Dopada podczas odpoczynku i może zniszczyć urlop. Nowe badania wskazują winnych

Termin ten spopularyzował holenderski badacz Ad Vingerhoets, który w 2007 roku analizował potencjalne przyczyny problemu. Wskazał m.in. na:

• kontakt z nowymi substancjami lub czynnikami toksycznymi podczas wyjazdów (np. zmiana diety, wody, środowiska),

• różnice w trybie pracy i odpoczynku, w tym w spożyciu alkoholu, kawy i nikotyny,

• nagłe zmiany w rytmie snu i czuwania,

• stres wywołany zmianą codziennej rutyny,

• utrzymywanie się wysokiego poziomu adrenaliny nawet w czasie wolnym,

• cechy osobowości, takie jak większa podatność na stres.

Zdaniem Vingerhoetsa szczególnie podatne są osoby intensywnie pracujące, często w warunkach presji i dużego obciążenia psychicznego. Jednym z jego zaleceń było ograniczenie alkoholu i kofeiny w czasie wolnym, aby złagodzić reakcję organizmu na nagłą zmianę trybu dnia.

Zobacz także: Choruje co 5. Polak. "Kładą się spać zmęczeni i wstają zmęczeni"

W czerwcu 2025 roku prywatna niemiecka uczelnia IU Internationale Hochschule opublikowała raport pod kierownictwem prof. Stefanie André, w którym szczegółowo opisano "chorobę czasu wolnego". Badanie przeprowadzono w styczniu i lutym 2025 roku na grupie 2004 pracujących osób w wieku 16–65 lat.

Wyniki pokazały, że ponad 40 proc. respondentów uważa swój odpoczynek za niewystarczający, aby sprostać wymaganiom pracy. Co piąty badany deklarował częste objawy choroby właśnie w czasie wolnym. Najczęstsze symptomy to:

• zmęczenie – 36,1 proc. badanych,

• problemy ze snem – 27,6 proc.,

• drażliwość – 18,9 proc.,

• bóle głowy – 16,7 proc.,

• objawy przeziębienia – 14,2 proc.

Aż 46,4 proc. ankietowanych oceniło, że w pracy doświadcza wysokiej presji. Ponad połowa wskazała, że jakość odpoczynku obniża konieczność bycia dostępnym zawodowo poza godzinami pracy.

Zdaniem autorów badania, chroniczne napięcie i brak realnego odcięcia się od obowiązków mogą sprawiać, że organizm reaguje na moment rozluźnienia – takim jak weekend czy urlop – obniżeniem odporności i wystąpieniem objawów chorobowych.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. IU Internationale Hochschule