Terapia protonowa wątroby

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Terapia protonowa to jedna z form radioterapii, która może być wykorzystywana w leczeniu różnych litych guzów, włączając w to nowotwory wątroby. W tym zabiegu radiologicznym wykorzystywana jest wiązka protonów - dodatnio naładowanych cząstek, które dobrze przenikają przez skórę do wątroby. Protony uszkadzają DNA komórki nowotworowej, przez co niemożliwy jest podział komórki nowotworowej, a nawet następuje jej śmierć. Obecnie badana jest skuteczność terapii protonowej w porównaniu z procedurą medyczną, jaką jest klasyczna radioterapia.

Spis treści

Na czym polega terapia protonowa?

Terapia protonowa jest rodzajem radioterapii, wykorzystującej promieniowanie jonizujące. Wiązki protonów kierowane są za pomocą akceleratora cząstek do zmienionego chorobowo miejsca. Dodatnio naładowane cząstki wnikają do komórek patologicznych, niszczą DNA komórek nowotworowych i w konsekwencji doprowadzają do ich śmierci lub zahamowania dalszego rozwoju. Komórki nowotworowe posiadają duży współczynnik podziału oraz małą zdolność do naprawy swojego uszkodzonego DNA. Właściwości te zostały właśnie wykorzystane w terapii protonowej.

Protony, ze względu na swoją dużą masą nie ulegają dużemu rozproszeniu w tkance. Wiązki protonów skupiają się jedynie na leczonym guzie, niewielka ich ilość przenika na dalsze odległości, dlatego też skutki uboczne takiej procedury medycznej nie są znaczne.
Akceleratory wykorzystywane do terapii protonowej zazwyczaj wytwarzają wiązki protonów o energii w zakresie od 70 do 250 MeV. Użyta energia zależna jest od lokalizacji guza.

Jak wygląda terapia protonowa wątroby?

Technika ta pozwala dostarczyć wysoką dawkę promieniowania do określonego miejsca. Pacjenci poddawani tej terapii powinni mieć małego guza (poniżej 5 cm). Dobrze, jeżeli na każdej sesji są usytuowani w takiej samej pozycji. Terapia protonowa prowadzona jest codziennie przez 15 dni.
Rak wątroby zalicza się do klasy nowotworów, w których zabieg działania protonami musi być odpowiednio precyzyjny. Zostaje tutaj ograniczona dawka protonów, aby zapobiec znacznemu uszkodzeniu tkanek zdrowych, a więc ograniczeniu działań niepożądanych.

Nie ma jeszcze wielu danych pozwalających ocenić efektywność terapii odnośnie do raka wątroby. Dawka protonów jest podobna do typowej dawki promieniowania przy klasycznej radioterapii, dlatego też ciężko jest obecnie stwierdzić jej lepszą skuteczność. Wstępne dane z USA wskazują podobną skuteczność tej terapii, jak w przypadku chemioembolizacji lub ablacji. Nie wiadomo jednak, czy tego typu leczenie promieniowaniem przedłuża życie pacjenta. Wykazano w badaniach, że wiązka protonów przenika przez skórę w ok. 75%, w porównaniu z promieniowaniem rentgenowskim, które przechodzi w ok. 60%. Wynika z tego, że terapia protonowa w większym stopniu uszkadza skórę, ale w zamian za to, w porównaniu z klasyczną radioterapią, mniej uszkadza tkanki wokół chorej tkanki.

Terapia protonowa jest stosowana od prawie 40 lat w leczeniu nie tylko raka wątroby, ale innych nowotworów, jak guzy oka, rak prostaty czy mięsaki, dając dobre rezultaty. Jedyną przeszkodą w jej stosowaniu jest bardzo wysoki koszt urządzeń potrzebnych do przeprowadzenia takiej procedury medycznej. Dlatego też cena takiego badania jest wysoka i niedostępna dla zwykłego pacjenta.

