Urazy kręgosłupa
Urazy kręgosłupa wynikają z bezpośredniego lub pośredniego działania siły zewnętrznej. Pośrednie działanie siły to zgniecenie, zgięcie lub nadmierne zgięcie, czasem wyprost lub nadmierny przeprost. Obrażenia kręgosłupa często wiążą się z uszkodzeniami rdzenia kręgowego oraz zaburzeniem jego funkcji. Ocenia się, że urazy kręgosłupa stanowią około 2-3% wszystkich wypadków sportowych. Następstwa w postaci przeciążeń i wtórnych zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa u ludzi młodych, a nawet dzieci są regułą po pewnym okresie uprawiania sportu wyczynowego.
Przyczyny i objawy urazów kręgosłupa
Najczęstszymi przyczynami urazów kręgosłupa są wypadki oraz zwyrodnienia wrodzone. Jednak urazy, które przyczyniają się do wystąpienia zaburzenia, są następujące: upadki z wysokości, skoki na głowę do płytkiej wody, wypadki komunikacyjne, silne uderzenia w głowę. Złamania i zwichnięcia kręgosłupa powstają wskutek uderzenia w głowę lub upadku na pośladki lub plecy.Większość urazów kręgosłupa obejmuje również inne obszary ciała, jak głowę, jamę brzuszną, kończyny górne i dolne oraz klatkę piersiową. Urazy kręgosłupa objawiają się:
- widocznym na zewnątrz obrażeniem kręgów,
- uczuciem opasującego bólu lub przymusowym ułożeniem głowy (gdy doszło do uszkodzenia kręgosłupa szyjnego),
- krwiakami, otarciami, stłuczeniami,
- bólem uciskowym wyrostków kolczystych,
- zmianą odstępu między wyrostkami kolczystymi objawiającą się uskokami i garbami,
- niedowładem kończyn,
- zaburzeniami czucia,
- zaburzeniami świadomości,
- niewydolnością oddechową,
- zaburzeniami czynności pęcherza moczowego i jelita grubego.
Leczenie urazów kręgosłupa
Uraz kręgosłupa to ciężka choroba, która może doprowadzić do paraliżu kończyn, porażenia jelit, zakłócenia oddawania moczu i innych komplikacji, w zależności od stopnia uszkodzenia rdzenia kręgowego i unerwienia. Efekt leczenia w dużej mierze zależy od stopnia uszkodzenia i pojawienia się nieodwracalnych zmian. Podstawowe znaczenie ma pomoc na miejscu wypadku i właściwy transport poszkodowanego w celu zapobiegania dalszym powikłaniom. Leczenie polega przede wszystkim na leczeniu zachowawczym, czyli unieruchomieniu uszkodzonego odcinka kręgosłupa, leczeniu objawów (niedotlenienia, spadku ciśnienia, spadku temperatury ciała, rozstrzeni żołądka z wtórną niewydolnością oddechową, zatrzymania moczu, niedrożności jelit), a dopiero po stabilizacji stanu ogólnego chorego na leczeniu złamań i zwichnięć kręgosłupa za pomocą wyciągów zewnętrznych stabilizujących miejsce złamania lub zabiegu chirurgicznego. Operacja wymagana jest również w celu odciążenia rdzenia, korzeni i naczyń krwionośnych. Wreszcie prawidłowa opieka i rehabilitacja. Rokowanie zależy przede wszystkim od ciężkości urazu, wieku, stanu ogólnego, leczenia samego uszkodzenia oraz powikłań. Przy całkowitym przerwaniu ciągłości rdzenia kręgowego rzadko dochodzi do jakiejkolwiek poprawy. Złamanie kręgosłupa leczy się zachowawczo przez unieruchomienie w łóżku do czasu ustąpienia dolegliwości bólowych. Po tygodniu zaleca się stosowanie gorsetu ortopedycznego.Złamania niestabilne również można leczyć zachowawczo, niemniej jednak jest to dość ryzykowne, gdyż istnieje możliwość uszkodzenia rdzenia kręgowego. Złamania te wymagają unieruchomienia na okres 8-12 tygodni, czyli do momentu wytworzenia blizny. Początkowo pacjentowi zaleca się leżenie na twardym podłożu z wałkiem pod lędźwiami, co pozwoli na zachowanie lordozy. Następnie zakłada się gorset gipsowy lub ortopedyczny do czasu uzyskania radiologicznych cech stabilności. Leczenie operacyjne złamań niestabilnych podejmuje się w sytuacji, kiedy doszło do częściowego lub całkowitego uszkodzenia rdzenia kręgowego, ogona końskiego lub złamania z mechanizmu rotacyjnego. Wadą tego sposobu leczenia jest usztywnienie znacznej części kręgosłupa, zniesienie lordozy, kompensacyjne zwiększenie ruchomości w segmentach powyżej uszkodzenia oraz zmiany zwyrodnieniowe.
