Agresja u małych dzieci

Agresja u małych dzieci to sprawdzian dla kompetencji wychowawczych rodziców. Maluchy często kopią, krzyczą, biją, uderzają głową o ścianę, tarzają się po podłodze, by rozładować gniew i złość. Rodzice natomiast czują się w takich sytuacjach bezradni albo wstydzą się przed innymi, że nie potrafią zapanować nad małym agresorem. Co robić, kiedy nasz brzdąc dostaje ataku furii? Jak się zachować? Czy agresja u małego dziecka to coś normalnego, czy przejaw patologii albo niewydolności rodzicielskiej?

Zobacz film: "Wiedza i świadomość pacjentów w dobie Internetu"

Bunt u dzieci

Dzieci w wieku od pierwszego do trzeciego roku życia bardzo często manifestują swoją złość poprzez agresywne zachowania. Płaczą i krzyczą, kiedy ktoś im czegoś zabroni, pokrzyżuje im plany, zabierze ich ulubioną zabawkę, nie da czegoś, czego akurat pragną. Rodzi się wówczas frustracja, z którą maluchy nie wiedzą, jak sobie poradzić. Wybierają najmniej konstruktywny sposób – agresję. Najbardziej da się odczuć bunt dwulatka. Dwuletnie dzieci czują swoją odrębność, powoli zdają sobie sprawę, że są niezależne od rodziców. Chcąc podkreślić swoją autonomię, zaczynają się „stawiać”. Z drugiej strony, pojawia się szereg ambiwalentnych emocji, z którymi dwulatki nie wiedzą, jak sobie poradzić. Mają świadomość własnej autonomii, ale jednocześnie są zależne od opiekunów. Buntują się przed tym, czego nie wolno i co trzeba. Wówczas rodzicom przychodzi mierzyć się z demonstracją furii, np. w centrum handlowym, kiedy maluch zaczyna bić, kopać, gryźć, tupać, krzyczeć, drapać i ciągnąć za włosy. Dziecko ma prawo odczuwać złość, ale na żadnym etapie wiekowym nie ma przyzwolenia dla dziecięcej agresji. Jak radzić sobie z demonstracją siły malucha? Nie ma co się wdawać w zawiłe tłumaczenia i wywody, dlaczego nie można bić innych. Dzieci w wieku od roku do trzech lat nie rozumieją, a poza tym wyłączają się już, kiedy rodzic zacznie mówić drugie zdanie. W pierwszych latach życia dziecka można ograniczyć się do krótkiego i zdecydowanego komunikatu: „Nie wolno!”.

Przyczyny agresji u dzieci

By przeciwdziałanie dziecięcej agresji było skuteczne, trzeba na początku zdemaskować przyczyny takiego zachowania u dziecka. Dlaczego dzieci są agresywne? Istnieje wiele powodów, np.:

  • wiara maluchów w to, że agresywne zachowania to dobry sposób na uzyskanie tego, na czym człowiekowi zależy;
  • chęć zwrócenia na siebie uwagi w grupie, wśród kolegów, którzy zdają się ignorować obecność dziecka;
  • stawianie zbyt wygórowanych oczekiwań maluchowi, z którymi nie może sobie poradzić;
  • niezaspokojona potrzeba aktywności i ruchu, np. brak miejsca do zabawy;
  • odrzucenie dziecka, niesprawiedliwe traktowanie przez rówieśników i dorosłych;
  • problemy w rodzinie, np. kłótnie rodziców, zazdrość o rodzeństwo;
  • lekceważenie dziecka i dawanie mu odczuć, że jest głupie i niekochane;
  • wymuszanie na dziecku rezygnacji z czegoś, na czym mu zależy, bez podania rzeczowej argumentacji;
  • naśladowanie agresywnych zachowań osób dorosłych, np. siostry, brata, rodziców itp.

Znając przyczynę agresywnych zachowań maluchów, można podjąć stosowne kroki, by wyeliminować albo przynajmniej zminimalizować niekonstruktywne reakcje szkraba i nauczyć go respektowania zasad prawidłowego współżycia społecznego wśród ludzi. Trzeba pamiętać, że dziecko również cierpi z powodu własnej agresji. Będąc agresywnym, pozbawia się kolegów, czuje się samotne, odrzucone, co wzmacnia poczucie frustracji i wtórnie nasila agresję. Pojawia się błędne koło patologicznych zachowań. Maluch nie wyrośnie z agresji ani „nie zmądrzeje na starość”. Trzeba pomóc szkrabom w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami.

Jak radzić sobie z agresją u dzieci?

Im mniej źródeł niepokoju dla dziecka, tym jest ono spokojniejsze. Jak radzić sobie z niekontrolowanymi, nagłymi napadami złości szkrabów? Przecież nie można we wszystkim ulegać i chodzić na paluszkach, by przypadkiem nie urazić brzdąca. W przypadku dziecka rocznego najlepiej nie zwracać uwagi na jego agresywne reakcje. Nie warto tłumaczyć, bo maluch nie zrozumie. Weź dziecko na ręce, włóż do kojca i ignoruj jego płacz. W przypadku dwulatka podaj alternatywę dla agresywnego zachowania, np. „Zamiast krzyczeć i bić kolegę, poskacz po poduszkach”. Kiedy buntuje się nam trzylatek, można, a nawet trzeba, tłumaczyć: „Wolno być złym, ale nie wolno bić innych, bo to boli”. Wskaż miejsce, w którym dziecko będzie mogło się wykrzyczeć. Niech pokój nie kojarzy się maluchowi z karą, ale stanowi bezpieczną przystań do wyładowania swojej frustracji tak, by nie krzywdzić innych.

  • Nie ulegaj we wszystkim, co chce wymusić na tobie dziecko. Kiedy ustąpisz raz, maluch wynajdzie inne sposoby, by zdobyć to, czego chce.
  • Nie krzycz na dziecko, nie przekrzykuj go ani nie pocieszaj. Pozwól wyrazić dziecku złość w wyznaczonym na to miejscu. Nie zaprzeczaj emocjom malucha. Niech wykrzyczy swoją złość, ale tak, by nie urazić innych.
  • Nie bij dziecka. Pokazujesz, że agresja jest skuteczna, wygrywa tylko silniejszy.
  • Zastanów się nad motywem agresywnego zachowania dziecka. Może jest zmęczone, głodne albo poczuło się zignorowane lub niekochane?
  • Kiedy dziecko histeryzuje w miejscu publicznym, podnieś malucha, weź na ręce bez agresji, spokojnie i wyjdźcie na zewnątrz, gdzie będzie można ochłonąć. Nie ustępuj szkrabowi ze względu na poczucie wstydu przed innymi.
  • Jeśli się da, ignoruj krzyki malucha. Kiedy będziesz ciągle zwracać uwagę na brzdąca, który manifestuje swoją złość, maluch przekona się, że agresywność to dobra metoda na wymuszenie czegoś, czego się chce. Zajmij się swoimi czynnościami, a maluchowi po pewnym czasie znudzą się bezskuteczne krzyki.

Skuteczność radzenia sobie z dziecięcą agresją w dużej mierze zależy od rozsądku i konsekwencji rodziców. Maluch ma prawo się złościć, trzeba mu jednak pokazać, jak złościć się w sposób konstruktywny. To bardzo trudna sztuka, z którą niestety nie radzi sobie również niejeden dorosły.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Danilewska J., Agresja u dzieci, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2002, ISBN 83-02-08352-6.
  • Haug-Schnabel G., Agresja w przedszkolu. Poradnik dla rodziców i wychowawców, "Jedność", Kielce 2001, ISBN 83-7224-213-5.

Objawy ADHD

Komentarze (15)
~Puma
~Puma ponad rok temu

@~oki: Temat ten rowniez i mnie zywo interesuje. Aby go zglebic, podjelam studia z dziedziny psychologii i pedagogiki. Psychologia daje pojecie o naturze ludzkiej, a pedagogika o metodach wychowawczych. Wiadomosci teoretyczne sprawdzam w praktyce, po prostu obserwuje ludzi, w tym dzieci. Sama mam dwoje dzieci i jednego wnuka - 22 mies. Otoz temperament dziedziczy sie po rodzicach. Geny nie sa niezmienne, jak dawniej sadzono, ale modyfikuja sie pod wplywem doswiadczen, w Pana przypadku, niekorzystnych. Ta niekorzystna informacje przekazujemy dalszym pokoleniom gdyz pod wplywem frustracji czy traumy, zmienia sie chemia organizmu i ta informacja zapisuje sie w genach. Dobra wiadomosc jest taka, ze rowniez odpowiednie wychowywanie dziecka, moze te cechy temperamentu zlagodzic. Sek w tym, ze rodzic sam dotkniety wyczulonym ukladem nerwowym ma mniej odpornosci na szalone wyczyny dziecka. Dla dzieci nieuksztaltowany uklad nerwowy jest normalnym etapem rozwojowym, ktory moze byc jednak pogorszony niekorzystnym elementem dziedzicznym. Z tego co do tej pory wymyslilam jako rozwiazanie tego problemu, to wymaganie od siebie, jako opiekunow, takiej ilosci cierpliwosci na jaka nas stac, ale rowniez przestrzeganie swoich wlasnych granic i mowienie dwulatkowi - nie wolno! Ja osobiscie staram sie wymyslac przerozne zabawy (poszperac w internecie), poniewaz dobra zabawa nastraja dwulatka do wiekszego respektowania naszego zdania, pomaga poznac dziecko i wyprzedzac jego potrzeby. W tej chwili, jesli moj wnuk upiera sie na czyms staram sie podsunac mu cos innego, co moze zrobic, czy czym moze sie bawic. Staram sie dla tej drugiej czynnosci okazac jak najwiekszy entuzjazm, aby zarazic nim dziecko i zachecic do zmiany zdania. Trzeba byc bardzo pomyslowym, ale przyznam, ze w miare wymyslania, jakos wbrew pozorom, ilosc pomyslow sie zwieksza. Poza tym, takie zywe dziecko samo ma, jak Pan wspomnial, nieziemskie pomysly i wystarczy je nieco zmodernizowac, aby byly bezpieczne. Oczywiscie wiem, ze okazywanie entuzjazmu dla wynalazkow dwulatka jest nieco nieszczere, ale trzeba go zrozumiec, ze dla niego kazda nowa rzecz jest odkryciem Ameryki. Nie zlikwiduje to oczywiscie kryzysow i krzykow, ale je ograniczy. Zreszta zachowanie dziecka jest instynktowne i nie nalezy tego instynktu w nim zabijac, a jedynie pokazac inne formy akceptowalnej zabawy, dzialania, czy komunikacji miedzyludzkiej. Moj wnuczek wracajac ze spaceru, uwielbia tarzac sie przed wejciami do sklepow, a jeszcze lepiej do garazow....Potem raczkami moze pocierac oczka i oblizywac rece. Kiedy sie go z takich miejsc zabiera, wije sie z taka sila, ze niedoswiadczona osoba nie ma szans go utrzymac. Ja wypracowalam sobie chwyt taki, aby nie wywichnal sobie w tym czasie jakiejs konczyny, itp. Tak samo nie ma ochoty byc trzymany za reke przy przejsciu przez ulice. Niestety wlozenie go do spacerowki nie jest juz mozliwe i nie mowie tu o syrenie jaka wlacza, tylko o tym jakie ruchy robi jego cialo, wywijajac sie z moich rak i wysuwajac z wozka. Dobra organizacja ruchu domowego i wspolpraca z partnerem jest konieczna przy takim dziecku, jak rowniez, jesli to mozliwe, poproszenie o pomoc kogos z rodziny, czy znajomych, najlepiej osobe sympatyczna, aczkolwiek stanowcza. Dla takich osob dzieci czuja naturalny autorytet, poniewaz spokoj i opanowanie stanowia dla dzieci gwarancje poczucia bezpieczenstwa. To opiekun jest regulatorem emocji dziecka. Jezeli spokoj i opanowanie sa w naszej rodzinie dalekie od idealu, to nie ma co sie na darmo tym faktem frustrowac, tylko zrobic tyle ile mozemy. Wiec to robmy. Jezeli uda nam sie poprawic sytuacje o 5%, to bedzie to lepsze niz 0%. Startujemy z takiego poziomu jaki mamy, ale startujemy. Rezultaty moga byc lepsze niz sie spodziewamy, jesli bedziemy wytrwali. Takie male, zywe dzieci czesto zrywaja z nas maske sztucznej powagi i jesli na to pozwolimy, naucza nas dystansu do samych siebie, poruszania trudnych tematow z prostota wlasciwa dziecku, dla kazdego zrozumiala, widzenia rzeczy z innego punktu widzenia, porzucania schematow, pomyslwosci, moze tez powrotu do wlasnego, zakopanego pod warstwa zapomnienia, naszego wlasnego instynktu i tworczego myslenia. Zachecalabym rowniez do zajecia sie podlozem wlasnych frustracji, co zdecydowanie zwiekszy sile oddzialywania na dziecko, jak i wplynie na jakosc zycia. Nie twierdze, ze to proste, czy szybkie, ale warto zaczac. Powodzenia

Odpowiedz
~Ania
~Ania ponad rok temu

Mam ogromny problem z prawie 3 letnia córka, jeśli dostaje agresji to wygląda to... Nie potrafię opisać, byliśmy w tylek ale to bardziej znęcanie niż nauczenie czego kolwiek, mieliśmy ciemne pomieszczenie w którym jest ala potwór ale to też nie metoda straszyć, krzyczalam i ja i mąż ale to działa jeszcze bardziej pobudzająco na córkę, nie działa nic, zabieranie zabawek za bycie niegrzecznym daremne, nie mam już sił i żadnych normalnych pomysłów potrzebujemy pomocy, zwłaszcza ze za 5 tygodni zostaniemy znów rodzicami a córka jest strasznie zazdrosna, gdzie się udać z dzieckiem? Czy psycholog jest w stanie pomoc? Za każdym razem kiedy krzykne na córkę potem mam wyrzuty sumienia i sama już mam dość jesteśmy bezradni... Chcemy być dobrymi rodzicami ale przestaje nam to wychodzić zwłaszcza teraz...

Odpowiedz
~oki
~oki ponad rok temu

moj szkrab ma dwa lata nie umiem sobie poradzic z jego agresja bo po jakims czasie zaczynam sie denerwowac jestem cholerykiem wiec trudno mi sie nie denerwowac niestety wplyw wydarzen z dziecinstwa pozostawil mi szrame na psychice i jestem jaki jestem bylem u psychola kiedys ale niewiele to dalo czasami nic mnie nie denewruje ale czasem nawet blachostki doprowadzaja mnie do szalu a moj mlody ogolnie ma takie wyskoki ze dostaje niezlego nerwa na niego nie wiem co robic bo raczej farmakologicznie sie nie bede uspokajal jakies rady co zrobic z takim malym agresorem i mna duzym agresorem

Odpowiedz
~Judyta
~Judyta ponad rok temu

Najczęściej patrzą ludzie, którzy nie mają takich problemów z swoimi dziećmi i nie widzą co przeżywają ani czują rodzice, których dzieci tak się zachowują. Mój syn sam kiedyś miał takie napady agresji i histerii i nic nie pomagało. Gdy się uspokajał na pytanie dlaczego się tak zachowywałeś odpowiedź była nie wiem. Przeczytałam później w artykule, że może to być winna elektrosmogu. Gdy byłam na targach zdrowia kupiłam orgonit magicstones, który usuwa negatywne działanie elektrosmogu. I zadziałało od momentu kupienia orgonitu mój syn jest spokojniejszy, nie ma napadów agresji ani histerii oraz w nocy lepiej śpi. Gdyby ktoś był zainteresowany co to jest orgonit to polecam odwiedzenie strony http://www.magicstones.co Mają dużo ciekawych orgonitów oraz informacji na ich temat. Pozdrawiam.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Objawy ADHD
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Czy to rak?

~HelpMe34 • ostatni post 18 godzin temu

2

Pomocni lekarze

Artykuły Objawy ADHD
Objawy ADHD

ADD a ADHD

Często w Internecie na stronach dla pacjentów chorujących na zaburzenia hiperkinetyczne można napotkać wymiennie stosowane skróty ADD i ADHD lub oba (...) jednocześnie (ADD/ADHD). ADHD, czyli zespół...

Objawy ADHD

Nadpobudliwość u dziecka

, brak apetytu, bóle głowy i żołądka. Powikłania zespołu nadpobudliwości psychoruchowej Objawy ADHD zwykle utrudniają osiągnięcie sukcesów w szkole (...) dziecka. Objawy nadpobudliwości u dziecka Istnieją...

Objawy ADHD

Agresja impulsywna

. Do tego był bardzo impulsywny. Objawy ADHD Wielokrotnie podnosił przedmioty i bez zastanowienia rzucał nimi. Zdarzało mu się utrzymać uwagę na dłuższą chwilę (...) Filip ma 5 lat. Kilka miesięcy temu zdiagnozowano...

Diety dla alergików

Alergia na mleko u dziecka

Alergia na mleko u dziecka

Jedną z najczęściej spotykanych i najpowszechniejszych alergii jest alergia na mleko krowie. Pojawia się ona najczęściej u małych dzieci karmionych

Sport dla dziecka

Sport dla malców

Sport dla malców

Latem należy szczególnie dbać o zdrowie małych sportowców i zwracać uwagę na oznaki odwodnienia czy udaru słonecznego.

Profilaktyka astmy

Wpływ filtru powietrza na zdrowie dziecka

Wpływ filtru powietrza na zdrowie dziecka

W domach małych alergików coraz częściej można spotkać filtry powietrza. Jest to pozytywne zjawisko, ponieważ urządzenia tego typu rzeczywiście (...) w bardzo dużym stopniu oczyszczają otoczenie dziecka, usuwając „wiszące"...

Rozwój niemowlęcia

Maruda

Maruda

Pediatrzy tłumaczą, że marudzenie u małych dzieci nie jest świadomą strategią maluchów na wyprowadzenie rodzica z równowagi, ale wyuczonym (...) zachowaniem. Zwykle rodzice przyczyniają się do takiego obrotu spraw poprzez...

Objawy autyzmu

Agresja dzieci autystycznych (WIDEO)

Agresja dzieci autystycznych (WIDEO) Odtwórz wideo

także agresję wobec otoczenia lub siebie samego i szereg innych negatywnych zachowań. Wpływa to więc na całe funkcjonowanie takiego dziecka. Warto (...) by zapewnić dziecku bezpieczeństwo i komfort...