Zatrucia

Zatrucia to kolejne, bardzo częste zaburzenia, z którymi się borykamy. W niektórych szpitalach do 10% przyjęć to zatrucia. Często zatrucie następuje przypadkowo w pracy podczas ekspozycji na substancje trujące, np. cyjanek lub fosforoorganiczne preparaty owadobójcze. Najczęściej jednak ludzie zatruwają się sami, zażywając środki łatwo dostępne w domu. Należą do nich leki sprzedawane bez recepty oraz powszechnie przepisywane leki uspokajające, leki nasenne i psychotropowe, spożywane z alkoholem lub bez. Najczęstszymi środkami powodującymi zatrucia ze skutkiem śmiertelnym są leki przeciwbólowe, przeciwdepresyjne i uspokajające.

Rodzaje zatruć

Biorąc pod uwagę przyczyny powstawania, zatrucia można podzielić na:
  • zatrucia rozmyślne – samobójcze, samozatrucia bez tendencji samobójczych, zatrucia zbrodnicze, egzekucje za pomocą trucizny,
  • zatrucia przypadkowe – omyłkowe przyjęcie trucizny, powikłania lecznicze, zatrucia w wyniku skażenia środowiska naturalnego lub środowiska pracy.
Podział zatruć ze względu na nasilenie objawów:
  • Zatrucia ostre charakteryzują się szybkim rozwojem objawów chorobowych po przyjęciu dużej, jednorazowej dawki trucizny.
  • Zatrucia podostre są wtedy, gdy kliniczne objawy zatrucia są wprawdzie wyraźne, ale nie tak gwałtowne jak w zatruciu ostrym i występują po jednorazowo lub kilkakrotnie przyjętej dawce trucizny.
  • Zatrucia przewlekłe powstają wskutek długotrwałego działania trucizny w małych dawkach i często nie wykazują widocznych objawów. Dopiero po dłuższym czasie, na skutek gromadzenia się trucizny w organizmie, dochodzi do wystąpienia objawów zatrucia przewlekłego (zatrucia zawodowe związane z długo trwającym narażeniem na substancje toksyczne w środowisku pracy).

Przyczyny zatruć

Przyczyną zatruć może być świadomy zamiar pozbawienia zdrowia lub życia na skutek przyjęcia trucizny. Zatrucia rozmyślne są często formą ucieczki od trudnych sytuacji bądź kłopotów. Osoba dotknięta stresem nie widzi żadnego racjonalnego wyjścia i przez samozatrucie pragnie zwrócić na siebie uwagę otoczenia oraz uzyskać pomoc. Wśród zatruć rozmyślnych najliczniejszą grupę stanowią zatrucia samobójcze. Zatrucia przypadkowe są zazwyczaj wynikiem nieświadomego i niezależnego od woli użycia trucizny. Wśród zatruć przypadkowych dominują zatrucia omyłkowe i zatrucia u dzieci pozbawionych opieki. Odrębnym, bardzo poważnym problemem są obecnie w Polsce ostre zatrucia alkoholem, toksykomanie i lekomanie.

Leczenie zatruć

Aby rozpocząć leczenie ostrego zatrucia, konieczne jest jak najszybsze wyznaczenie celu w podejmowaniu działań ratunkowych. Ostre zatrucia przebiegają bardzo różnie, ale najważniejsza jest precyzyjna ocena stanu ogólnego chorego. Chodzi o to, by szybko i dokładnie rozpoznać najpoważniejsze zaburzenia czynności ustroju, związane z upośledzeniem funkcjonowania takich narządów i układów, jak ośrodkowy i autonomiczny układ nerwowy, układ krążenia, wątroba i nerki – i leczyć je od razu skutecznie, niezależnie od tego, w jakim miejscu i w jakiej sytuacji znajduje się dana osoba. To leczenie nosi nazwę leczenia podtrzymującego. Jest ono wielokierunkowe, z zastosowaniem wszystkich dostępnych technik i metod używanych w intensywnej terapii, w szpitalu wspierane rozmaitymi badaniami analitycznymi sprawdzającymi jego skuteczność. Innym sposobem leczenia jest podawanie odtrutek. Dość często stosuje się płukanie żołądka. Metoda ta najczęściej wykorzystywana jest przy zatruciach lekami. Stosowane odtrutki zależne są od środka, którym nastąpiło zatrucie. Wyróżniamy odtrutki swoiste i nieswoiste. Nieswoiste odtrutki to np. węgiel leczniczy, który wiąże wiele rodzajów toksyn, leków i innych związków w organizmie. Wynika więc z tego, że takie odtrutki mogą być stosowane bez względu na przyczynę zatrucia. Odtrutki swoiste zaś działają tylko na konkretny związek powodujący zatrucie. I tak np. przy zatruciu środkami nasennymi – barbituranami i benzodiazepinami – jako odtrutka stosowany jest flumazenil. Zatrucie muchomorem czerwonym, którego toksyną jest muskaryna, leczy się poprzez podanie atropiny.

