Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Złuszczenie skóry po radioterapii raka piersi

Radioterapia raka piersi jest de facto naświetlaniem klatki piersiowej. Aby promieniowanie mogło się dostać do wnętrza organizmu, musi pokonać pierwszą barierę jaką jest skóra. Istnieją nowe metody radioterapii, które umożliwiają umieszczenie źródła promieniowania w bezpośredniej bliskości guza i wtedy skóra nie jest narażona. Jednak częściej używana jest metoda konwencjonalna, której najczęstszym powikłaniem jest właśnie uszkodzenie skóry. Zazwyczaj objawia się to rumieniem na skórze lub jej łuszczeniem. Czasami radioterapia może być nawet przyczyną zaniku skóry oraz niegojących się owrzodzeń.

1. Jak radioterapia wpływa na skórę?

Promieniowanie jonizujące stosowane w radioterapii powoduje jonizację komórek i tym sposobem niszczy komórki nowotworowe. Obecnie stosowane metody są coraz bardziej precyzyjne skierowane na komórki guza, jednak nie da się uniknąć działania na skórę, przez którą wiązka promieniowania musi przejść, aby dostać się do komórek nowotworowych raka piersi. Energia jonizująca może po drodze niszczyć zdrowe komórki skóry. To czy powikłania skórne powstaną, zależne jest między innymi od wielkości dawki promieniowania, zarówno podczas pojedynczego naświetlania raka piersi, jak i dawki łącznej podczas całej terapii. Podatność na uszkodzenie skóry zależna jest także od wieku pacjentki, sprawności drenażu limfatycznego, czy od zakażenia rany pooperacyjnej, jeżeli radioterapia była poprzedzona leczeniem operacyjnym. Ryzyko wystąpienia powikłań skórnych podwyższa palenie tytoniu, a także otyłość.

2. Rodzaje łuszczenia skóry

Jednym ze skórnych powikłań radioterapii jest właśnie łuszczenie się skóry. Może ono przybierać dwie formy. Najczęściej jest to tzw. łuszczenie suche. Skóra jest wtedy zaczerwieniona, sucha i łuszcząca się. Niekiedy może dojść do łuszczenia wilgotnego, czyli kiedy złuszczaniu naskórka towarzyszy sączenie płynu surowiczego, a przy braku odpowiedniej pielęgnacji może dojść do nadkażenia i wtedy płyn zamienia się w ropę.

2.1. Łuszczenie suche

W przypadku łuszczenia suchego skóra jest znacznie wysuszona, co wynika z uszkodzenia gruczołów łojowych w skórze właściwej napromieniowanego obszaru. Na skutek nadmiernej stymulacji komórek barwnikowych może dojść do powstania przebarwień na skórze. Dodatkowo promieniowanie jonizujące może stymulować proces zapalny i wtedy na skórze pojawi się rumień. Do złuszczenia skóry dochodzi zazwyczaj 3-6 tygodni od naświetlań. Oprócz nadmiernej suchości skóry, jest to spowodowane zmniejszeniem komórek macierzystych i skóra zamiast się regenerować, złuszcza się. Łuszczeniu może towarzyszyć uporczywy świąd. Przy takim typie uszkodzenia skóry korzystny efekt może przynieść stosowanie zasypek, np. maści z alantoiną lub maści witaminowych a także panthenolu oraz kremów z hydrokortyzonem. Korzystne może być także używanie preparatów kolagenowych.

2.2. Łuszczenie wilgotne

Łuszczenie wilgotne pojawia się zazwyczaj później tzn. 4-5 tygodni po radioterapii. Wynika ono z całkowitego zniszczenia komórek macierzystych skóry na skutek promieniowania jonizującego. Po złuszczeniu skóra staje się wilgotna, sącząca, łatwo ulega zranieniom i zakażeniom. Bardzo istotne jest w tym przypadku dbanie o higienę skóry, aby zapobiec inwazji bakteryjnej. O ile skóra nie uległa nadkażeniu można także stosować panthenol i maści witaminowe. Pomóc może także Linomag, lanolina oraz krem z hydrokortyzonem. Jeśli dojdzie do infekcji bakteryjnej to konieczne jest stosowanie antybiotyku miejscowo w maści, a niekiedy doustnie, jeżeli obszar zakażenia skóry jest bardzo duży.

3. Higiena skóry po radioterapii

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia skórnych powikłań radioterapii oraz, jeżeli już się pojawią, przyspieszyć ich wyleczenie, trzeba bardzo dbać o skórę klatki piersiowej po radioterapii. Po pierwsze trzeba chronić skórę przed promieniami słonecznymi, opalanie jest całkowicie zakazane nawet przez wiele lat po terapii. Trzeba także starać się unikać urazów skóry, gdyż po radioterapii jest ona osłabiona i gorzej się goi. Polecane jest też wcieranie w skórę oliwki. Należy także unikać obcisłych ubrań, które mogą obcierać delikatną skórę. Zalecane są luźne ubrania, najlepiej z tworzyw naturalnych. Trzeba też szczególnie dbać o fałdy skórne, aby nie uległy oparzeniu podczas naświetlań.

Ważne jest unikanie mycia miejsca, które było naświetlane przez 4-6 tygodni po terapii. Później należy myć skórę letnią wodą, najlepiej mydłem dla dzieci. Nie można stosować zbyt zimnej i zbyt gorącej wody. Zbyt wczesna kąpiel może nasilić zmiany skórne, a nawet doprowadzić do martwicy. Jeśli naświetlaniu były poddawane także węzły chłonne pachowe, to trzeba unikać golenia tych okolic. Dozwolone jest stosowanie maszynek elektrycznych, jednak nie zaleca się używania kosmetyków, takich jak pianki do golenia czy kremy po goleniu. Unikać należy krochmalenia ubrań. Nie wolno także stosować plastrów samoprzylepnych. Należy poczekać ze stosowaniem dezodorantów, perfum i wód toaletowych do ok. 8 tygodni po radioterapii. Nie wolno także trzeć i drapać okolic, które były poddane naświetlaniom.

Zmiany skórne po radioterapii raka piersi w różnym stopniu nasilenia dotyczą praktycznie 90% kobiet leczonych radioterapią z powodu raka piersi. Nie jest to groźne powikłanie, ale czasami jego wyleczenie trwa długo i jest uciążliwe dla pacjentki. Główną zasadą w zapobieganiu i leczeniu powikłań skórnych jest właściwa higiena i dbałość o napromieniowaną okolicę.

Bibliografia

  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4
  • Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4
  • Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6
  • Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
Lekarz Marta Szaniawska,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dyskusje na forum

Artykuły Radioterapia w leczeniu raka piersi
Radioterapia w leczeniu raka piersi

Powikłania radioterapii raka piersi

Stosowane leczenie zazwyczaj nie jest obojętne dla organizmu, zwłaszcza leczenie przeciwnowotworowe. Terapia jest stosowana tylko wtedy, kiedy spodziewana korzyść z jej stosowania jest większa niż ewentualne działania niepożądane, co oczywiście nie...

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Radioterapia raka piersi

Radioterapia to metoda walki z rakiem piersi stosowana od blisko 100 lat. Mimo rozwoju medycyny i powstających nowych, innowacyjnych terapii, jest ona nadal bardzo często nieodzownym elementem leczenia u wielu pacjentek. Radioterapia jest metodą o dużej...

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Kiedy stosuje się radioterapię w raku piersi

Istnieje wiele metod leczenia raka piersi. Radioterapia, obok leczenia chirurgicznego, jest jedną z najskuteczniejszych form terapii. Wynika to z tego, że większość nowotworów piersi to guzy tzw. promienioczułe, czyli takie, w których...

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Radioterapia przerzutów raka piersi

Leczenie choroby nowotworowej zawsze najlepiej rozpocząć we wczesnym stadium, gdyż daje to największą szansę na wyleczenie, a jeżeli nawet nie, to na jak najdłuższe przeżycie w dobrym zdrowiu. Wykrycie raka piersi w okresie, kiedy pojawiły się już...

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Popromienne zwłóknienie tkanki płucnej

Radioterapia to jedna z metod leczenia miejscowego nowotworów złośliwych, w tym także raka piersi. Do niszczenia komórek nowotworowych wykorzystywane jest promieniowanie jonizujące. Jednak mimo coraz nowszych technologii stosowanych w...

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Jak wygląda radioterapia raka piersi

Radioterapia jest jedną z podstawowych metod leczenia raka piersi. Obok leczenia chirurgicznego jest to także metoda najskuteczniejsza. Stosowana jest jako forma leczenia uzupełniającego, a także niekiedy jako terapia radykalna np. jeżeli pacjentka nie...

Rak prostaty

Statyny w radioterapii raka prostaty

Najnowsze wyniki badań wskazują, iż mężczyźni cierpiący na raka prostaty, którzy podczas radioterapii stosowali statyny, powszechnie stosowane w celu obniżania poziomu chole

Nowotwory skóry

Skuteczny lek na raka skóry

Amerykańska Agencja do spraw Żywności i Leków wydała zgodę na wypuszczenie na rynek nowego leku na raka skóry. Środek zostanie użyty w leczeniu pacjentów, u kt

Rak piersi

Leczenie raka piersi

Wraz z postępem medycyny, sposoby leczenia raka piersi ulega ciągłym zmianom i uaktualnieniom. Naukowcy prowadzą wiele badań klinicznych szukając coraz lepszych metod i leków. Spis treści Istnieją dwa główne cele leczenia raka piersi:  usunięcie...

Rak piersi

Profilaktyka raka piersi

Rak piersi to niezwykle groźna choroba, która w zaawansowanym stadium rozwoju jest niestety nieuleczalna. Szanse na wyleczenie nowotworu są wyraźnie większe, jeśli rak jest wykryty wcześnie, a guzek ma mniej niż 3 cm średnicy. W takiej sytuacji...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500