Czas rekalcynacji

W celu oznaczenia czasu rekalcynacji pobiera się próbkę krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Materiałem do badania jest osocze cytrynianowe lub osocze cytrynianowe bogatopłytkowe, czyli osocze otrzymane po dodaniu próbki krwi do probówki zawierającej 3,8% roztwór cytrynianu sodu (stosunek osocza do cytrynianu powinien wynosić 9:1). Następnie do tak otrzymanego osocza dodaje się chlorek wapnia, co powoduje aktywację procesów krzepnięcia i powstanie skrzepu krwi. Czas zmierzony od dodania chlorku wapniowego do powstania skrzepu jest to właśnie czas rekalcynacji.

Prawidłowe wartości wyniku badania są uzależnione od rodzaju osocza i wynoszą:

• 100 - 180 sekund, w przypadku osocza cytrynianowego;
• 75 - 135 sekund, w przypadku osocza cytrynianowego bogatopłytkowego.

Do zbadania czasu rekalcynacji należy przygotować się jak do zwykłego badania krwi, to znaczy na pobranie należy zgłosić się na czczo (po co najmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego posiłku). Należy pamiętać, że wynik oznaczenia może być niemiarodajny w przypadku kobiet w ciąży i będących w trakcie krwawienia miesiączkowego.

Czas rekalcynacji może ulec wydłużeniu w następujących przypadkach:

• niedobór czynników krzepnięcia V, VIII, IX, X, XI, XII – najczęściej przyczyną ich niedoboru jest upośledzona synteza w przebiegu różnych chorób wątroby, ale może to być także wrodzony niedobór czynnika VIII (hemofilia typu A), czynnika IX (hemofilia typu B), czynnika XI (hemofilia typu C);
• leczenie heparyną – heparyna hamuje procesy krzepnięcia krwi; w przypadku stosowania heparyny niefrakcjonowanej niezbędne jest monitorowanie układu krzepnięcia, jednak ze względu na większą czułość badania wykorzystuje się w tym celu oznaczanie APTT, a nie czas rekalcynacji;
• krążące antykoagulanty – przeciwciała antyfosfolipidowe występujące w przypadku zespołu antyfosfolipidowego oraz tocznia rumieniowatego;
• niski poziom fibrynogenu (dysfibrynogenemia) – również związany z upośledzeniem jego syntezy przez wątrobę;
• zaburzenia zewnątrzpochodnego układu krążenia – aktywacja zewnątrzpochodnego mechanizmu krzepnięcia krwi występuje w wyniku kontaktu wynaczynionej krwi z uszkodzonymi tkankami; czas rekalcynacji nie jest specyficzny dla szlaku zewnątrzpochodnego; aby w przebiegu tych zaburzeń doszło do wydłużenia czasu rekalcynacji muszą być one znaczne.

Skrócenie czasu rekalcynacji występuje w przypadku stanów nadkrzepliwości krwi, ale nie ma większego znaczenia diagnostycznego. Nieprawidłowe wyniki mogą być także związane z błędem podczas oznaczania czasu rekalcynacji.

Źródła

1. Hemofilia - informacje o chorobie
2. Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
3. Brunzel N.A. Diagnostyka laboratoryjna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5
4. Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3