Zwyrodnienie plamki żółtej

Zwyrodnienie plamki żółtej (ang. Age-related Macular Degeneration – AMD) to postępująca choroba zwyrodnieniowa centralnej części siatkówki oka, która odpowiedzialna jest za ostre widzenie i rozróżnianie kolorów. Choroba występuje głównie u białych kobiet po 50. roku życia. Przyczyny nie są znane – sugeruje się, że ma ona podłoże genetyczne. Częściej występuje też u osób palących papierosy, chorujących na nadciśnienie tętnicze, po zawale serca lub udarze mózgu.

Spis treści:
  1. 1. Rodzaje i objawy zwyrodnienia plamki żółtej oka
  2. 2. Diagnostyka zwyrodnienia plamki żółtej
  3. 3. Leczenie zwyrodnienia plamki żółtej

1. Rodzaje i objawy zwyrodnienia plamki żółtej oka

Zwyrodnienie plamki żółtej inaczej nazywane jest zwyrodnieniem plamki związanym z wiekiem lubAMD. Jest to przewlekła, postępująca choroba oczu, w wyniku której dochodzi do uszkodzenia siatkówki, a szczególnie jej centralnej części, czyli plamki żółtej. AMD prowadzi do pogorszenia widzenia, a niejednokrotnie do całkowitej ślepoty. Czasami dotyka również ludzi młodych.

Zwyrodnienie plamki żółtej ma dwie postacie:

  • postać sucha – w niej zanik widzenia postępuje wolniej, początkowo gorzej widzi się przy słabym świetle, pojedyncze litery tekstu są zniekształcone; postać sucha spowodowana jest obumieraniem komórek barwnikowych fotoreceptorów plamki i naczyń krwionośnych;   
  • postać wysiękowa – zanik widzenia przebiega znacznie szybciej, w obręb siatkówki wrastają patologiczne naczynia krwionośne, co skutkuje nieodwracalnym zanikiem komórek barwnikowych i fotoreceptorów; ostrość wzroku i widzenie barw pogarsza się i pojawia się mroczek centralny.     

Typowe objawy zwyrodnienia plamki żółtej oka obejmują widzenie linii prostych jako falistych lub zniekształconych oraz postępujące trudności w czytaniu.
Degeneracja plamki żółtej jest główną przyczyną utraty wzroku u osób powyżej 50. roku życia. Występuje u prawie 9% populacji, częściej u kobiet, a jej ryzyko wzrasta z wiekiem. Przyczyny AMD są nadal nieznane. Największą rolę odgrywa wiek pacjenta. Innymi czynnikami ryzyka są: płeć żeńska, rasa biała, wcześniejsze występowanie w rodzinie, schorzenia układu sercowo-naczyniowego, palenie tytoniu, wieloletnie narażenie na intensywne światło, niedobór przeciwutleniaczy, np. witaminy C, beta-karotenu czy selenu.

2. Diagnostyka zwyrodnienia plamki żółtej

W rozpoznawaniu choroby stosuje się badanie dna oka, angiografię fluoresceinową, koherentną tomografię. W domu można wykonać test Amslera. Polega na obserwacji z odległości 30 cm siatki Amslera – kwadratu o boku 10 cm podzielonego czarnymi liniami przecinającymi się co pół centymetra. W centrum siatki znajduje się punkt, na który kieruje się oś widzenia. Przy AMD powstają nieprawidłowości obrazu w postaci mroczków lub zniekształceń. Najważniejszą metodą stosowaną w diagnozowaniu AMD jest podstawowe badanie okulistyczne, które obejmuje badanie ostrości widzenia oraz ocenę dna oka. Monitorowanie przebiegu choroby jest możliwe przy użyciu perymetrów komputerowych w technologii PHP.

3. Leczenie zwyrodnienia plamki żółtej

Nie ma skutecznego leczenia tej choroby. W terapii i zapobieganiu warto stosować dietę bogatą w przeciwutleniacze i wykonywać regularne badania wzroku. Suchą odmianę AMD można próbować leczyć przy zastosowaniu leków poprawiających ukrwienie i obniżając poziom cholesterolu. Znacznie niebezpieczniejsza jest postać wysiękowa AMD. Terapia tej odmiany choroby polega na niszczeniu nieprawidłowych naczyń krwionośnych światłem lasera, o ile nie są one położone w centrum plamki żółtej. Od niedawna dostępna jet również tzw. metoda fotodynamiczna, polegająca na wprowadzeniu do krwiobiegu barwnika wychwytywanego przez patologiczne naczynia w oku. Tylko one są później niszczone za pomocą lasera.

Postęp AMD zatrzymują też dwa leki ziołowe – miłorząb japoński i wyciąg z czarnej borówki. Najbardziej nowoczesną metodę w leczeniu AMD stanowi przeszczep komórek macierzystych ze szpiku kostnego pacjenta. Zanim komórki macierzyste zostaną ponownie wszczepione, szpik kostny jest przygotowywany w laboratorium, gdzie dokonane zostają pomiary ilości i jakości komórek macierzystych. Wstrzyknięte z powrotem komórki macierzyste dysponują potencjałem pozwalającym im na przekształcanie się w różnorakie rodzaje komórek, zdolne do regeneracji uszkodzonych tkanek oka.

Bibliografia

  • Izdebska J. (red.), OKULISTYKA Podręcznik dla studentów, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-15-6
  • Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
  • Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Druzy tarczy nerwu wzrokowego i zaburzenia widzenia u 22-latka ~:

Pozdrawiam. Zdiagnozowano u mnie druzy nerwu wzrokowego. Lekarze mówią, że wszystko z moimi oczami w porządku jednak ja skarżę się na widzenie krzywych linii w prawym oku. Lekarz wykluczyl zwyrodnienie plamki zoltej i powiedzial ze prawdopodobnie mam...

Artykuły Zwyrodnienie plamki żółtej

Zwyrodnienie plamki żółtej Brak dostępu do leków dla pacjentów z AMD

AMD, czyli zwyrodnienie plamki żółtej prowadzi do stopniowej utraty wzroku. Chory może się przed tym uchronić przyjmując zastrzyki. Problem polega na tym, że są one bardzo drogie, a fundusz zdrowia ich nie refunduje. Czym jest AMD? Zwyrodnienie...

Zwyrodnienie plamki żółtej Test Amslera

Test Amslera stosuje się w okulistyce dla sprawdzenia widzenia w obrębie dołka środkowego siatkówki. Test ten opracował i wprowadził szwajcarski oftalmolog – Marc Amsler. Za pomocą testu Amslera wykrywa się wczesne zmiany degeneracyjne,...

Zwyrodnienie plamki żółtej Badanie Amslera

Test Amslera to badanie okulistyczne, wprowadzone w 1945 przez szwajcarskiego oftalmologa Marca Amslera, które pozwala ocenić jakość widzenia w obrębie dołka środkowego siatkówki. Zaburzenia i nieprawidłowości wykazane podczas badania to...

Zwyrodnienie plamki żółtej Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD)

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) stanowi obecnie bardzo istotny problem zdrowotny, ponieważ w krajach rozwiniętych jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u osób powyżej 50. roku życia. Występuje u 8,8% populacji, częściej u...

Zwyrodnienie plamki żółtej Przyczyny zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem

Już z samego rozwinięcia skrótu AMD – zwyrodnienie plamki związane z wiekiem - wynika, że głównym czynnikiem sprawczym choroby jest wiek. W miarę starzenia się organizmu dochodzi do zaburzenia równowagi między czynnikami...

Zwyrodnienie plamki żółtej Leczenie zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem

Związane z wiekiem zwyrodnienie plamki żółtej (Age-related Macular Degeneration - AMD) jest powszechnym, ale nadal niepoznanym schorzeniem. Choroba ta dotyczy 5-10% osób w wieku 65-75 lat i 20-30% osób w wieku ponad 75 lat. Innymi...

Zwyrodnienie plamki żółtej Formy zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD - Age - Related Macular Degeneration) jest bardzo częstą przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku u osób po 50 roku życia. Częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem. Istnieją dwie postaci zwyrodnienia plamki...

Zwyrodnienie plamki żółtej Kwasy omega-3 w prewencji utraty wzroku u kobiet

Amerykańscy naukowcy odkryli nowe właściwości kwasów omega-3. Okazuje się, że dieta bogata w te substancje może pomóc w zapobieganiu zwyrodnieniu plamki żółtej u kobiet. Czym jest AMD? AMD (ang. age-related macular degeneration),...

Zwyrodnienie plamki żółtej Luteina na oczy

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) jest przewlekłą, postępującą chorobą, która występuje wówczas, gdy tkanka w plamce żółtej (centralna część siatkówki oka) ulega upośledzeniu. Plamka żółta jest wielkości...

Zwyrodnienie plamki żółtej Badania przy zwyrodnieniu plamki związanym z wiekiem

Najważniejszą metodą stosowaną w diagnostyce zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (Age-related Macular Degeneration - AMD) jest  badanie ostrości wzroku oraz ocena dna oka przez lekarza okulistę. Test Amslera jest podstawową, bardzo prosta metodą...

pokaż 10 następnych