Przypisy
Król M., Panasiuk L., Szponar E., Ostre zatrucia (Praktyka Lekarza Rodzinnego), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3862-0
Piotrowski J. Podstawy toksykologii, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2008, ISBN 978-83-204-3401-9
Pach J. Zarys toksykologii klinicznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, Kraków 2009, ISBN 978-83-233-2717-2

Artykuły Zatrucia

Bluszcz trujący ( Toxidendron radicans ) to roślina, którą trudno zidentyfikować. Charakteryzuje się ona trzylistnymi skupiskami i może występować zarówno jako krzak, jak i pnącze. Może wywołać ...

Wszystkie części rośliny, a zwłaszcza owoce, są trujące dla człowieka, szczególnie dla dzieci.

Lato to nasza ulubiona pora roku. Uwielbiamy słońce i ciepło. Niestety bakterie też, ponieważ panują idealne warunki do ich namnażania. Dlatego uważajmy na to, co jemy w te ciepłe dni, by ustrzec ...

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Zatrucie ołowiem to inaczej ołowica. Ostre zatrucia ołowiem są dość rzadkie. Metal wchłaniany jest przez układ oddechowy lub pokarmowy. Ołów działa toksycznie szczególnie na krew, układ nerwowy ...

Zatrucie rtęcią, czyli rtęcica, to bardzo poważne zatrucie, mogące prowadzić nawet do śmierci. W przypadku rtęci trujące są jej opary, które wdycha człowiek oraz większość związków – organicznych ...

Pałeczki bakterii z grupy Salmonella enterica wywołują u ludzi zaburzenia żołądkowo-jelitowe - salmonellowe zatrucia pokarmowe. Współcześnie obserwuje się wzrost liczby zatruć pokarmowych. Wiąże ...

Salmonella typhimurium jest przyczyną salmonellowego zatrucia.

Zatrucia pokarmowe to zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego, spowodowane spożyciem żywności zawierającej żywe drobnoustroje lub ich toksyny. Objawem zatrucia pokarmowego są wymioty , biegunki , ...

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Zatrucia grzybami to dolegliwości pokarmowe, które powstają po zjedzeniu toksycznych, starych lub trujących roślin. Objawy zatrucia grzybami pojawiają się zaraz po zjedzeniu produktów i towarzyszą ...

Grzyby są chętnie spożywane jako dodatek do potraw oraz w postaci smażonej, gotowanej czy marynowanej. Polacy uwielbiają grzyby, lecz bardzo często zbierają te niewłaściwe. Trujące rośliny są niebezpieczne dla zdrowia, powodują zatrucia i inne problemy związane z układem pokarmowym. Grzyby trujące dzieli się na trzy grupy: grzyby niepowodujące zatruć śmiertelnych, grzyby będące przyczyną śmierci oraz grzyby podejrzane o substancje trujące.<br />
<br />
Do grzybów, które nie powodują zatruć śmiertelnych należą np.: podgrzybek brunatny, sarniak dachówkowaty oraz opieńka miodowa. Do grupy śmiertelnie trujących zalicza się: muchomora sromotnikowego i grzyby blanszowate. Krowiak, gąska, czubajeczka to grupa grzybów, które mogą być również przyczyną śmierci. Grzyby mogą powodować zatrucia, jeżeli zostaną zjedzone po wypiciu alkoholu, tj. żółciak siarkowy i gąska zielona.

Cyjanowodór jest to lotna ciecz. Związek ten swym zapachem przypomina migdały. Jest on stosowany jako silny środek dezynsekcyjny i deratyzacyjny, natomiast w przemyśle i technice wykorzystuje się ...

Cyjanki są silnie toksyczne. Działanie polegające na blokadzie procesu oddychania na poziomie komórkowym może zakończyć się śmiercią.

Gronkowcowe zatrucia pokarmowe wywołane są przez gronkowca złocistego (Staphyloccocus aureus). Gronkowce to duża grupa bakterii Gram-dodatnich. Gronkowiec złocisty należy do najbardziej ...

Na zdjęciu widoczna bakteria gronkowca.

Alkohol metylowy (metanol, spirytus drzewny) ma szerokie zastosowanie techniczne. Metanol wykorzystywany jest w produkcji rozpuszczalników, barwników, włókien syntetycznych. Stosuje się go także ...

Grzyby w diecie są polecane osobom odchudzającym się . Składają się w większości z wody i są niskokaloryczne. Poza tym zawierają witaminy A, B1, B2 oraz śladowe ilości witaminy C . Niestety nie ...

Grzyby w diecie są polecane osobom odchudzającym się. Składają się w większości z wody i są niskokaloryczne. Poza tym zawierają witaminy A, B1, B2 oraz śladowe ilości witaminy C. Niestety nie wszystkie grzyby są jadalne. W Polsce co roku na zatrucie grzybami umierają setki osób.