Przypisy

Hirano N., McKay J. Chemioterapia, radioterapia, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2002, ISBN 978-83-87957-89-6

Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4

Gardas-Skowrońska A., Kułakowski A., Onkologia. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2737-3

Linki zewnętrzne

Podstawy radioterapii

Artykuły Terapia protonowa wątroby

Toksyczna choroba wątroby

Toksyczna choroba wątroby to schorzenie wynikające z nadmiernego wystawiania wątroby na kontakt z toksycznymi substancjami, a w szczególności z alkoholem, lekami (psychotropowymi, ...

Marskość wątroby to stan, którego nie da się całkowicie wyleczyć.

Papierowy test na wątrobę!

Nowe badania naukowe mogą okazać się rewolucyjne w walce ze skutkami leczenia HIV i gruźlicy. Badacze opracowali bowiem łatwy w użyciu test sprawdzający poziom uszkodzenia wątroby.

HTZ

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na uzupełnianiu niedoboru naturalnych hormonów kobiecych, których jajniki nie produkują już w wystarczającej ilości. Terapia hormonalna jest ...

Jak leczyć jaskrę?

Głównym sposobem leczenia jaskry jest leczenie farmakologiczne, czyli podawanie kropli do worka spojówkowego. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele kropli obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe . ...

Jak leczyć seksoholizm?

Leczenie seksoholizmu polega na psychoterapii, której celem jest zmiana sposobu patrzenia na sprawy seksualne. Seks nie jest kompulsywnym aktem zaspokajania żądzy, ale ma służyć rozwojowi związku.

Chromoterapia

Kolory nierozerwalnie łączą się z ludzkim życiem i są stałym elementem świata. Przez wieki różne kultury wykorzystywały wiedzę o kolorach do przywracania równowagi i harmonii w organizmie ...

Objawy klimakterium

Menopauza jest trudnym okresem w życiu każdej kobiety. Znając objawy i skuteczne możliwości radzenia sobie z nimi, można czerpać radość życia także w okresie klimakterium.

Hormonalna terapia zastępcza pomaga wielu kobietom w okresie menopauzy. Polega na uzupełnieniu hormonów produkowanych przez jajniki w okresie przekwitania. Terapię rozpoczyna się jak najwcześniej, czyli około 45. roku życia, kiedy zaczną pojawiać się pierwsze symptomy zbliżającej się menopauzy. HTZ trwa około 3-4 lat i pozwala zmniejszyć stężenie estrogenów, minimalizuje ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych, takich jak bóle piersi, nieregularne krwawienie.<br />
<br />
Przeciwwskazania do HTZ to:<br />
- rak piersi,<br />
- rak macicy,<br />
- choroba zakrzepowa-zatorowa,<br />
- choroba wieńcowa,<br />
- dolegliwości związane z wątrobą.<br />
<br />
Ponadto terapia HTZ niesie ze sobą zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi, jeżeli trwa dłużej niż 5 lat. U kobiet poddawanych kuracji powinno się wykonywać mammografię co roku. Czy hormonalna terapia zastępcza jest bezpieczna?

Przekwitanie

Przekwitanie to okres w życiu kobiety od pełnej dojrzałości płciowej do starości. W tym czasie występuje ostatnie krwawienie miesiączkowe, określane terminem menopauza.  W trakcie przekwitania ...

Menopauza jest naturalnym procesem biologicznym występującym około 51 roku życia. To okres, kiedy ustaje miesiączkowanie i zatrzymane zostają funkcje jajników. Przed wystąpieniem pokwitania kobieta odczuwa szczególne dolegliwości, m.in.: zaburzenia snu, uderzenie gorąca, problemy z koncentracją i pamięcią. Znaczna część kobiet skarży się na bóle głowy, mięśni i suchość skóry.<br />
<br />
Okres przed menopauzą charakteryzuje się wystąpieniem krwawienia, zmian włóknisto-torbielowych w piersiach oraz bólem sutków.<br />
Kobiety w okresie menopauzalnym cechują się nadmierną drażliwością, uczuciem niepokoju i skłonnościami depresyjnymi. Dolegliwości upośledzają codzienne funkcjonowanie w rodzinie i społeczeństwie. Jakie są skutki menopauzy wpływające niekorzystnie na stan zdrowia?

