Zespół Aspergera

Zespół Aspergera (ang. Asperger's Syndrome, AS) to całościowe zaburzenie rozwojowe, które należy do spektrum autyzmu. Specjaliści określają je jako łagodniejsze przypadki autyzmu wczesnodziecięcego. Osoby z zespołem Aspergera, podobnie jak osoby z autyzmem, mają tendencję do wycofywania się z kontaktów społecznych, ale cierpią bardziej, bo zależy im na przyjaźniach. W odróżnieniu od typowego autyzmu chorujący na syndrom Aspergera nie wykazują opóźnień w rozwoju mowy i rozwijają się prawidłowo pod względem poznawczym, co umożliwia logiczną komunikację i kontakt z ludźmi. Jakie są przyczyny zespołu Aspergera (ZA) i jak się objawia ta choroba?


Spis treści:
  1. 1. Przyczyny zespołu Aspergera
  2. 2. Objawy zespołu Aspergera
  3. 3. Zespół Aspergera a autyzm

1. Przyczyny zespołu Aspergera

Po raz pierwszy zespół Aspergera opisał w 1944 roku doktor Hans Asperger, od którego nazwiska pochodzi nazwa choroby. Zwrócił on uwagę, że niektóre dzieci na wczesnym etapie rozwoju mają dobrze rozwiniętą mowę i zdolności poznawcze, ale wykazują zaburzenia w rozwoju motorycznym i społecznym. Na ZA statystycznie częściej chorują chłopcy niż dziewczynki, podobnie jak w przypadku autyzmu wczesnodziecięcego. Do tej pory nie wiadomo, co leży u podstaw rozwoju syndromu Aspergera. Przyjmuje się, że za zaburzenia ze spektrum autyzmu odpowiadają nieprawidłowości neurologiczne i zaburzenia w rozwoju płodowym.

Wśród potencjalnych przyczyn zespołu Aspergera wymienia się:

  • czynniki genetyczne – uwarunkowane genami znajdującymi się na chromosomach 3, 4, 11 i genem EN2 na chromosomie 7,
  • wiek ojca powyżej 40. roku życia,
  • urazy okołoporodowe,
  • toksoplazmozę,
  • uszkodzenia OUN (ośrodkowego układu nerwowego),
  • dziecięce porażenie mózgowe,
  • poważne infekcje.

Warto pamiętać, że w odniesieniu do czynników genetycznych nie dziedziczy się samej choroby, co raczej podatność na rozwój zespołu Aspergera i innych zaburzeń ze spektrum autyzmu.

2. Objawy zespołu Aspergera

Osoby z zespołem Aspergera mają dużo lepiej rozwinięte zdolności poznawcze oraz język niż osoby autystyczne. Ich potencjał intelektualny ułatwia terapię i radzenie sobie z codziennymi obowiązkami. Na zespół Aspergera składają się problemy z akceptacją zmian, ograniczona elastyczność myślenia, obsesyjne zainteresowania, ale nie ma zaburzeń rozwoju mowy. Osoby z ZA wykazują lepszą adaptację społeczną niż osoby autystyczne. Objawy chorobowe są mniej nasilone niż w autyzmie wczesnodziecięcym. W życiu dorosłym osoby z ZA mogą uchodzić za odmieńców, dziwaków i ekscentryków. Do objawów zespołu Aspergera zalicza się:

  • zaburzenia relacji społecznych, niechęć do współpracy w grupie,
  • zaburzenia języka – mowa sztywna, pedantyczna, niezdolność rozumienia znaczeń przenośnych i ukrytych, dosłowne odczytywanie komunikatów, nietypowa prozodia i intonacja głosu,
  • wąskie i specyficzne, ograniczone do jednej dziedziny wiedzy, zainteresowania,
  • powtarzalne i rutynowe zachowania,
  • problemy z komunikacją niewerbalną – unikanie kontaktu wzrokowego, skąpa mimika i gestykulacja, dystans fizyczny, unikanie bliskości,
  • brak empatii, nieumiejętność odczytywania mowy ciała innych ludzi,
  • czasami, choć nie zawsze, niezdarność ruchową, dyspraksję i zaburzenia manualne.

Cechą charakterystyczną dla zespołu Aspergera są zachowania obsesyjne. Osoby z ZA potrafią interesować się tylko jedną dziedziną wiedzy, np. matematyką, astronomią czy geografią. Równie dobrze w sposób obsesyjny zapamiętują rozkłady pociągów – wykazują umiejętność mechanicznego zapamiętywania. Ich zainteresowania mogą przybrać formę kolekcjonowania albo układania rzeczy w określonym porządku. Uwielbiają stałość otoczenia, nie lubią zmian. Prowadzą uporządkowane życie, według ustalonych schematów, są mało elastyczni. Osoby z zespołem Aspergera (ZA) mają trudności w prowadzeniu rozmowy opartej na wymianie poglądów, ponieważ przejawiają tendencję do powracania do tych tematów, które je interesują. Nie rozumieją żartów albo śmieją się w nieodpowiednim momencie. Ich język jest zbyt pedantyczny, pozbawiony idiomów i potocznej mowy. Ich mowa może być przekoloryzowana albo zbyt intelektualna, jakby cytowali podręczniki. Mogą stosować kalki słowne, a w dzieciństwie wykazywać problemy z odróżnianiem zaimków osobowych (ja, ty, ona, oni, my). Osoby z ZA odczytują komunikaty dosłownie, mogą nie rozumieć znaczeń przenośnych, jak „pokarm dla duszy” czy „nabić kogoś w butelkę”. Obserwuje się u nich zaburzenia integracji sensorycznej – reagują nieadekwatnie do bodźców w otoczeniu.

3. Zespół Aspergera a autyzm

Zespół Aspergera występuje dużo częściej niż klasyczny autyzm – na każdy przypadek autyzmu przypada kilka przypadków ZA. Wpływ czynników genetycznych wydaje się dużo wyraźniejszy niż w przypadku klasycznego autyzmu. Świadczą o tym badania, które udowadniają, że rodzice dziecka z zespołem Aspergera, najczęściej ojciec, sami wykazują cechy autystyczne. U rodziny dzieci z syndromem Aspergera znacznie częściej stwierdza się takie cechy, jak intensywne i izolowane zainteresowania, zachowania kompulsywne i rutynowe oraz problemy w kontaktach społecznych. Inne badania wskazują spory odsetek jedno- i dwubiegunowych depresji wśród krewnych dzieci z zespołem Aspergera.

Wśród specjalistów i badaczy nadal trwa debata, czy zespół Aspergera jest typem autyzmu, czy odrębną jednostką chorobową. Potocznie zespołem Aspergera określa się wszystkie łagodne postacie zaburzeń autystycznych. Precyzja diagnostyczna jest o tyle istotna, że ZA bardzo trudno zdiagnozować. Granice zespołu Aspergera są nieostre – bardzo łatwo pomylić go z autyzmem atypowym, autyzmem wysokofunkcjonującym, zaburzeniami semantyczno-pragmatycznymi czy upośledzeniem zdolności niewerbalnego uczenia się. Diagnoza różnicowa jest o tyle ważna, że ZA może uprawdopodabniać rozwój innych zaburzeń, np. depresji. Chociaż syndrom Aspergera jest chorobą nieuleczalną, to jednak wczesna terapia umożliwia chorym całkiem sprawne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Bibliografia

  • Bryńska A., Jagielska G., Komender J., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3812-5.
  • Firth U., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3093-5.
  • Gałkowski T., Kossewska J., (red.), Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2004, ISBN 83-7271-062-7.
  • Luepker I., Reichenberg-Ullmann J., Ullmann R., Zespół Aspergera i autyzm – skuteczne leczenie bez psychotropów, Wydawnictwo Lekarskie Similimum, Nowy Sącz 2010, ISBN 978-83-928687-1-2.
  • Olechnowicz H., Wokół autyzmu. Fakty, skojarzenia, refleksje, WSiP, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08923-0.
  • Pisula E., Autyzm u dzieci. Diagnostyka, klasyfikacja, etiologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13063-6.
  • Randall P., Autyzm. Jak pomóc rodzinie?, GWP, Gdańsk 2002, ISBN 83-87957-54-2.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Czy to zespół Aspergera?

Jestem matką dokładnie trzyipółletniego chłopca, który od września zaczął chodzić do przedszkola (z trzema 1/2/3tygodniowym przerwami (choroba albo pobyt u dziadków). Na wstępie chciałabym zaznaczyć, że jest jedynakiem i w zasadzie w ogóle nie miał do...

Jak objawia się Zespół Aspergera?

Poznałam chłopaka. Po dwóch latach dowiedziałam się, że ma aspergera. Zachowywał się, jak książę. Po trzech latach coś mu odbiło. Zaczął chodzić na dyskoteki, pić, kłamać. Znalazł sobie nawet inną kobietę, przy ktorej udawał zupełnie kogoś innego. Wymyslał...

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

GosikB Forum Psychologia 2 odpowiedzi Zespół Aspergera u pełnoletniego syna GosikB:

Witam, Podejrzewam, że mój pełnoletni syn ma nie zdiagnozowany zespół Aspergera. Poszukuję możliwości zdiagnozowania zespołu poprzez testy w Krakowie. Wizyta u psychiatry juz się odbyła. Proszę o pomoc w znalezieniu placówki w Krakowie.

~ Pytania do specjalistów 2 odpowiedzi Jak rozpoznać Zespół Aspergera u dziecka? ~:

Mój synek ma 5 lat i nadal macha rączkami , kręci przedmiotami, macha kluczami i nie może dłużej niż 10 minut wysiedzieć przy stole. Jest bardzo komunikatywny i mówi w dwóch językach liczy do 100 w dwóch językach .

pokaż 5 następnych

Artykuły Zespół Aspergera

Zespół Aspergera Leczenie zespołu Aspergera

Główne symptomy zespołu Aspergerasą nieuleczalne. Jednak dzięki stosowanym metodom leczenia wiele dzieci dotkniętych tym zespołem może wyrosnąć na szczęśliwych i dobrze przystosowanych do życia w społeczeństwie dorosłych. Większość dzieci z...

Zespół Aspergera Objawy zespołu Aspergera

(...) Aspergera należą między innymi: Thomas Jefferson, Albert Einstein, Wolfgang Amadeus Mozart oraz polska noblistka Maria Curie-Skłodowska.(zespół aspergera objawy, choroba aspergera, syndrom...

Czym jest zespół Aspergera? Odtwórz wideo
Autyzm Czym jest zespół Aspergera?

Zespół Aspergera to całościowe zaburzenie rozwoju. W kryteriach diagnostycznych jest on traktowany jako odrębna jednostka. Obecnie istnieje tendencja, by zaliczać zespół Aspergera do zaburzeń autystycznych. Wielu specjalistów postuluje,...

Zespół Sjörgena
Okulistyka Zespół Sjörgena

Zespół Sjörgena (choroba Mikulicza-Radeckiego) to suche zapalenie rogówki i spojówek i jedna z najczęstszych chorób autoimmunologicznych. Choroba autoimmunologiczna to taka, w której organizm wytwarza sam przeciwciała...

Zespół nerczycowy
Urologia i nefrologia Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz, powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości kompensacyjne ustroju. W przypadku osób...

Zespół CREST
Ortopedia i reumatologia Zespół CREST

Zespół CREST to starsza nazwa ograniczonej postaci twardziny układowej – schorzenia z grupy kolagenoz. Ta odmiana twardziny układowej powoduje, że organizm produkuje zbyt duże ilości kolagenu w skórze. Choroba może dotknąć praktycznie...

Zespół Hornera
Neurologia Zespół Hornera

Zespół Hornera tworzą objawy, które pojawiają się, gdy włókna nerwów współczulnych biegnące pomiędzy pniem mózgu a tkankami głowy zostaną uciśnięte, uszkodzone, przerwane. Może to nastąpić w wyniku urazu czaszki,...

Neurologia Zespół Sawanta

Sawant to inaczej upośledzony geniusz, czyli człowiek, który z jednej strony, nie radzi sobie z prostymi czynnościami życiowymi, a z drugiej strony - wykazuje nadzwyczajne umiejętności intelektualne.

Depresja Zespół depresyjny

Depresja należy do najczęściej diagnozowanych zaburzeń nastroju. Czym jest zespół depresyjny? Jak się objawia i jak go leczyć?

Zespół Downa
Choroby genetyczne Zespół Downa

Zespół Downa, zwany inaczej trisomią 21 lub mongolizmem, jest najczęściej występującym zaburzeniem chromosomalnym u człowieka. Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza – Johna Langdona Downa – który jako pierwszy opisał to...

pokaż 10 następnych