Kleszcze, osy, oparzenia, zatrucia , opryszczka – mogą się nam przydarzyć w trakcie letnich wypadów nad morze, w góry czy za miasto. Zwykle są to niegroźne schorzenia, jednak warto wiedzieć, jak ...

Opryszczka jest na tyle podstępną chorobą, że często przebiega zupełnie bezobjawowo. Dzieje się tak w większości przypadków, bo aż 80-90%. Raz zniwelowane objawy wirusa przechodzą następnie w stan utajenia, więc łatwo zbagatelizować problem, myśląc, że został on w pełni zażegnany.<br />
<br />
Przewlekłe bezobjawowe zakażenie HSV polega na wydzielaniu wirusa wraz ze śliną, nasieniem, śluzem z pochwy czy nawet wydzieliną z cewki moczowej. Proces ten odgrywa znaczącą rolę w rozpowszechnianiu się zakażenia HSV.<br />
<br />
Bardzo często bywa tak, że po okresie zaniknięcia objawów wirusa z czasem następuje nawrót choroby. Takie zjawisko określa się mianem „reaktywacji wirusa”. Czynnikami, które temu sprzyjają są: stres, gorączka, spadek odporności, urazy mechaniczne błon śluzowych i skóry, oziębienie organizmu czy nawet ekspozycja skóry na działanie promieni UV.<br />
<br />
Ciężkie objawy opryszczki mogą być także skutkiem ubocznym korzystania z takich zabiegów kosmetycznych i dermatologicznych, jak peeling czy makijaż permanentny.

Zatrucie alkoholowe to zatrucie spowodowane zbyt dużą dawką alkoholu w zbyt krótkim czasie. Zatrucie wywołane w organizmie alkohol może nawet doprowadzić do śmierci. Odróżnienie "zwykłego" ...

Jak rozpoznać zatrucie wywołane przez alkohol?

Zatrucia alkoholem etylowym stanowią coraz większy procent wszystkich wykrywanych zatruć. Alkohol etylowy (etanol) należy do organicznych związków chemicznych. Stanowi podstawowy składnik wódek i ...

Wymioty odgrywają ważną rolę w praktyce klinicznej, mogą mieć przyczyny w dysfunkcjach przewodu pokarmowego.

Cholinesteraza jest enzymem wytwarzanym w wątrobie. Umożliwia proces hydrolizy estrów choliny do choliny i kwasu tłuszczowego. Badanie poziomu cholinesterazy pozwala określić aktywność enzymów ...

Gronkowiec złocisty może wywołać zakażenie organizmu. Wyższa temperatura zwalcza infekcję, dlatego należy pić jak największe ilości gorącej kawy i herbaty, które mają właściwości bakteriobójcze.

Nowe badania wykazały, że prawdopodobieństwo wystąpienia gronkowca w jamie nosowo-gardłowej znacznie zmniejsza się dzięki piciu gorącej herbaty i kawy, które wykazują właściwości antybakteryjne.

Specjaliści od żywienia podkreślają znaczenie wody w codziennym jadłospisie. Jeśli chcesz wspomóc swój organizm, koniecznie spożywaj odpowiednie ilości wody.

Ile wody pić?

Nosicielstwo Salmonelli może się wiązać z bardzo poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Zarażenie bakterią może przebiegać bezobjawowo, a czasami powoduje tylko łagodne objawy zatrucia pokarmowego ...

Wyniki ostatnich badań ułatwią przechowywanie żywności. Naukowcom udało się odkryć naturalny konserwant, który bez problemu niszczy pałeczki Salmonelli, bakterie E. coli i bakterie z rodzaju Listeria.

Sztuczne dodatki przedłużają trwałość i poprawiają estetykę produktu, niestety ich wpływ na zdrowie jest szkodliwy.

Hiponatremia, czyli niedobór sodu to niekorzystny dla organizmu człowieka stan. Jakie są symptomy niedoboru sodu? Jak należy się odżywiać, mając hiponatremię?

Układ pokarmowy

Zdrowie

Pytania do eksperta

Interakcje leków w leczeniu migdałków

Dzień dobry! Mam 23 lata, ważę ok. 70 kg i mam takie pytanie. Przez 2 tygodnie leczyłem migdały, pojawiły mi się czopy ropne. Przez pierwszy tydzień zażywałem Amoksiklav 625 mg, w drugim tygodniu bylem leczony Fromilidem 250 mg. Przy obydwu lekach brałem 2 tabletki dziennie w około 12 godzinnych odstępach. Zdarzyło mi się w obu tych tygodniach jednokrotnie zażyć ok. 1/4 tabletki Kamagry tj. ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Tępy ból brzucha promieniujący

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co oznaczają bóle w lewym nadbrzuszu?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Ból po lewej stronie podbrzusza

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »