Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zespół Aspergera

autumn-165184-1280_760f.jpg
Zdjęcie autorstwa PublicDomainPictures / CC0 1.0

Zespół Aspergera (ang. Asperger's Syndrome, AS) to całościowe zaburzenie rozwojowe, które należy do spektrum autyzmu. Specjaliści określają je jako łagodniejsze przypadki autyzmu wczesnodziecięcego. Osoby z zespołem Aspergera, podobnie jak osoby z autyzmem, mają tendencję do wycofywania się z kontaktów społecznych, ale cierpią bardziej, bo zależy im na przyjaźniach. W odróżnieniu od typowego autyzmu chorujący na syndrom Aspergera nie wykazują opóźnień w rozwoju mowy i rozwijają się prawidłowo pod względem poznawczym, co umożliwia logiczną komunikację i kontakt z ludźmi. Jakie są przyczyny zespołu Aspergera (ZA) i jak się objawia ta choroba?


1. Przyczyny zespołu Aspergera

Po raz pierwszy zespół Aspergera opisał w 1944 roku doktor Hans Asperger, od którego nazwiska pochodzi nazwa choroby. Zwrócił on uwagę, że niektóre dzieci na wczesnym etapie rozwoju mają dobrze rozwiniętą mowę i zdolności poznawcze, ale wykazują zaburzenia w rozwoju motorycznym i społecznym. Na ZA statystycznie częściej chorują chłopcy niż dziewczynki, podobnie jak w przypadku autyzmu wczesnodziecięcego. Do tej pory nie wiadomo, co leży u podstaw rozwoju syndromu Aspergera. Przyjmuje się, że za zaburzenia ze spektrum autyzmu odpowiadają nieprawidłowości neurologiczne i zaburzenia w rozwoju płodowym.

Wśród potencjalnych przyczyn zespołu Aspergera wymienia się:

  • czynniki genetyczne – uwarunkowane genami znajdującymi się na chromosomach 3, 4, 11 i genem EN2 na chromosomie 7,
  • wiek ojca powyżej 40. roku życia,
  • urazy okołoporodowe,
  • toksoplazmozę,
  • uszkodzenia OUN (ośrodkowego układu nerwowego),
  • dziecięce porażenie mózgowe,
  • poważne infekcje.

Warto pamiętać, że w odniesieniu do czynników genetycznych nie dziedziczy się samej choroby, co raczej podatność na rozwój zespołu Aspergera i innych zaburzeń ze spektrum autyzmu.

2. Objawy zespołu Aspergera

Osoby z zespołem Aspergera mają dużo lepiej rozwinięte zdolności poznawcze oraz język niż osoby autystyczne. Ich potencjał intelektualny ułatwia terapię i radzenie sobie z codziennymi obowiązkami. Na zespół Aspergera składają się problemy z akceptacją zmian, ograniczona elastyczność myślenia, obsesyjne zainteresowania, ale nie ma zaburzeń rozwoju mowy. Osoby z ZA wykazują lepszą adaptację społeczną niż osoby autystyczne. Objawy chorobowe są mniej nasilone niż w autyzmie wczesnodziecięcym. W życiu dorosłym osoby z ZA mogą uchodzić za odmieńców, dziwaków i ekscentryków. Do objawów zespołu Aspergera zalicza się:

  • zaburzenia relacji społecznych, niechęć do współpracy w grupie,
  • zaburzenia języka – mowa sztywna, pedantyczna, niezdolność rozumienia znaczeń przenośnych i ukrytych, dosłowne odczytywanie komunikatów, nietypowa prozodia i intonacja głosu,
  • wąskie i specyficzne, ograniczone do jednej dziedziny wiedzy, zainteresowania,
  • powtarzalne i rutynowe zachowania,
  • problemy z komunikacją niewerbalną – unikanie kontaktu wzrokowego, skąpa mimika i gestykulacja, dystans fizyczny, unikanie bliskości,
  • brak empatii, nieumiejętność odczytywania mowy ciała innych ludzi,
  • czasami, choć nie zawsze, niezdarność ruchową, dyspraksję i zaburzenia manualne.

Cechą charakterystyczną dla zespołu Aspergera są zachowania obsesyjne. Osoby z ZA potrafią interesować się tylko jedną dziedziną wiedzy, np. matematyką, astronomią czy geografią. Równie dobrze w sposób obsesyjny zapamiętują rozkłady pociągów – wykazują umiejętność mechanicznego zapamiętywania. Ich zainteresowania mogą przybrać formę kolekcjonowania albo układania rzeczy w określonym porządku. Uwielbiają stałość otoczenia, nie lubią zmian. Prowadzą uporządkowane życie, według ustalonych schematów, są mało elastyczni. Osoby z zespołem Aspergera (ZA) mają trudności w prowadzeniu rozmowy opartej na wymianie poglądów, ponieważ przejawiają tendencję do powracania do tych tematów, które je interesują. Nie rozumieją żartów albo śmieją się w nieodpowiednim momencie. Ich język jest zbyt pedantyczny, pozbawiony idiomów i potocznej mowy. Ich mowa może być przekoloryzowana albo zbyt intelektualna, jakby cytowali podręczniki. Mogą stosować kalki słowne, a w dzieciństwie wykazywać problemy z odróżnianiem zaimków osobowych (ja, ty, ona, oni, my). Osoby z ZA odczytują komunikaty dosłownie, mogą nie rozumieć znaczeń przenośnych, jak „pokarm dla duszy” czy „nabić kogoś w butelkę”. Obserwuje się u nich zaburzenia integracji sensorycznej – reagują nieadekwatnie do bodźców w otoczeniu.

3. Zespół Aspergera a autyzm

Zespół Aspergera występuje dużo częściej niż klasyczny autyzm – na każdy przypadek autyzmu przypada kilka przypadków ZA. Wpływ czynników genetycznych wydaje się dużo wyraźniejszy niż w przypadku klasycznego autyzmu. Świadczą o tym badania, które udowadniają, że rodzice dziecka z zespołem Aspergera, najczęściej ojciec, sami wykazują cechy autystyczne. U rodziny dzieci z syndromem Aspergera znacznie częściej stwierdza się takie cechy, jak intensywne i izolowane zainteresowania, zachowania kompulsywne i rutynowe oraz problemy w kontaktach społecznych. Inne badania wskazują spory odsetek jedno- i dwubiegunowych depresji wśród krewnych dzieci z zespołem Aspergera.

Wśród specjalistów i badaczy nadal trwa debata, czy zespół Aspergera jest typem autyzmu, czy odrębną jednostką chorobową. Potocznie zespołem Aspergera określa się wszystkie łagodne postacie zaburzeń autystycznych. Precyzja diagnostyczna jest o tyle istotna, że ZA bardzo trudno zdiagnozować. Granice zespołu Aspergera są nieostre – bardzo łatwo pomylić go z autyzmem atypowym, autyzmem wysokofunkcjonującym, zaburzeniami semantyczno-pragmatycznymi czy upośledzeniem zdolności niewerbalnego uczenia się. Diagnoza różnicowa jest o tyle ważna, że ZA może uprawdopodabniać rozwój innych zaburzeń, np. depresji. Chociaż syndrom Aspergera jest chorobą nieuleczalną, to jednak wczesna terapia umożliwia chorym całkiem sprawne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Bibliografia

  • Bryńska A., Jagielska G., Komender J., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3812-5.
  • Firth U., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3093-5.
  • Gałkowski T., Kossewska J., (red.), Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2004, ISBN 83-7271-062-7.
  • Luepker I., Reichenberg-Ullmann J., Ullmann R., Zespół Aspergera i autyzm – skuteczne leczenie bez psychotropów, Wydawnictwo Lekarskie Similimum, Nowy Sącz 2010, ISBN 978-83-928687-1-2.
  • Olechnowicz H., Wokół autyzmu. Fakty, skojarzenia, refleksje, WSiP, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08923-0.
  • Pisula E., Autyzm u dzieci. Diagnostyka, klasyfikacja, etiologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13063-6.
  • Randall P., Autyzm. Jak pomóc rodzinie?, GWP, Gdańsk 2002, ISBN 83-87957-54-2.
Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze (2)
~liberał
~liberał

Janusz Korwin-Mikke to klasyczny przykład zespołu Aspergera w późnym wieku. Mamy upośledzenie empatii w połączeniu z wysokim ilorazem inteligencji. Zamiłowanie do logiki, teorii systemów, echolalie połączone z jąkaniem się (można zauważyć, że po latach używa tak samo sformułowanych zdań, z tym samym szykiem wyrazów), stereotypie ruchowe i tiki - tak widoczne podczas debat w telewizji (kiwa się na krześle, macha rękoma, sztywno wlepia wzrok w rozmówcę).

Odpowiedz
~mama ZA
~mama ZA

Tak, to ciekawe spostrzeżenie. Może trzeba by poobserwować inne znane postacie z życia publicznego? ;-) Ja znam kilka osób z ZA prywatnie. Mój mąż (świetnie radzący sobie w pracy inżynier programista) i mój synek, który po nim odziedziczył ZA, np. sam nauczył się czytać w wieku 4 lat... ZA to nie wyrok, ludzie potrafią sobie świetnie radzić, ale wiem z doświadczenia, że ciężko żyć z takim osobnikiem pod jednym dachem... :-(.

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zespół Aspergera - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zespół Aspergera
Zespół Aspergera

Leczenie zespołu Aspergera

Główne symptomy zespołu Aspergerasą nieuleczalne. Jednak dzięki stosowanym metodom leczenia wiele dzieci dotkniętych tym zespołem może wyrosnąć na szczęśliwych i dobrze przystosowanych do życia w społeczeństwie dorosłych. Większość dzieci z...

Zespół Aspergera

Objawy zespołu Aspergera

(...) Aspergera należą między innymi: Thomas Jefferson, Albert Einstein, Wolfgang Amadeus Mozart oraz polska noblistka Maria Curie-Skłodowska.(zespół aspergera objawy, choroba aspergera, syndrom...

Autyzm

Czym jest zespół Aspergera?

Czym jest zespół Aspergera? Odtwórz wideo

Zespół Aspergera to całościowe zaburzenie rozwoju. W kryteriach diagnostycznych jest on traktowany jako odrębna jednostka. Obecnie istnieje tendencja, by zaliczać zespół Aspergera do zaburzeń autystycznych. Wielu specjalistów postuluje,...

Okulistyka

Zespół Sjörgena

Zespół Sjörgena

Zespół Sjörgena (choroba Mikulicza-Radeckiego) to suche zapalenie rogówki i spojówek i jedna z najczęstszych chorób autoimmunologicznych. Choroba autoimmunologiczna to taka, w której organizm wytwarza sam przeciwciała...

Urologia i nefrologia

Zespół nerczycowy

Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz, powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości kompensacyjne ustroju. W przypadku osób...

Ortopedia i reumatologia

Zespół CREST

Zespół CREST

Zespół CREST to starsza nazwa ograniczonej postaci twardziny układowej – schorzenia z grupy kolagenoz. Ta odmiana twardziny układowej powoduje, że organizm produkuje zbyt duże ilości kolagenu w skórze. Choroba może dotknąć praktycznie...

Neurologia

Zespół Hornera

Zespół Hornera

Zespół Hornera tworzą objawy, które pojawiają się, gdy włókna nerwów współczulnych biegnące pomiędzy pniem mózgu a tkankami głowy zostaną uciśnięte, uszkodzone, przerwane. Może to nastąpić w wyniku urazu czaszki,...

Neurologia

Zespół Sawanta

Sawant to inaczej upośledzony geniusz, czyli człowiek, który z jednej strony, nie radzi sobie z prostymi czynnościami życiowymi, a z drugiej strony - wykazuje nadzwyczajne umiejętności intelektualne.

Depresja

Zespół depresyjny

Depresja należy do najczęściej diagnozowanych zaburzeń nastroju. Czym jest zespół depresyjny? Jak się objawia i jak go leczyć?

Choroby genetyczne

Zespół Downa

Zespół Downa

Zespół Downa, zwany inaczej trisomią 21 lub mongolizmem, jest najczęściej występującym zaburzeniem chromosomalnym u człowieka. Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza – Johna Langdona Downa – który jako pierwszy opisał to...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500