Złuszczenie skóry po radioterapii raka piersi

Radioterapia raka piersi jest de facto naświetlaniem klatki piersiowej. Aby promieniowanie mogło się dostać do wnętrza organizmu, musi pokonać pierwszą barierę jaką jest skóra. Istnieją nowe metody radioterapii, które umożliwiają umieszczenie źródła promieniowania w bezpośredniej bliskości guza i wtedy skóra nie jest narażona. Jednak częściej używana jest metoda konwencjonalna, której najczęstszym powikłaniem jest właśnie uszkodzenie skóry. Zazwyczaj objawia się to rumieniem na skórze lub jej łuszczeniem. Czasami radioterapia może być nawet przyczyną zaniku skóry oraz niegojących się owrzodzeń.

Spis treści:
  1. 1. Jak radioterapia wpływa na skórę?
  2. 2. Rodzaje łuszczenia skóry
    1. 2.1. Łuszczenie suche
    2. 2.2. Łuszczenie wilgotne
  3. 3. Higiena skóry po radioterapii

1. Jak radioterapia wpływa na skórę?

Promieniowanie jonizujące stosowane w radioterapii powoduje jonizację komórek i tym sposobem niszczy komórki nowotworowe. Obecnie stosowane metody są coraz bardziej precyzyjne skierowane na komórki guza, jednak nie da się uniknąć działania na skórę, przez którą wiązka promieniowania musi przejść, aby dostać się do komórek nowotworowych raka piersi. Energia jonizująca może po drodze niszczyć zdrowe komórki skóry. To czy powikłania skórne powstaną, zależne jest między innymi od wielkości dawki promieniowania, zarówno podczas pojedynczego naświetlania raka piersi, jak i dawki łącznej podczas całej terapii. Podatność na uszkodzenie skóry zależna jest także od wieku pacjentki, sprawności drenażu limfatycznego, czy od zakażenia rany pooperacyjnej, jeżeli radioterapia była poprzedzona leczeniem operacyjnym. Ryzyko wystąpienia powikłań skórnych podwyższa palenie tytoniu, a także otyłość.

2. Rodzaje łuszczenia skóry

Jednym ze skórnych powikłań radioterapii jest właśnie łuszczenie się skóry. Może ono przybierać dwie formy. Najczęściej jest to tzw. łuszczenie suche. Skóra jest wtedy zaczerwieniona, sucha i łuszcząca się. Niekiedy może dojść do łuszczenia wilgotnego, czyli kiedy złuszczaniu naskórka towarzyszy sączenie płynu surowiczego, a przy braku odpowiedniej pielęgnacji może dojść do nadkażenia i wtedy płyn zamienia się w ropę.

2.1. Łuszczenie suche

W przypadku łuszczenia suchego skóra jest znacznie wysuszona, co wynika z uszkodzenia gruczołów łojowych w skórze właściwej napromieniowanego obszaru. Na skutek nadmiernej stymulacji komórek barwnikowych może dojść do powstania przebarwień na skórze. Dodatkowo promieniowanie jonizujące może stymulować proces zapalny i wtedy na skórze pojawi się rumień. Do złuszczenia skóry dochodzi zazwyczaj 3-6 tygodni od naświetlań. Oprócz nadmiernej suchości skóry, jest to spowodowane zmniejszeniem komórek macierzystych i skóra zamiast się regenerować, złuszcza się. Łuszczeniu może towarzyszyć uporczywy świąd. Przy takim typie uszkodzenia skóry korzystny efekt może przynieść stosowanie zasypek, np. maści z alantoiną lub maści witaminowych a także panthenolu oraz kremów z hydrokortyzonem. Korzystne może być także używanie preparatów kolagenowych.

2.2. Łuszczenie wilgotne

Łuszczenie wilgotne pojawia się zazwyczaj później tzn. 4-5 tygodni po radioterapii. Wynika ono z całkowitego zniszczenia komórek macierzystych skóry na skutek promieniowania jonizującego. Po złuszczeniu skóra staje się wilgotna, sącząca, łatwo ulega zranieniom i zakażeniom. Bardzo istotne jest w tym przypadku dbanie o higienę skóry, aby zapobiec inwazji bakteryjnej. O ile skóra nie uległa nadkażeniu można także stosować panthenol i maści witaminowe. Pomóc może także Linomag, lanolina oraz krem z hydrokortyzonem. Jeśli dojdzie do infekcji bakteryjnej to konieczne jest stosowanie antybiotyku miejscowo w maści, a niekiedy doustnie, jeżeli obszar zakażenia skóry jest bardzo duży.

3. Higiena skóry po radioterapii

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia skórnych powikłań radioterapii oraz, jeżeli już się pojawią, przyspieszyć ich wyleczenie, trzeba bardzo dbać o skórę klatki piersiowej po radioterapii. Po pierwsze trzeba chronić skórę przed promieniami słonecznymi, opalanie jest całkowicie zakazane nawet przez wiele lat po terapii. Trzeba także starać się unikać urazów skóry, gdyż po radioterapii jest ona osłabiona i gorzej się goi. Polecane jest też wcieranie w skórę oliwki. Należy także unikać obcisłych ubrań, które mogą obcierać delikatną skórę. Zalecane są luźne ubrania, najlepiej z tworzyw naturalnych. Trzeba też szczególnie dbać o fałdy skórne, aby nie uległy oparzeniu podczas naświetlań.

Ważne jest unikanie mycia miejsca, które było naświetlane przez 4-6 tygodni po terapii. Później należy myć skórę letnią wodą, najlepiej mydłem dla dzieci. Nie można stosować zbyt zimnej i zbyt gorącej wody. Zbyt wczesna kąpiel może nasilić zmiany skórne, a nawet doprowadzić do martwicy. Jeśli naświetlaniu były poddawane także węzły chłonne pachowe, to trzeba unikać golenia tych okolic. Dozwolone jest stosowanie maszynek elektrycznych, jednak nie zaleca się używania kosmetyków, takich jak pianki do golenia czy kremy po goleniu. Unikać należy krochmalenia ubrań. Nie wolno także stosować plastrów samoprzylepnych. Należy poczekać ze stosowaniem dezodorantów, perfum i wód toaletowych do ok. 8 tygodni po radioterapii. Nie wolno także trzeć i drapać okolic, które były poddane naświetlaniom.

Zmiany skórne po radioterapii raka piersi w różnym stopniu nasilenia dotyczą praktycznie 90% kobiet leczonych radioterapią z powodu raka piersi. Nie jest to groźne powikłanie, ale czasami jego wyleczenie trwa długo i jest uciążliwe dla pacjentki. Główną zasadą w zapobieganiu i leczeniu powikłań skórnych jest właściwa higiena i dbałość o napromieniowaną okolicę.

Bibliografia

  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4
  • Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4
  • Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6
  • Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

pokaż 5 następnych

Artykuły Radioterapia w leczeniu raka piersi

Radioterapia w leczeniu raka piersi Powikłania radioterapii raka piersi

Stosowane leczenie zazwyczaj nie jest obojętne dla organizmu, zwłaszcza leczenie przeciwnowotworowe....

Nowotwory skóry Skuteczny lek na raka skóry

Amerykańska Agencja do spraw Żywności i Leków wydała zgodę na wypuszczenie na rynek...

Choroby piersi Zakażenia skóry piersi

Przyczyny stanu zapalnego piersi u młodych kobiet są najczęściej związane z laktacją i karmieniem...

Rak piersi Leczenie raka piersi

Wraz z postępem medycyny, sposoby leczenia raka piersi ulega ciągłym zmianom i uaktualnieniom....

Profilaktyka raka piersi
Rak piersi Profilaktyka raka piersi

Rak piersi to niezwykle groźna choroba, która w zaawansowanym stadium rozwoju jest niestety...

Diagnostyka raka piersi Markery raka piersi

Markerem nowotworowym nazywamy substancję wielkocząsteczkową, której obecność we krwi...

Leczenie raka piersi Leczenie operacyjne raka piersi

Zabieg operacyjny jest najbardziej skuteczną formą terapii u kobiet z rozpoznanym rakiem piersi....

Leczenie raka piersi Usunięcie raka piersi

Leczenie zabiegowe (chirurgiczne) stanowi obecnie podstawową, najważniejszą metodę w terapii...

Leczenie raka piersi Operacja raka piersi

Ponad połowa pacjentów ze świeżo rozpoznaną chorobą nowotworową wymaga leczenia chirurgicznego....

Chemioterapia w leczeniu raka piersi Rodzaje chemioterapii raka piersi

Kobiety chorujące na raka piersi wymagają leczenia skojarzonego. Obejmuje ono nie tylko leczenie...

Radioterapia w leczeniu raka piersi Radioterapia raka piersi

Radioterapia to metoda walki z rakiem piersi stosowana od blisko 100 lat. Mimo rozwoju medycyny...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij