Związek z psychopatą

Związek z psychopatą wydaje się tylko możliwy w filmach o tematyce kryminalnej czy thrillerach. Termin „psychopata” zwykle rezerwuje się dla osób przejawiających agresywny lub przestępczy wzorzec antyspołecznego zaburzenia osobowości. Ale psychopata to nie tylko seryjny morderca, oszust czy uliczny gangster. Aspołeczne cechy osobowości mają też ludzie biznesu i ci odnoszący duże sukcesy zawodowe. Kim jest psychopata i jak bronić się przed toksycznym związkiem z taką osobą?

Cechy psychopaty

Psychopata w rodzinie

W ciężkich sytuacjach niezbędna jest konsultacja z psychiatrą, ważne jest... »

• bezwzględne nieliczenie się z uczuciami innych,
• duża różnica między zachowaniem a obowiązującymi normami społecznymi,
• silna i utrwalona postawa nieodpowiedzialności,
• lekceważenie reguł i zobowiązań społecznych,
• ignorowanie autorytetów,
• niemożność utrzymania trwałych związków, chociaż nie ma trudności w ich nawiązywaniu,
• instrumentalne traktowanie osób (tzw. „pasożyty społeczne i drapieżnicy”),
• manipulowanie ludźmi dla zyskania określonych gratyfikacji,
• bardzo niska tolerancja na frustrację,
• agresywność, zachowania gwałtowne,
• niezdolność do przeżywania poczucia winy i empatii,
• racjonalizowanie własnych błędów, które są źródłem konfliktów z otoczeniem,
• obwinianie innych,
• niezdolność do korzystania z doświadczeń, np. kar,
• narcystyczne przekonanie o własnej wyjątkowości,
• „moralna ślepota” i brak sumienia,
• niejednokrotnie okrucieństwo i brak poszanowania praw innych,
• w okresie dorastania częste zachowania patologiczne – kłamstwa, kradzieże, rozboje, nadużywanie alkoholu,
• obniżony poziom odczuwania lęku, tendencja do poszukiwania wrażeń i adrenaliny.

Powyższy katalog cech jest na tyle odpychający, że można zadać pytanie: Dlaczego kobiety wiążą się z tego typu mężczyznami? Dlaczego na własne życzenie tworzą takie trudne związki? Odpowiedź jest prosta – psychopata to świetny obserwator, urodzony aktor i manipulator. Chociaż sam nie jest w stanie odczuwać żadnych emocji, to reaguje na konkretne przejawy uczuć u innych, a szczególnie wyczulony jest na oznaki słabości drugiej osoby.

Psychopata w związku

Mówiąc „psychopata”, myśli się zwykle o gangsterach i seryjnych mordercach. W rzeczywistości większość psychopatów funkcjonuje stosunkowo normalnie w życiu zawodowym i społecznym, nie wzbudzając żadnych podejrzeń. W jaki sposób psychopata zdobywa zaufanie u kobiety, mimo tylu wad? Zazwyczaj jest czarujący, działa jak magnes, intensywnie hipnotyzuje spojrzeniem, gdyż ze względu na brak odczuwania lęku podtrzymuje dłużej kontakt wzrokowy niż sugerowałby kontekst społeczny. Psychopata zapewnia o swej dobroci, wsparciu, chęci niesienia pomocy oraz stosuje manipulację, by przekonać do siebie partnerkę – potencjalną ofiarę.

Mechanizmem przywiązania bywa bardzo często seks. Podczas zbliżeń intymnych kobieta produkuje dużą ilość oksytocyny – hormonu odpowiedzialnego m.in. za budowanie zaufania między ludźmi. Psychopata umie trafnie odgadywać potrzeby emocjonalne kobiety i poprzez doświadczenia erotyczne silnie ją ze sobą wiąże. Mężczyzna o aspołecznym typie osobowości „odkrywa karty” bardzo powoli, by nie spłoszyć za wcześnie ofiary. Kobieta z czasem spostrzega, że jej wyobrażenie partnera jest dalekie od ideału, ale czasem jest już bardzo trudno wyplątać się z destrukcyjnego związku.

Jakie kobiety wiążą się z psychopatami?

Są to zwykle kobiety, które w momencie poznania psychopatycznego mężczyzny, znajdują się w szczególnej dla siebie sytuacji życiowej, np. po rozstaniu, kryzysie emocjonalnym, pragną zmian czy odczuwają monotonię życia. Jest to zazwyczaj słabość sytuacyjna, nie osobowościowa, ale psychopata potrafi wykorzystać ją dla własnych korzyści. Mężczyzna z dyssocjalną osobowością raczej nie wybiera kobiet dysfunkcjonalnych czy depresyjnych. On chce zdobywać władzę nad kobietą stabilną emocjonalnie, otwartą, ekstrawertywną, tolerancyjną, inteligentną, oddaną, o wysokim poziomie wytrzymałości na frustrację i wysokich standardach moralnych, która ma określony status społeczny i toleruje pewną nieprzewidywalność w swoim życiu.

Tutaj potwierdza się mit funkcjonujący w społeczeństwie, że przeciwieństwa się przyciągają, chociaż naukowcy dowodzą, że partnerzy tworzący związki symetryczne, czyli takie, w których dominują podobne zainteresowania, cechy temperamentalne i zbieżny system wartości, mają większe szanse na przetrwanie. Psychopata to zazwyczaj człowiek przebiegły, wyrafinowany i inteligentny, który za pomocą różnych „sztuczek” wykorzystuje łatwowierność kobiety i niszczy ją.

Psychopatyczna tendencja do stosowania gier umysłowych może spotkać się z jej inteligencją, jej otwartość na doświadczenia może uzupełniać się z jego tendencją do poszukiwania adrenaliny, jego nieprzewidywalność z jej tolerancją na pewną dezorganizację w życiu, a najważniejsze, że jej ambicja, sumienie i niechęć do przyznania się do porażki gwarantuje psychopacie jej wierność i przywiązanie.

Wyjście z toksycznego związku

Nie ma chyba prostszego przykładu najbardziej wyniszczającej i destrukcyjnej relacji, jaką jest związek z psychopatą. Na uwagę zasługuje fakt, że kobieta, która raz zwiąże się z psychopatą, ma tendencje do wchodzenia później w podobnego typu relacje, co przekonuje ją do myślenia, że ona po prostu przyciąga takich właśnie mężczyzn. Aby nie tkwić dalej w tak patologicznej relacji, kobiecie należy uświadomić mechanizm wiązania i dynamikę rozwoju związku z psychopatą oraz pewne ograniczenia wyborów, które nie wynikają z jej nieumiejętności, ale zdolności manipulacyjnych partnera.

Niezbędna jest terapia. Często, oczywiście, nie uczestniczy w niej sam sprawca problemu, tylko kobieta, która doświadczyła cierpień w tym szczególnie raniącym związku. Pomoc psychologiczna pomaga jej wówczas uwierzyć w siebie oraz odbudować poczucie szacunku i godności dla własnej osoby. Ofiarą psychopaty może paść każda kobieta, niezależnie od wieku, statusu społecznego, wykształcenia czy wykonywanego zawodu. Ważne jest, aby po rozstaniu się z toksycznym partnerem zadbać o siebie i przywrócić swoją stabilność emocjonalną. Psychoterapia jest wówczas jak najbardziej pomocna.