeczeństwie. Jak możemy zatrzymać postępujące pogarszanie się wzroku i nie dopuścić...

pokaż 10 następnych