Wszywki alkoholowe

Wszywki alkoholowe to leki implantowane pod skórę pacjenta, które mają go zniechęcić do picia alkoholu. Wszywki alkoholowe zalicza się do tzw. terapii awersyjnej. Nie leczą one jednak alkoholizmu.

Jak wyjść z depresji?

Dzięki postępowi medycznemu rozwinęły się również metody leczenia depresji . Sposoby, które stosowano wcześniej – odpowiednia dieta, upuszczanie krwi, elektrowstrząsy i lobotomia – dziś stopniowo ...

Leczenie depresji polega na stosowaniu różnych metod terapeutycznych, których celem jest m.in. udzielenie wsparcia osobie chorej. Dodatkowo, pomaga leczenie snem oraz sejsmoterapia. Niewątpliwie, najskuteczniejszą formą w leczeniu choroby są leki przeciwdepresyjne. Wpływają na przekazywanie neuronów pomiędzy poszczególnymi elementami mózgu. Podwyższają poziom serotoniny i noradrenaliny oraz oddziałują na gęstość neuroprzekaźników. Typoleptyki wywierają terapeutyczne znaczenie w zaburzeniach nastroju oraz w leczeniu następujących dolegliwości: zaburzenia lękowe, fobia społeczna, etc.<br />
<br />
Leki przeciwdepresyjne można podzielić na:<br />
- inhibitory monoaminooksydazy,<br />
- inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny,<br />
- czteropierścieniowe leki antydepresyjne,<br />
- trójpierścieniowe antydepresanty,<br />
- inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny.

Właściwości cebuli

Właściwości cebuli docenili już XV-wieczni żeglarze. Przez całe stulecia cebula traktowana była jako skuteczny lek na szkorbut . Ze względu na zawartą w niej witaminę C , na dalekie wyprawy ...

<p>
Nadmierne spożywanie alkoholu prowadzi do złego samopoczucia, który jest określany mianem kaca. Taki stan najczęściej objawia się bólem głowy, nudnościami i ogólnym odwodnieniem organizmu. To najczęstsze dolegliwości.<br />
<br />
Za stan upojenia alkoholowego odpowiada etanol. Jego przyjmowanie bowiem ingeruje w organizm, wpływając na jego metabolizm. Dzieje się tak dlatego, że składnik ten jest przetwarzany i wydalany praktycznie w całości w postaci zmienionej, czyli najpierw w aldehyd octowy, a potem w kwas octowy. Końcowym etapem jest przekształcenie w dwutlenek węgla. Opisane wyżej objawy są skutkiem działania aldehydu octowego. Kiedy alkohol zaczyna swój proces rozkładania się w organizmie, człowiek zaczyna powoli przechodzić w stan powolnego trzeźwienia.<br />
<br />
Na takie przykre dolegliwości są jednak sposoby. Do imprezy można się bowiem dobrze przygotować, by potem nie cierpieć jej skutków. Jakie sposoby na kaca warto zastosować? Co robić, by głowa mniej bolała? Na to pytanie odpowie lekarz Łukasz Dubielecki.<br />
 </p>

Narkotyki a zdrowie

Narkotyki są stosowane w medycynie jako środki łagodzące ból i uspokajające. Niektóre z nich mają także swój wkład w leczenie chorób, np. jaskry. Jednak wykorzystywanie ich tylko po to, aby się ...

Antybiotyki - za i przeciw

Leczenie antybiotykami, tak jak innymi lekami, posiada zalety, ale także wiąże się z pojawieniem skutków ubocznych. Warto wiedzieć, do czego może doprowadzić nieprawidłowe stosowanie tych leków.

