Białko S

Białko S wspólnie w białkiem C pełnią w organizmie funkcję naturalnych inhibitorów procesów krzepnięcia. Stanowią one istotny element równowagi między aktywnością czynników prozakrzepowych, a aktywnością czynników hamujących procesy krzepnięcia, dzięki czemu w zdrowym organizmie krew krąży w postaci płynnej i nie dochodzi do powstawania zakrzepów w naczyniach. Oba te białka są produkowane przez komórki wątroby przy udziale witaminy K. Białko S jest kofaktorem antykoagulacyjnego i fibrynolitycznego działania aktywnego białka C, które poprzez proteolityczny rozkład inaktywuje czynniki krzepnięcia Va oraz VIIIa. W osoczu białko S występuje w 40% w postaci wolnej (aktywnej biologicznie), a w 60% w postaci nieaktywnej, która jest związana z białkiem wiążącym frakcję C4b dopełniacza. Niedobór białka S prowadzi do zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób zakrzepowo-zatorowych, takich jak zakrzepica żył głębokich i zator tętnicy płucnej.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

Metody oznaczania i wartości prawidłowe białka S

W celu oznaczenia białka S pobiera się próbkę krwi żylnej, którą przelewa się do probówki zawierającej 3,8% cytrynianu sodowego (w stosunku 1 część cytrynianu do 9 części krwi), co ma zapobiegać procesom wykrzepiania krwi w probówce.

Aktywność białka S określa się na podstawie przedłużenia czasu protrombinowego (PT) lub czasu kaolinowo-kefalinowego (APTT) w próbce osocza zmieszanej z osoczem z niedoborem białka S, po uprzednim dodaniu białka C. Oprócz oznaczania aktywności istnieje również możliwość ilościowego oznaczenia stężenia całkowitego białka S, oraz oddzielnie jego frakcji wolnej. Wykorzystuje się w tym celu różne metody immunochemiczne. W przypadku oznaczania frakcji wolnej niezbędne jest wcześniejsze odizolowanie frakcji związanej za pomocą specjalnych przeciwciał. Chociaż badania te nie są tak do końca wystandaryzowane to i tak oznaczanie stężenia całkowitego białka S oraz jego frakcji wolnej ma największe znaczenie w diagnostyce trombofilii.

Wartości prawidłowe dla białka S to jego aktywność stanowiąca od 70% do 140% normy dla osób zdrowych. Stężenie całkowite białka S waha się w granicach od 20 do 25 mg/l, z czego 40% powinna stanowić frakcja wolna.

Interpretacja wyników oznaczania białka S

Niedobór białka S jest jedną z przyczyn wrodzonych trombofilii, czyli stanów związanych z nadkrzepliwością krwi. Możemy wyróżnić kilka typów wrodzonego (uwarunkowanego genetycznie) niedoboru białka S, takich jak:

  • typ I – czyli zmniejszenie całkowitego stężenia białka S (do około 50%), frakcji wolnej (poniżej 20%), a także jego aktywności;
  • typ II – prawidłowe stężenie całkowitego białka S i jego frakcji wolnej, ale za to obniżona jego aktywność;
  • typ III – prawidłowe stężenie całkowite białka S, ale zmniejszone stężenie frakcji wolnej i jego aktywności (poniżej 40%).

Występowanie trombofilii wiąże się z rozwojem zakrzepicy żył, a w konsekwencji z możliwością powstawania zatorów oraz powikłań położniczych, takich jak poronienia, zwłaszcza w II i III trymestrze ciąży.
Do nabytych przyczyn zmniejszonej aktywności białka S zaliczamy niedobór witaminy K, stosowanie doustnych antykoagulantów, różne schorzenia wątroby, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), sepsę oraz stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (3)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białko S
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Białko S
Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Produkty wysokobiałkowe

Produkty wysokobiałkowe

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Sery źródłem białka

Sery źródłem białka

Białko dodaje energii, poprawia humor i gwarantuje szybką regenerację mięśni, a to jeszcze nie wszystkie jego zalety. Białka są źródłem cennych

Owoce

Właściwości dżakfruta

Właściwości dżakfruta

. To jeden z niewielu owoców obfitych w witaminy z grupy B. Jest bogatym źródłem fitoskładników i fenoli. Zawiera błonnik, białko i jest wolny od tłuszczu

Mięso

Mięso ekologiczne (WIDEO)

Mięso ekologiczne (WIDEO) Odtwórz wideo

Mięso jest źródłem pełnowartościowego białka. Można je podzielić na „czerwone" i „białe" - w zależności od stężenia mioglobiny we włóknach mięśniowych. Zdrowe mięso jest produktem niezbędnym w każdej zbilansowanej diecie. Jeżeli jest jedzone w nadmiarze,...

Desery

Cztery przepisy na zdrowe świąteczne ciasteczka

Cztery przepisy na zdrowe świąteczne ciasteczka

w proszku, ½ szklanki miodu, ½ szklanki mleka kokosowego, ½ łyżeczki ekstraktu z mięty pieprzowej, ¼ łyżeczki ekstraktu z wanilii, 1 jajko (tylko białko (...) ), szczypta soli morskiej. Wykonanie: Rozgrzej piekarnik do 160°C. Połącz...

Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Produkty, dzięki którym wzbogacisz swoją dietę w białko

Produkty, dzięki którym wzbogacisz swoją dietę w białko

Produkty, dzięki którym wzbogacisz swoją dietę w białko Białko, to podstawowy budulec naszego ciała. Jest głównym składnikiem narządów, gruczołów (...) obfituje przede wszystkim w węglowodany i tłuszcze, a po białko...

Nabiał

Produkty mleczne

Produkty mleczne

Osobom uczulonym na białko mleka zaleca się spożywanie produktów pochodzenia koziego.

Dieta przyszłej mamy

Dieta przyszłej matki

Dieta przyszłej matki

Aby urodzić zdrowe dziecko, przyszła mama powinna sięgać po zdrowe przekąski, takie jak jogurt naturalny, owoce i warzywa. Są one bogate w białko, witaminy i minerały.

Oparzenia - przyczyny, leczenie

Pierwsza pomoc - poparzenia (WIDEO)

Pierwsza pomoc - poparzenia (WIDEO) Odtwórz wideo

temperatury na skórę, nawet powyżej 50 stopni C. Temperatura powoduje podwyższoną ciepłotę ciała, ścina białko i oddziałuje na organizm w postaci toksyny (...) blizny. Organizm traci znaczną ilość płynu tkankowego oraz elektrolity i...