Wycięcie hemoroidów

Hemoroidy to poduszeczkowate skupiska żył, leżących pod błoną śluzową wyścielającą najniższą część prostnicy i odbytu. Gdy ulegają rozszerzeniu, obrzękowi i krwawieniu, zaczynają się kłopoty. Istnieją dwa rodzaje hemoroidów - hemoroidy wewnętrzne, znajdujące się w dolnej części prostnicy i hemoroidy zewnętrzne, umiejscowione pod skórą otaczającą odbyt.

Chakakterystyka hemoroidów

Hemoroidy zewnętrzne sprawiają więcej problemów niż hemoroidy wewnętrzne, bo drażnią i uszkadzają leżącą nad nimi skórę. Jeśli w zewnętrznym hemoroidzie dojdzie do zakrzepu, może wystąpić nagły ból. Zakrzep zwykle ulega wchłonięciu, ale może po nim zostać nadmiar skóry, która swędzi i może ulec podrażnieniu.
Hemoroidy wewnętrzne są zwykle niebolesne.

Często doprowadzają do krwawień, objawiających się jaskrawoczerwonymi plamami na papierze toaletowym lub kapaniem krwi do muszli. Zdarza się, że hemoroidy wewnętrzne wypadają poza odbyt. Mogą się na nich gromadzić cząsteczki kału i śluz, co prowadzi do swędzenia. Ciągłe wycieranie pogarsza problem. Niektóre żylaki odbytu nie dają się leczyć tylko zachowawczo, np. z powodu przewlekłych objawów albo wypadania hemoroidów wewnętrznych. Operację wycięcia hemoroidów wybiera się zwykle przy czwartym stopniu zaawansowania choroby hemoroidalnej. O chorobie hemoroidalnej mówi się wtedy, gdy dochodzi do stanu zapalnego guzków lub do ich ześlizgnięcia się do dołu. Guzki krwawnicze są powszechnie określane jako hemoroidy. Są to struktury anatomiczne o budowie jamistej, znajdujące się w błonie podśluzowej w kanale odbytu. Choroba hemoroidalna to stan patologiczny w następstwie ześlizgnięcia się do dołu poduszeczek odbytowych, co manifestuje się głównie krwawieniem, bólem, świądem i nieprawidłową wydaliną z odbytu.

Diagnoza choroby hemoroidalnej

Klasyfikacja zaawansowania choroby hemoroidalnej opiera się na objawach klinicznych. Wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania choroby:

• stopień pierwszy – hemoroidy są powiększone, nie wypadają, jedynym objawem jest zazwyczaj krwawienie z odbytu;
• stopień drugi – hemoroidy wypadają przy próbie parcia, ale cofają się samoistnie; objawami są krwawienia z odbytu, świąd i sączenie;
• stopień trzeci – hemoroidy wypadają poza odbyt i wymagają odprowadzenia ręcznego; objawami są krwawienia, świąd, sączenie, brudzenie bielizny;
• stopień czwarty – hemoroidy wypadają poza odbyt i nie dają się odprowadzić; objawami są krwawienia, sączenie, świąd, brudzenie bielizny, ból; może dojść do niedokrwienia i zgorzeli guzków.

Przebieg hemoroidektomii

Wycięcie hemoroidów to inaczej hemoroidektomia. Operacja usunięcia hemoroidów jest wskazana, gdy pacjent ma duże, wystające poza odbyt hemoroidy, przewlekłe objawy choroby hemoroidalnej albo hemoroidy wewnętrzne, które powracają pomimo mniej inwazyjnego niż zabieg chirurgiczny leczenia. W hemoroidektomii tradycyjnej chirurg robi okrężne nacięcie wokół hemoroidu, usuwa odpowiednie naczynia krwionośne i zamyka nacięcie ciągłym, wchłanialnym szwem. Zabieg usunięcia hemoroidów pozwala wyleczyć 95% przypadków choroby hemoroidalnej. Rzadko prowadzi do powikłań, ale jest bolesny. Wymaga znieczulenia ogólnego albo lędźwiowego i zażywania środków przeciwbólowych po operacji. Po zabiegu zwykle trzeba przyjmować suplementy błonnika albo środki przeczyszczające, aby zapobiegać zaparciom, do których przyczyniają się ból pooperacyjny, obawa przed bólem podczas defekacji i efekty uboczne środków znieczulających. Powrót pacjenta do pracy jest zwykle możliwy po siedmiu-dziesięciu dniach.

