Białko S

Białko S wspólnie w białkiem C pełnią w organizmie funkcję naturalnych inhibitorów procesów krzepnięcia. Stanowią one istotny element równowagi między aktywnością czynników prozakrzepowych, a aktywnością czynników hamujących procesy krzepnięcia, dzięki czemu w zdrowym organizmie krew krąży w postaci płynnej i nie dochodzi do powstawania zakrzepów w naczyniach. Oba te białka są produkowane przez komórki wątroby przy udziale witaminy K. Białko S jest kofaktorem antykoagulacyjnego i fibrynolitycznego działania aktywnego białka C, które poprzez proteolityczny rozkład inaktywuje czynniki krzepnięcia Va oraz VIIIa. W osoczu białko S występuje w 40% w postaci wolnej (aktywnej biologicznie), a w 60% w postaci nieaktywnej, która jest związana z białkiem wiążącym frakcję C4b dopełniacza. Niedobór białka S prowadzi do zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób zakrzepowo-zatorowych, takich jak zakrzepica żył głębokich i zator tętnicy płucnej.

#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?

Metody oznaczania i wartości prawidłowe białka S

W celu oznaczenia białka S pobiera się próbkę krwi żylnej, którą przelewa się do probówki zawierającej 3,8% cytrynianu sodowego (w stosunku 1 część cytrynianu do 9 części krwi), co ma zapobiegać procesom wykrzepiania krwi w probówce.

Aktywność białka S określa się na podstawie przedłużenia czasu protrombinowego (PT) lub czasu kaolinowo-kefalinowego (APTT) w próbce osocza zmieszanej z osoczem z niedoborem białka S, po uprzednim dodaniu białka C. Oprócz oznaczania aktywności istnieje również możliwość ilościowego oznaczenia stężenia całkowitego białka S, oraz oddzielnie jego frakcji wolnej. Wykorzystuje się w tym celu różne metody immunochemiczne. W przypadku oznaczania frakcji wolnej niezbędne jest wcześniejsze odizolowanie frakcji związanej za pomocą specjalnych przeciwciał. Chociaż badania te nie są tak do końca wystandaryzowane to i tak oznaczanie stężenia całkowitego białka S oraz jego frakcji wolnej ma największe znaczenie w diagnostyce trombofilii.

Wartości prawidłowe dla białka S to jego aktywność stanowiąca od 70% do 140% normy dla osób zdrowych. Stężenie całkowite białka S waha się w granicach od 20 do 25 mg/l, z czego 40% powinna stanowić frakcja wolna.

Interpretacja wyników oznaczania białka S

Niedobór białka S jest jedną z przyczyn wrodzonych trombofilii, czyli stanów związanych z nadkrzepliwością krwi. Możemy wyróżnić kilka typów wrodzonego (uwarunkowanego genetycznie) niedoboru białka S, takich jak:

  • typ I – czyli zmniejszenie całkowitego stężenia białka S (do około 50%), frakcji wolnej (poniżej 20%), a także jego aktywności;
  • typ II – prawidłowe stężenie całkowitego białka S i jego frakcji wolnej, ale za to obniżona jego aktywność;
  • typ III – prawidłowe stężenie całkowite białka S, ale zmniejszone stężenie frakcji wolnej i jego aktywności (poniżej 40%).

Występowanie trombofilii wiąże się z rozwojem zakrzepicy żył, a w konsekwencji z możliwością powstawania zatorów oraz powikłań położniczych, takich jak poronienia, zwłaszcza w II i III trymestrze ciąży.
Do nabytych przyczyn zmniejszonej aktywności białka S zaliczamy niedobór witaminy K, stosowanie doustnych antykoagulantów, różne schorzenia wątroby, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), sepsę oraz stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (3)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białko S
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Białko S
Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Produkty wysokobiałkowe

Produkty wysokobiałkowe

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Sery źródłem białka

Sery źródłem białka

Białko dodaje energii, poprawia humor i gwarantuje szybką regenerację mięśni, a to jeszcze nie wszystkie jego zalety. Białka są źródłem cennych

Owoce

Właściwości dżakfruta

Właściwości dżakfruta

. To jeden z niewielu owoców obfitych w witaminy z grupy B. Jest bogatym źródłem fitoskładników i fenoli. Zawiera błonnik, białko i jest wolny od tłuszczu

Dieta przyszłej mamy

Dieta przyszłej matki

Dieta przyszłej matki

Aby urodzić zdrowe dziecko, przyszła mama powinna sięgać po zdrowe przekąski, takie jak jogurt naturalny, owoce i warzywa. Są one bogate w białko, witaminy i minerały.

Oparzenia - przyczyny, leczenie

Pierwsza pomoc - poparzenia (WIDEO)

Pierwsza pomoc - poparzenia (WIDEO) Odtwórz wideo

temperatury na skórę, nawet powyżej 50 stopni C. Temperatura powoduje podwyższoną ciepłotę ciała, ścina białko i oddziałuje na organizm w postaci toksyny (...) blizny. Organizm traci znaczną ilość płynu tkankowego oraz elektrolity i...

Desery

Cztery przepisy na zdrowe świąteczne ciasteczka

Cztery przepisy na zdrowe świąteczne ciasteczka

w proszku, ½ szklanki miodu, ½ szklanki mleka kokosowego, ½ łyżeczki ekstraktu z mięty pieprzowej, ¼ łyżeczki ekstraktu z wanilii, 1 jajko (tylko białko (...) ), szczypta soli morskiej. Wykonanie: Rozgrzej piekarnik do 160°C. Połącz...

Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Produkty, dzięki którym wzbogacisz swoją dietę w białko

Produkty, dzięki którym wzbogacisz swoją dietę w białko

Produkty, dzięki którym wzbogacisz swoją dietę w białko Białko, to podstawowy budulec naszego ciała. Jest głównym składnikiem narządów, gruczołów (...) obfituje przede wszystkim w węglowodany i tłuszcze, a po białko...