Pierwsza pomoc w urazach kręgosłupa
Z ofiarą wypadku podejrzaną o uraz kręgosłupa, w celu ochrony rdzenia kręgowego, należy postępować z wielką ostrożnością, aby nie spowodować dalszego uszkodzenia rdzenia. Na miejscu wypadku należy przede wszystkim wezwać pomoc!, a następnie:- dokonać podstawowej oceny stanu poszkodowanego oraz mechanizmów zdarzenia;
- rannego zostawić w pozycji pourazowej i w miejscu, gdzie doszło do urazu, tylko w stanie wyższej konieczności (brak podstawowych oznak życia, niebezpieczeństwo w miejscu, w którym znajduje się poszkodowany) zmienić jego pozycję albo ewakuować z miejsca zdarzenia;
- zabezpieczyć odcinek szyjny kręgosłupa: założyć poszkodowanemu kołnierz ortopedyczny lub obłożyć jego głowę kocem albo kurtką;
- okolice lędźwi, kolan i kostek wypełnić miękkimi tkaninami, a wzdłuż tułowia, w celu stabilizacji, ułożyć zrolowane koce, kurtki lub inne przedmioty dostępne w miejscu zdarzenia;
- zabezpieczyć poszkodowanego termicznie i przez cały czas kontrolować jego funkcje życiowe.
Artykuły Urazy kręgosłupa
Złamanie kręgosłupa może spowodować utratę przytomności przez poszkodowanego. Wtedy pacjent wymaga specjalistycznej pomocy medycznej. Jeśli przytomność jest zachowana, poszkodowany najczęściej ...
Urazy kręgosłupa szyjnego są bardzo niebezpieczne, gdy dochodzi również do uszkodzenia rdzenia kręgowego. Warto więc znać zasady udzielania pierwszej pomocy przy urazach kręgosłupa.
Urazy kręgosłupa są bardzo niebezpieczne, szczególnie gdy dochodzi do uszkodzenia rdzenia kręgowego. Pojawiają się zaburzenia neurologiczne, zniesienie czucia i porażenie mięśni.
Urazy kręgosłupa lędźwiowego rzadziej występują niż uszkodzenia odcinka szyjnego. Mogą to być złamania, skręcenia lub stłuczenia kręgosłupa. Leczenie to najczęściej unieruchomienie kręgosłupa.
Kontuzje i urazy zdarzają się bardzo często, gdy aktywnie spędza się czas. W większości są to niegroźne urazy tkanki miękkiej, czyli siniaki i stłuczenia, chociaż niekiedy dochodzi również do ...
Osoby aktywne fizycznie i sportowcy są w większym stopniu narażeni na problemy z kręgosłupem. Jakie są główne przyczyny dolegliwości bólowych?
Przepuklina kręgosłupa jest schorzeniem mogącym pojawić się w różnych częściach kręgosłupa. Dyski są niczym maleńkie poduszki między kręgami w kręgosłupie. Z czasem mogą się niszczyć ze względu na ...
Przyczyny bólu kręgosłupa mogą być różne. Nie należy lekceważyć bólów pleców, bo oprócz typowego naciągnięcia mięśni, mogą wywodzić się z poważnych chorób. Warto wiedzieć jakich.
Hiperostoza usztywniająca kręgosłupa, inaczej zwana chorobą Forestiere - Rotes - de Querol, to zwyrodnienie co najmniej trzech trzonów kręgowych, które przybierają kształt dzioba papugi lub ...
Ból pleców to ból kręgosłupa. Może obejmować całe plecy lub tylko ich część. Warto wiedzieć jakie mogą być przyczyny bólów pleców oraz znać metody radzenia sobie z nimi.
Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego objawia się bólem karku. Taka dolegliwość nie może być lekceważona, ponieważ często prowadzi do rozmaitych zaburzeń, takich jak ograniczona ruchliwość głowy.
Budowa kręgosłupa u człowieka nie jest prosta. Składa się z kręgów i krążków międzykręgowych. Aby prawidłowo funkcjonował wszystkie jego elementy muszą być sprawne.
Ból kręgosłupa i komputer – czy mają ze sobą jakiś związek? Głównie to nie praca przy komputerze, lecz nieprawidłowa pozycja przy biurku z komputerem może powodować pojawienie się bólu pleców.
Choroby zwyrodnieniowe to coraz bardziej powszechny problem. Choroba zwyrodnieniowa stawów zwykle objawia się bólami stawów i problemami z poruszaniem się. Jej przyczyny nie są do końca znane. Na ...
Złamania kompresyjne są jednym z głównych objawów osteoporozy kręgosłupa. Są to złamania zdemineralizowanych trzonów kręgowych, które nie wytrzymują nacisku sąsiednich kręgów. Osteoporoza ...
Wady postawy to powszechne przyczyny przewlekłego bólu pleców. Pojawiają się one najczęściej z powodu niedostatecznej aktywności fizycznej, nieprawidłowej masy ciała lub innych zaniedbań.
Choroba zwyrodnieniowa stawów (ang. Osteoarthritis, OA) to coraz bardziej powszechny problem, jest jedną z tzw. chorób cywilizacyjnych, do których przyczynia się siedzący tryb życia, ...
Kifoza jest to postępująca choroba kręgosłupa, która może występować u dzieci i dorosłych. To zaburzenie niekiedy powoduje zniekształcenie opisane jako garb. Kifoza może występować w formie ostrej ...
Ostry ból pleców może oznaczać bólowy zespół kręgosłupowo-korzeniowy, równie dokuczliwy jak zespół zapalny korzeni nerwowych. Aby wyleczyć te dolegliwości, należy spędzić kilka dni w pozycji leżącej.
Bóle karku nie pojawiają się znikąd. Ich przyczyn może być wiele. Warto wiedzieć co przyczynia się do tych uciążliwych, męczących nas bólów i dowiedzieć się, jak można je zmniejszyć.
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