Wątroba jest jednym z najbardziej pracowitych narządów organizmu. Hepatocyty (komórki wątroby) są odpowiedzialne za odtruwanie organizmu z toksyn, które pochodzą z żywności i są zbędnymi produktami przemiany materii oraz przetwarzają składniki odżywcze w postać lepiej przyswajalną przez organizm. Wątroba produkuje heparynę, która reguluje krzepliwość krwi, oraz niektóre białka odpornościowe. Gromadzi glikogen i przechowuje niektóre witaminy.<br />
<br />
Polacy bardzo często spożywają w nadmiarze leki na wszelkie codzienne bolączki. Choć nie zawsze dawkowanie leków jest koniecznością, coraz więcej osób je zażywa, w w szczególności paracetamol – występujący w licznych środkach przeciwbólowych. Niestety, spożywanie leków w nadmiarze wpływa niekorzystnie na pracę wątroby. Szczególnie niebezpieczne są antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwdepresyjne. Farmaceutyki mogą prowadzić do uszkodzenia komórek wątroby.

Homeopatia a odchudzanie

Wielu osobom nasuwa się pytanie, czy homeopatia może być także sposobem na szczupłą sylwetkę. Ludzie praktykujący ten sposób leczenia twierdzą, że homeopatia jest wysoce skuteczna zarówno jako ...

SHBG

SHBG jest globuliną, która wiąże hormony płciowe – androgeny u mężczyzn, a estrogeny u kobiet. Synteza SHBG zachodzi głównie w wątrobie, w mniejszych ilościach w endometrium, gruczołach ...

Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa (ang. Acute Myelogenous Leukemia, AML lub Acute Non-Lymphoblastic Leukemia, ANLL) wynika z anomalii genetycznych, które powodują rozrost nowotworowy prekursorów komórek ...

Komórki macierzyste nazywane są również komórkami pnia, mają zdolność do nieograniczonej liczby podziałów i namnażania się. Cechuje je nieśmiertelność oraz odnawialność. Komórki macierzyste mogą rozróżniać się od innych i przekształcać się w każdy rodzaj tkanki.<br />
<br />
Dzięki zdolności różnicowania się komórek macierzystych, można wyróżnić kilka ich rodzajów. Komórki mają zastosowanie w terapii oraz okazują się niezwykle pożądane w medycynie, a zwłaszcza onkologii. Mogą być przeszczepiane w celu regeneracji lub odbudowy układu odpornościowego czy krwionośnego. Wykazują znacznie większą skuteczność niż komórki pozyskiwane od dawców szpiku kostnego. Zlokalizowane są w krwi pępowinowej, podobnie jak komórki szpiku kostnego. Krew pępowinowa jest jednym źródłem komórek i nie wymaga metod inwazyjnych u potencjalnego dawcy.

Leptospirozy

Leptospirozy to choroby wywoływane przez krętki Leptospira interrogans z rodziny Leptospira. Wydzielają one endotoksynę - substancję, która wywołuje gorączkę, zaburzenia w krążeniu, uszkodzenie ...

Ziarniniak grzybiasty

Ziarniniak grzybiasty został odkryty w 1806 roku przez francuskiego dermatologa Aliberta. Opisał on poważne zaburzenia, w których duże guzy, przypominające grzyby martwicze, atakują skórę ...

Zachowanie po alkoholu

Alkohol zmienia myślenie, świadomość i nastrój. Po alkoholu człowiek zachowuje się tak, jak nie zachowałby się na trzeźwo. Alkohol upośledza samokontrolę i wyjaławia uczucia wyższe.

Wagotomia

Zabieg wagotomii polega na przecięciu nerwów błędnych, pobudzających komórki okładzinowe gruczołów błony śluzowej żołądka do wydzielania kwasu solnego i pepsyny. Nerwy błędne przyśpieszają ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin