Białko C - skład osocza, biochemia krwi, występowanie we krwi, stężenie, zaburzenia stężenia

Składniki osocza to:

• enzymy (np. ALAT, ASPAT);
• hormony (np. T3, T4, TSH);
• białko (np. albuminy, immunoglobuliny);
• elektrolity (np. Na, K),;
• pierwiastki śladowe (np. Cu, Mb).

Wyniki tych badań to obraz funkcji: wszystkich narządów, gruczołów, stanu nawodnienia, odżywiania, postępu choroby. Ogromna ilość schorzeń nie mogłaby być diagnozowana i leczona bez oceny zmian tych substancji. W badaniu biochemii krwi każdy oceniany składnik ma ustalone granice normy, w których powinien się mieścić. Normy badań laboratoryjnych zależą od innych elementów procesu diagnostycznego, dlatego analizę biochemii krwi powinien przeprowadzać lekarz prowadzący pacjenta. Ponadto, warto pamiętać, iż każde odchylenie od normy powinno zostać skonsultowane z lekarzem, jednakże nie zawsze musi ono świadczyć o istnieniu jakiejś groźnej patologii.

Przed pobraniem krwi należy dokładnie się umyć (zmniejszy to ryzyko ewentualnej infekcji). Biochemię krwi należy wykonywać na czczo, można jedynie z rana wypić szklankę przegotowanej wody. W przypadku przyjmowania leków należy skonsultować się z lekarzem i zapytać o to, czy na kilka dni przed badaniem nie należy ich odstawić. 3 - 4 dni przed badaniem powinno się odstawić witaminy i minerały.

Białko C, podobnie jak białko S i antytrombina III, jest naturalnie występującym inhibitorem krzepnięcia. Należy do białek zależnych od witaminy K. Pod względem biochemicznym jest proteazą serynową, która w formie aktywnej degraduje aktywny czynnik V (przy współudziale heparyny) oraz przy udziale białka S. W osoczu białko C występuje w formie nieaktywnej. Aktywacja białka C następuje na powierzchni śródbłonka naczyń przy interakcji trombiny i trombomoduliny. Aktywność białka C może być oznaczona funkcjonalnie (amidolitycznie, przy użyciu substratów chromogennych) lub jako antygen (immunologicznie). U heterozygot wrodzony niedobór białka C wiąże się z ryzykiem nawracających zapaleń zakrzepowych żył.

Materiałem biologiczny w tym badaniu jest krew pobrana do próbówki zawierającej 3,8% cytrynianu sodu (w stosunku 1 części cytrynianu do 9 części krwi).

Wartość referencyjna:

• aktywność 65 - 150%;
• stężenie 3-6 mg/l.

100% stanowi aktywność i stężenie obecne w osoczu osób zdrowych.

• Białko CRP – czym jest, zalecenie zbadania, wyniki
• Białko w moczu w ciąży – badanie, przyczyny, metody zapobiegania
• Nowe białko przeciw wirusowi HIV

Spadek stężenia jest spowodowany przez:

• choroby zakrzepowe;
• wrodzone niedobory białka C (homozygoty - ostra zakrzepica u dzieci, heterozygota - zakrzepica żylna występująca przed 30. rokiem życia, wówczas stężenie białka wynosi 40 - 50% wartości prawidłowych);
• choroby wątroby;
• zespół rozsianego wykrzepiania naczyniowego.

Z nabytym niedoborem białka C można spotkać się w przypadku niedoboru witaminy K oraz sepsy.

Źródła

1. Rola endogennych inhibitorów układu krzepnięcia - antytrombiny III, białka C, białka S w układzie hemostazy
2. Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
3. Mariańska B., Fabijańska-Mitek B., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2758-6
4. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2