Często jedli czosnek. Potem zbadano ich krew

Zakrzepica rozwija się, gdy w naczyniach krwionośnych tworzą się skrzepy. Jeśli oderwą się od ściany naczynia, mogą doprowadzić m.in. do zatorowości płucnej, udaru mózgu lub zawału serca. Dlatego osoby z podwyższonym ryzykiem powinny pozostawać pod kontrolą lekarza i stosować zalecone leczenie. Do tego ważne jest przestrzeganie zasad dietetycznych. Co prawda, nie zastąpią one terapii, ale mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych.

Naukowcy kierują w tym kontekście uwagę na świeży czosnek. Po rozgnieceniu ząbka powstaje allicyna – związek, któremu przypisuje się wiele właściwości prozdrowotnych. Badania opublikowane w "Thrombosis Research" wskazują, że związki obecne w czosnku mogą hamować agregację płytek krwi, czyli ograniczać ich zlepianie się. To ważne, bo nadmierna aktywność płytek sprzyja tworzeniu zakrzepów.

Zobacz także: Czosnek zdrowy, ale nie dla każdego. Może wpływać na działanie tych leków

Czosnek może działać korzystnie także na inne czynniki ryzyka chorób układu krążenia. Metaanaliza opublikowana w "Nutrition Reviews" potwierdziła, że preparaty zawierające związki czosnku mogą obniżać aktywność płytek krwi.

Z kolei analiza 21 badań klinicznych z 2024 r., opublikowana w "BMC Complementary Medicine and Therapies", wykazała, że u badanych, którzy często jedli czosnek, wyniki krwi wykazały niższy poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów. Inna metaanaliza, opisana w "The Journal of Nutrition", pokazała, że u osób z nadciśnieniem, które często jadły czosnek, ciśnienie skurczowe spadło średnio o ok. 5–8 mmHg.

To sprawia, że czosnek może być wartościowym elementem diety wspierającej serce. Największe znaczenie ma jednak całość stylu życia: regularny ruch, unikanie palenia, prawidłowa masa ciała i ograniczenie wysoko przetworzonej żywności.

Zobacz także: Skutki jedzenia czosnku. Badania potwierdzają wpływ na zdrowie

Na działanie czosnku wpływa sposób jego przygotowania. Najwięcej aktywnych związków powstaje po rozgnieceniu lub posiekaniu świeżego ząbka. W badaniach obserwowano, że taka forma może wydłużać czas krzepnięcia krwi, zmniejszać zlepianie płytek i ograniczać aktywność substancji sprzyjających powstawaniu skrzepów.

Znaczenie może mieć również wpływ czosnku na śródbłonek, czyli wewnętrzną warstwę naczyń krwionośnych. Prace opublikowane w "Journal of Cardiovascular Pharmacology" sugerują, że czosnek może zwiększać produkcję tlenku azotu, który pomaga naczyniom zachować elastyczność.

Wysoka temperatura osłabia jednak te właściwości. Allicyna szybko ulega rozpadowi podczas gotowania, dlatego najlepiej działa czosnek świeży albo dodany do potrawy pod koniec przygotowywania.

Pomimo wielu zalet, czosnek nie jest zalecany wszystkim. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia oraz osoby, u których często pojawiają się siniaki lub krwawienia.

W ich przypadku duże ilości świeżego czosnku mogą nasilać działanie leków i zwiększać ryzyko powikłań krwotocznych. Dlatego osoby leczone kardiologicznie lub hematologicznie powinny skonsultować większe zmiany w diecie z lekarzem.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Nutrition Reviews
• Thrombosis Research
• The Journal of Nutrition
• BMC Complementary Medicine and Therapies