Cele zabiegu

Operacyjne leczenie hemoroidów pozostaje postępowaniem z wyboru w przypadku hemoroidów czwartego stopnia oraz w przypadku niepowodzenia leczenia zachowawczego i instrumentalnego w niższych stopniach zaawansowania choroby hemoroidalnej. Celem hemoroidektomii jest:

• wycięcie chorobowo zmienionych guzków krwawniczych;
• wycięcie nadmiaru wypadającej błony śluzowej kanału odbytu;
• podwiązanie szypuły naczyniowej hemoroidów;
• odprowadzenie anodermy do obwodowej części kanału odbytu;
• pierwotne zamknięcie ubytków błony śluzowej kanału odbytu.

Sposoby operacyjnego usunięcia hemoroidów

Operacja usunięcia hemoroidów może być przeprowadzona na trzy sposoby:

• hemoroidektomia otwarta – sposobem Milligana-Morgana;
• hemoroidektomia zamknięta – sposobem Fergussona;
• podśluzówkowe usunięcie hemoroidów – sposobem Parksa.

Hemoroidektomia może być ograniczona wyłącznie do jednego lub dwóch guzków.

Powikłania po zabiegu hemoroidektomii

Do powikłań po wycięciu hemoroidów należą: ból, krwawienie, zakażenie rany, szczelina odbytu wywołana nieprawidłowym gojeniem się rany, pooperacyjne zwężenie odbytu, nietrzymanie gazów i stolca, zaparcia, zaburzenia oddawania moczu, opóźnione gojenie się rany.

Alternatywą dla tradycyjnego usuwania hemoroidów jest zabieg z użyciem staplera (metoda Longo). Jest to zabieg często zalecany, kiedy zawiodło gumkowanie żylaków. Chirurg używa staplera, aby unieruchomić hemoroidy. Zabieg z użyciem staplera wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, ale jest on mniej bolesny niż tradycyjna hemoroidektomia. Powrót pacjenta do zdrowia następuje szybko, ale niektóre badania sugerują większe ryzyko nawrotów. Leczenie żylaków odbytu metodą Longo jest szczególnie polecane w wypadaniu błony śluzowej kanału odbytu. Metoda ta jest przeciwwskazana w chorobie hemoroidalnej czwartego stopnia i przy dużym wypadaniu odbytnicy. Metoda Longo jest obciążona potencjalnym ryzykiem powikłań, np. owrzodzenia, martwica błony śluzowej bańki odbytnicy, przetoka odbytniczo-pochwowa, przetoka do gruczołu krokowego.

Inną nowością jest wykorzystanie specjalnego urządzenia z głowicą dopplerowską do lokalizowania tętnic doprowadzających krew do guzków krwawnicowych, ułatwiającego ich podwiązanie. 

Odrębnym problemem są zabiegi operacyjne u nosicieli wirusa HIV czy też pacjentów z pełnoobjawowym AIDS. Zarówno nosiciele wirusa HIV, jak i chorzy na AIDS mają wydłużony czas gojenia się ran pooperacyjnych. Poza tym wzrasta procent powikłań pooperacyjnych związanych głównie z zakażeniem ran. Właściwa ocena chorych ze względu na okres choroby pozwala jednak przewidzieć w pewnym stopniu powikłania, co umożliwia właściwe postępowanie.